Một vết cắn nhỏ, hậu quả không thể đảo ngược
Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có thể lây từ động vật sang người qua vết cắn, và việc không xử trí, tiêm phòng kịp thời sau phơi nhiễm có thể khiến người bệnh tử vong. Trường hợp anh Điểu G., 27 tuổi, ở xã Đa Kia, Đồng Nai, cho thấy cái giá của sự chậm trễ: khoảng hai tháng sau khi bị chó hoang cắn vào ngón tay, anh tử vong tại nhà vào chiều 19.10. Theo điều tra dịch tễ, khi làm vườn, anh dùng lưới bắt con chó hoang nặng khoảng 10 kg sau khi nó cắn bốn con chó nuôi trong gia đình; trong lúc đó, anh bị cắn vào ngón tay. Đây không phải tai nạn có thể xem nhẹ chỉ vì vết thương nhỏ. Khi con vật không rõ tình trạng sức khỏe, trì hoãn xử lý đồng nghĩa với đánh cược bằng mạng sống.
Không xử lý vết thương, không tiêm phòng
Sau khi bị chó cắn, anh G. không xử lý vết thương và cũng không tiêm vắc xin phòng bệnh dại. Bốn ngày sau, cả bốn con chó nuôi bị con chó hoang tấn công đều chết. Chi tiết ấy càng cho thấy sự việc đáng lẽ phải được xem như một cảnh báo khẩn cấp, thay vì để trôi qua mà không tìm tư vấn y tế. Khoảng hai tháng sau phơi nhiễm, anh bắt đầu có triệu chứng; đến ngày 18.10, khi tình trạng không thuyên giảm, gia đình đưa anh đi khám rồi chuyển đến Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP.HCM. Tại bệnh viện, anh có biểu hiện sốt, khó thở, sợ ánh sáng và được chẩn đoán mắc bệnh dại giai đoạn muộn; gia đình sau đó đưa anh về nhà, nơi anh qua đời ngày 19.10. Bài học ở đây rất rõ: đừng chờ có triệu chứng mới đi khám.
Nguy cơ không dừng lại ở người bị cắn
Ca tử vong này còn phơi bày nguy cơ lan rộng từ việc giết mổ và sử dụng động vật nghi mắc bệnh. Sau khi đánh chết con chó hoang, anh G. bán cho người dân địa phương mang đi giết mổ; thịt được chia cho sáu người, còn một số người khác ăn nội tạng. Cơ quan chức năng nhận định những người trực tiếp giết mổ, sơ chế, chế biến có nguy cơ phơi nhiễm cao. Điều tra tại khu vực làm rẫy cũng phát hiện một người khác bị chính con chó này cắn vào ngực cùng ngày với anh G.; dù vết cắn không chảy máu, người này chưa xử lý vết thương và chưa tiêm phòng dại. CDC Đồng Nai đề nghị cơ sở y tế và chính quyền vận động người bị phơi nhiễm đi tiêm vắc xin, đồng thời rà soát, tư vấn tiêm phòng cho những người tham gia xử lý, tiêu thụ con chó. Không chảy máu không có nghĩa là an toàn.
Xử trí ngay sau khi bị chó cắn
Điều quan trọng nhất sau phơi nhiễm là hành động ngay, không tự đánh giá nguy cơ bằng kích thước vết thương hay vẻ ngoài của con vật. Hãy rửa kỹ vết thương bằng xà phòng và nước, sau đó đến cơ sở y tế để được đánh giá và hướng dẫn tiêm phòng dại, bao gồm các biện pháp dự phòng cần thiết. Không chờ con vật phát bệnh, không tự chữa tại nhà và không trì hoãn vì vết cắn có vẻ nhẹ. Từ đầu năm 2026, Đồng Nai đã ghi nhận bốn ca tử vong do bệnh dại. Con số ấy khiến lời cảnh báo không còn trừu tượng: chó thả rông cần được quản lý, rọ mõm khi đưa ra nơi công cộng; người dân cũng nên tránh giết mổ hoặc chế biến động vật nghi mắc bệnh. Khi bị chó cắn, xử lý vết thương và tìm tư vấn y tế ngay là lựa chọn duy nhất có trách nhiệm.
