An toàn học sinh bắt đầu từ khả năng nhận diện nguy cơ
Kỹ năng tự bảo vệ là khả năng nhận ra nguy cơ, lựa chọn cách ứng phó an toàn và tìm kiếm sự trợ giúp phù hợp để bảo vệ bản thân cùng những người xung quanh. Đây không phải kiến thức chỉ dành cho tình huống khẩn cấp: học sinh cần thực hành từ những rủi ro quen thuộc trong lớp học, gia đình và các mối quan hệ hằng ngày. Ngày 28.10, Công an tỉnh Lâm Đồng thông tin Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đã phối hợp với các đơn vị chức năng tổ chức tuyên truyền pháp luật, hướng dẫn kỹ năng phòng cháy, chữa cháy tại 4 điểm trường. Điểm đáng chú ý là chương trình không bó hẹp ở một chủ đề, mà kết nối kiến thức pháp luật với những lựa chọn thực tế khi gặp nguy hiểm. Cách tiếp cận ấy giúp an toàn học sinh trở thành năng lực có thể vận dụng, thay vì chỉ là lời nhắc chung.
Tại Phân hiệu Trường THPT Phạm Văn Đồng, nội dung còn gồm Luật Tư pháp người chưa thành niên, trật tự và an toàn giao thông đường bộ, phòng chống bạo lực học đường, xâm hại trẻ em và bảo vệ bản thân trên môi trường mạng. Học sinh được bổ sung hiểu biết về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm, đồng thời được khuyến khích chủ động phòng ngừa vi phạm pháp luật và các nguy cơ mất an toàn. Giá trị của hoạt động nằm ở chỗ trang bị cách nhận biết và hành động, chứ không dừng ở việc truyền đạt quy định.
Phòng cháy học đường cần đi cùng thực hành
Phòng cháy học đường chỉ có tác dụng khi học sinh biết nối kiến thức với phản ứng cụ thể. Tại các buổi ở Lâm Đồng, cán bộ hướng dẫn nhận diện nguy cơ cháy, nổ ở trường và gia đình, sử dụng điện an toàn, phòng ngừa sự cố từ nguồn lửa và nguồn nhiệt. Học sinh còn được hướng dẫn cách xử lý khi phát hiện cháy, gọi số 114 và thoát nạn trong môi trường có khói, khí độc. Đây là những bước thiết thực: phát hiện sớm, báo đúng nơi và rời khỏi khu vực nguy hiểm có thể giúp các em tránh hành động hoảng loạn hoặc tự đặt mình vào rủi ro. Tuy vậy, một buổi tuyên truyền chỉ tạo nền tảng; việc nhắc lại tình huống và thực hành định kỳ mới giúp kỹ năng trở nên quen thuộc.
Tại Xuân Phước, Công an xã hướng dẫn giáo viên và học sinh nhận diện nguy cơ trong lớp học, gia đình, nơi công cộng; lưu ý cách dùng điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt an toàn, phương tiện chữa cháy ban đầu và thoát nạn. Người dân cũng thực hành sử dụng bình chữa cháy dưới sự hướng dẫn của cán bộ Công an. Việc mở rộng tuyên truyền ra ngoài trường học là cần thiết: nguy cơ không dừng ở cổng trường, còn khả năng ứng phó của trẻ phụ thuộc vào sự chuẩn bị của gia đình và cộng đồng.
Phòng chống bạo lực phải có người lớn đồng hành
Phòng chống bạo lực không thể chỉ dựa vào lời khuyên “hãy hòa thuận”. Trong các buổi tuyên truyền, lực lượng Công an phân tích biểu hiện, nguyên nhân và hậu quả của hành vi bắt nạt, đe dọa, đánh nhau; đồng thời hướng dẫn học sinh ứng xử khi có mâu thuẫn. Các em được khuyến khích xây dựng tình bạn lành mạnh, tôn trọng khác biệt, giải quyết bất đồng bằng đối thoại và chủ động trao đổi với thầy cô hoặc gia đình khi cần giúp đỡ. Cách làm này nhấn mạnh cả việc phòng ngừa lẫn tìm kiếm hỗ trợ, thay vì đặt toàn bộ trách nhiệm lên học sinh đang bị tổn thương.
Công an xã Xuân Phước cũng trao đổi với các gia đình về phối hợp cùng nhà trường trong quản lý, giáo dục con em, chú ý thay đổi trong tâm lý, sinh hoạt và các mối quan hệ để hỗ trợ kịp thời. Học sinh được nhắc không tham gia hoặc cổ vũ hành vi gây tổn thương người khác, và tìm đến người có trách nhiệm khi nhận thấy nguy cơ. Những nguyên tắc này khiến kỹ năng tự bảo vệ gắn với trách nhiệm tập thể: bạn bè không làm ngơ, người lớn lắng nghe, nhà trường xử lý mâu thuẫn trước khi chúng leo thang.
Tuyên truyền cần tiếp nối bằng tình huống và thực hành
Các chương trình cũng đề cập phòng ngừa tai nạn, đuối nước: học sinh được nhắc cảnh giác tại ao, hồ, sông, suối và tìm trợ giúp khi phát hiện người gặp nạn; tại Lâm Đồng, các em còn được hướng dẫn sơ cứu ban đầu cho người bị đuối nước. Phạm vi ấy cho thấy giáo dục an toàn có ý nghĩa nhất khi bám sát những tình huống trẻ có thể gặp ngoài lớp học, đồng thời chỉ rõ giới hạn cần thiết: biết gọi trợ giúp không đồng nghĩa với tự lao vào nguy hiểm.
Công an xã Xuân Phước cho biết thời gian tới sẽ tiếp tục phối hợp với trường học, các ban, ngành, đoàn thể và thôn để chọn nội dung phù hợp từng nhóm, tăng trao đổi tình huống và hướng dẫn thực hành. Đây là hướng đi đáng giữ: tuyên truyền một chiều dễ khiến kiến thức chóng quên, trong khi luyện tập giúp học sinh nhận diện dấu hiệu, chọn người cần báo và phản ứng an toàn hơn. Kết quả lâu dài không chỉ là thêm thông tin về cháy nổ hay bắt nạt, mà là môi trường nơi học sinh biết lên tiếng, người lớn kịp hỗ trợ và cộng đồng cùng góp phần giữ trường học an toàn.
