Diễn tập chỉ có ích khi sát thực tế
Diễn tập chữa cháy là hoạt động thực hành cách phát hiện, báo động, xử lý đám cháy và cứu người, nhằm kiểm tra khả năng phối hợp giữa lực lượng tại chỗ với lực lượng chuyên nghiệp trong điều kiện cụ thể của từng khu dân cư. Hai cuộc diễn tập ở TP.HCM cho thấy một phương án chung không thể đáp ứng mọi địa hình: hẻm nhỏ đòi hỏi xử lý nhanh giữa lối đi chật hẹp, còn chung cư cần tổ chức ứng phó theo tầng và huy động nhiều lực lượng.
Tối 30-10, UBND phường Xuân Hòa phối hợp Đội Chữa cháy và cứu nạn cứu hộ khu vực 3 tổ chức diễn tập tại hẻm 134 Lý Chính Thắng. Khu dân cư đông đúc, nhà san sát, lối đi nhỏ và nhiều đoạn quanh co khiến lực lượng cứu hộ khó tiếp cận, người dân cũng khó sơ tán. Tổ chức thực tập vào buổi tối vì thế giúp kiểm tra phản ứng trong bối cảnh sự cố có thể xảy ra khi các hộ đang sinh hoạt.
Hẻm nhỏ: báo động sớm, mở đường cho cứu hộ
Kịch bản giả định đặt đám cháy lúc 20 giờ tại nhà 134/109 Lý Chính Thắng, bắt nguồn từ chập điện khi sạc điện thoại rồi bén vào chăn, nệm và vật dụng dễ cháy. Người dân kích hoạt hệ thống cảnh báo của Tổ liên gia an toàn phòng cháy chữa cháy, báo lực lượng chức năng, hỗ trợ nhau thoát nạn, di chuyển tài sản và dùng bình chữa cháy xách tay khống chế lửa trước khi lực lượng chuyên nghiệp đến dập tắt.
Điểm đáng chú ý của chữa cháy hẻm nhỏ không chỉ là đưa phương tiện vào hiện trường, mà còn là biến người dân thành mắt xích ứng phó đầu tiên. Hệ thống chuông ở khu phố và chuông liên thông giữa các hộ giúp truyền cảnh báo để hàng xóm kịp hỗ trợ, sơ tán. Chủ tịch UBND phường Xuân Hòa Nguyễn Hùng Hậu nhấn mạnh cuộc diễn tập giúp kiểm tra phối hợp giữa lực lượng chuyên nghiệp và lực lượng tại chỗ, đồng thời rút kinh nghiệm để hoàn thiện quy trình ứng phó.
Chung cư: phối hợp theo tầng và theo nhiệm vụ
Tại Block A chung cư Flora Novia, số 1061 đường Phạm Văn Đồng, tình huống giả định chuyển sang một căn hộ tầng 7 bị chập thiết bị điện, gây cháy lan bên trong tòa nhà. Khác với hẻm, nơi bài toán chính là lối tiếp cận quanh co, cứu nạn chung cư đặt trọng tâm vào xử lý ban đầu tại cơ sở, hướng dẫn thoát nạn và phối hợp chi viện để ngăn lửa lan.
Lực lượng phòng cháy, chữa cháy tại chỗ huy động người và phương tiện sẵn có, thực hiện báo cháy, hướng dẫn thoát nạn, cứu người, chữa cháy, di chuyển tài sản và bảo vệ hiện trường. Công an phường cùng lực lượng Quân sự phường hỗ trợ; sau đó Đội Chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ Khu vực 2 chi viện, triển khai chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và ngăn cháy lan sang các công trình lân cận. Trình tự này thử khả năng chuyển giao nhiệm vụ giữa lực lượng tại chỗ và lực lượng chuyên nghiệp.
Một nguyên tắc chung, hai cách chuẩn bị
Hai cuộc diễn tập cùng hướng tới phối hợp cứu hộ nhưng không nên được xem là những phiên bản giống nhau. Ở hẻm 134 Lý Chính Thắng, cảnh báo nhanh và hỗ trợ lẫn nhau có ý nghĩa sống còn khi đường vào chật, quanh co. Ở Flora Novia, quy trình phải tính đến căn hộ tầng cao, hướng dẫn thoát nạn và sự tiếp sức của nhiều lực lượng. Chính khác biệt đó khiến diễn tập tại chỗ có giá trị hơn một kịch bản chỉ làm cho đủ thủ tục.
Với người dân, lợi ích thiết thực là được quan sát cách báo động, chữa cháy ban đầu và phối hợp khi có sự cố, đồng thời biết chủ động bảo đảm an toàn, thoát nạn. Với lực lượng tại cơ sở, thực hành giúp củng cố nghiệp vụ và kỹ năng nhận biết nguy cơ. Kết luận cần rút ra rất rõ: chuẩn bị phòng cháy chữa cháy phải bắt đầu từ đặc điểm thực tế của từng khu dân cư; diễn tập đúng địa hình và đúng cách tổ chức mới có thể biến quy trình thành phản ứng hữu ích khi sự cố xảy ra.
