Bước tiến về hồ sơ, chưa phải bước khởi công
Quy hoạch chi tiết sân bay là bước nghiên cứu và xác định cụ thể các hạng mục, quy mô và tổ chức không gian của một cảng hàng không, làm cơ sở cho việc xem xét, phê duyệt theo quy định. Bộ Xây dựng vừa thống nhất chủ trương tiếp nhận từ Sun Group sản phẩm nghiên cứu là hồ sơ quy hoạch chi tiết cho sân bay Măng Đen và sân bay Vân Phong. Đây là tiến triển đáng chú ý trong khâu chuẩn bị, nhưng không nên diễn giải thành quyết định triển khai xây dựng. Bộ ghi nhận nhu cầu đầu tư do các địa phương đề xuất nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời, lập quy hoạch bằng ngân sách nhà nước phải qua nhiều thủ tục. Thay vì nhận khoản tài trợ để cơ quan nhà nước tự tổ chức lập quy hoạch, phương án thống nhất là tiếp nhận hồ sơ nghiên cứu cụ thể do doanh nghiệp hỗ trợ. Phân biệt rõ hai việc này giúp tránh biến một bước hành chính thành kỳ vọng về công trường sắp hình thành.
Một sân bay trên địa hình núi, một phương án ngoài mặt nước
Điểm khác biệt nổi bật nằm ở địa hình. Sân bay Măng Đen gắn với khu vực núi cao tại tỉnh Quảng Ngãi, được bổ sung vào quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc với tính chất nội địa, cấp 4C. Trong khi đó, sân bay Vân Phong tại Khánh Hòa được định hướng là cảng hàng không quốc tế cấp 4E, với khu vực quy hoạch trên vùng mặt nước ven bờ thay vì quỹ đất liền. Nếu phương án được triển khai xây dựng, Vân Phong sẽ là sân bay trên mặt biển đầu tiên của Việt Nam. Hai địa điểm vì thế đặt ra những bài toán quy hoạch khác nhau: một dự án phải xét đến địa hình miền núi, dự án còn lại nghiên cứu vị trí ngoài mặt nước. Dù khác biệt về bối cảnh và cấp sân bay, cả hai hiện cùng ở giai đoạn hoàn thiện hồ sơ, chưa phải công trình đã thành hình.
Quy mô Vân Phong và các chỉ tiêu còn phải cụ thể hóa
Theo quy hoạch, sân bay Vân Phong có diện tích dự kiến khoảng 497,1 ha; công suất thiết kế khoảng 1,5 triệu hành khách mỗi năm vào năm 2030 và 2,5 triệu vào năm 2050. Các con số này cho thấy định hướng quy mô, không phải thông số cuối cùng đã được chốt: nguồn tin nêu rõ chỉ tiêu sẽ tiếp tục được cụ thể hóa khi lập quy hoạch chi tiết. Măng Đen cũng có các mục tiêu quy hoạch riêng: diện tích đất dự kiến khoảng 350 ha, công suất khoảng 1 triệu hành khách mỗi năm vào năm 2030. Đặt hai dự án cạnh nhau cho thấy quy hoạch không chỉ là chọn vị trí; hồ sơ còn phải làm rõ cách tổ chức sân bay phù hợp với điều kiện từng nơi. Vì vậy, các số liệu nên được đọc như cơ sở nghiên cứu cho bước tiếp theo, không phải cam kết về năng lực khai thác đã sẵn sàng.
Cục Hàng không sẽ rà soát; chưa có quyết định xây dựng
Tiến độ kế tiếp phụ thuộc vào việc hoàn thiện hồ sơ và phản hồi giữa doanh nghiệp với cơ quan chuyên môn. Sun Group phải phối hợp với Cục Hàng không Việt Nam và các đơn vị liên quan, đồng thời phản hồi ý kiến hướng dẫn của Cục trong thời hạn không quá 30 ngày; nếu quá hạn mà không có phản hồi, Bộ Xây dựng xem như doanh nghiệp không tiếp tục hỗ trợ sản phẩm quy hoạch. Khi hồ sơ hoàn thiện, Cục Hàng không Việt Nam sẽ tiếp nhận, rà soát, đánh giá và làm thủ tục trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Đây mới là bước chuẩn bị về quy hoạch, không đồng nghĩa dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, có lịch khởi công hay Sun Group được chọn làm nhà đầu tư xây dựng. Kết luận cần giữ ở đúng mức: hai sân bay đã tiến thêm một bước về hồ sơ; việc có được xây dựng và khai thác hay không còn nằm ở các thủ tục tiếp theo.
