Liên kết vùng phải tạo ra lợi ích nhìn thấy được
Liên kết vùng là cách các địa phương phối hợp nguồn lực, kết nối doanh nghiệp và thị trường để tạo ra chuỗi cung ứng hiệu quả, thay vì phát triển riêng lẻ. Muốn trở thành động lực tăng trưởng, mối liên kết ấy phải giúp hàng hóa bán được, doanh nghiệp mở rộng hoạt động và người dân có thêm lựa chọn thiết thực. Đây là điều TP.HCM cần đặt ở trung tâm khi bàn về vai trò đầu tàu. Ngày 22/10, tại Hội nghị ngành Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam lần thứ XII, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM Nguyễn Lộc Hà nhấn mạnh yêu cầu tăng cường liên kết vùng, hợp tác địa phương, kết nối doanh nghiệp và mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hóa. Thông điệp đúng, nhưng thước đo không nên là số cuộc gặp hay biên bản ký kết: phải là đơn hàng, dòng hàng lưu thông tốt hơn và giá trị gia tăng được giữ lại trong khu vực.
Thị trường TP.HCM cần gặp đúng thế mạnh địa phương
TP.HCM có lợi thế về sức mua, thương mại dịch vụ, hệ thống phân phối, logistics và kết nối quốc tế; các tỉnh, thành lân cận có thế mạnh về công nghiệp, nông nghiệp, chế biến, nguyên liệu và sản phẩm đặc trưng. Ghép hai vế này thành chuỗi sản xuất–chế biến–phân phối mới là việc cần làm, thay vì để mỗi nơi tự tìm đầu ra trong một thị trường phân mảnh. Quy mô hoạt động đã cho thấy cơ hội: trong chín tháng đầu năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng khu vực phía Nam ước đạt 2,86 triệu tỷ đồng, tăng 16,5% và chiếm 48,2% cả nước. Khi TP.HCM mở rộng thị trường tiêu dùng, sản phẩm từ địa phương có thêm cửa vào hệ thống phân phối; tiêu thụ thuận lợi cũng kéo theo sản xuất, chế biến, vận chuyển và dịch vụ hỗ trợ. Với người dân, điều đó có thể đồng nghĩa hàng hóa đặc sản dễ tiếp cận hơn và nguồn cung đa dạng hơn.
Từ cực tăng trưởng đến đầu mối chuyển hóa nguồn lực
Định hướng đưa TP.HCM thành một cực tăng trưởng uy tín chỉ có sức nặng nếu thành phố chuyển được dòng vốn, tri thức và công nghệ thành hợp tác và giá trị mới. Tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu ngày 28/10, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh cơ hội để TP.HCM kết nối, chuyển hóa nguồn lực và hội nhập; đồng thời gợi mở việc nâng năng lực nhân lực, công nghệ, quản trị, hoàn thiện thể chế và tăng cường hợp tác khu vực, gắn với liên kết doanh nghiệp, nâng cấp chuỗi giá trị. Áp lực cạnh tranh khiến việc này không thể trì hoãn: trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và các tiêu chuẩn ESG đang thay đổi điều kiện tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Thành phố vì thế không thể chỉ hút dự án về mình. Vai trò đầu tàu nên được đo bằng khả năng mở cửa cho doanh nghiệp trong vùng, chia sẻ cơ hội và giúp các nhà cung ứng địa phương đáp ứng yêu cầu mới.
Bắt đầu bằng việc chung cụ thể, không dừng ở khẩu hiệu
Bước đầu tiên là chọn các nhóm hàng có thế mạnh và nhu cầu rõ ràng, rồi kết nối nhà sản xuất với doanh nghiệp chế biến, đơn vị logistics, nhà phân phối và người mua. Tiếp đó, các địa phương cần phối hợp quảng bá, kết nối cung cầu và mở rộng hệ thống phân phối; TP.HCM đã định hướng đẩy mạnh những hoạt động này, đồng thời thúc đẩy chương trình hợp tác gắn với nhu cầu doanh nghiệp và thế mạnh từng nơi. Bước kế tiếp là thống nhất cách chia sẻ thông tin về tiêu chuẩn, sản lượng, lịch giao hàng và nhu cầu thị trường, để doanh nghiệp có thể lập kế hoạch thay vì chỉ tham gia hội chợ ngắn hạn. Cuối cùng, mỗi chương trình cần có kết quả kiểm đếm được: sản phẩm vào được kênh bán nào, hợp đồng được duy trì ra sao, chi phí vận chuyển có giảm không. Hợp tác chỉ thành giá trị khi cam kết biến thành chính sách và dự án cụ thể.
Kết luận: kết nối phải có đầu ra
Tăng trưởng TP.HCM không nên được hiểu là thành phố lớn lên một mình, mà là khả năng kéo các địa phương cùng tham gia vào những chuỗi giá trị có đầu ra ổn định. Thị trường tiêu thụ, năng lực phân phối và logistics của thành phố có thể mở đường; sản xuất, nguyên liệu và chế biến từ các tỉnh, thành tạo nền cho nguồn cung. Muốn liên kết vùng trở thành động lực bền vững, chính quyền cần làm cầu nối và tháo gỡ vướng mắc, doanh nghiệp phải cùng xây chuỗi cung ứng, còn thị trường cần phản hồi để sản phẩm được cải thiện. Nếu hợp tác địa phương được tổ chức quanh nhu cầu thực và đo bằng kết quả, TP.HCM mới có thể thực hiện vai trò cực tăng trưởng bằng việc tạo thêm cơ hội cho cả khu vực phía Nam.
