Từ đối thoại đến năng lực công nghệ thực chất
Hợp tác công nghệ Việt Nam – Ấn Độ là việc hai nước kết nối nhân lực, nghiên cứu và doanh nghiệp để cùng phát triển, chuyển giao và đưa các giải pháp công nghệ vào ứng dụng thực tế. Sáng 26/10, Diễn đàn Công nghệ tương lai Việt Nam – Ấn Độ diễn ra tại TP.HCM trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026, với mục tiêu thúc đẩy kết nối hai hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Điểm đáng chú ý không nằm ở việc liệt kê công nghệ mới, mà ở câu hỏi ai sẽ làm chủ chúng và cách biến nghiên cứu thành sản phẩm, dịch vụ hữu ích. AI, hạ tầng số, bán dẫn và tự động hóa đang làm thay đổi sản xuất, quản trị và kết nối thị trường; chỉ tiếp cận giải pháp sẵn có sẽ không đủ tạo lợi thế lâu dài. Diễn đàn vì thế tập trung vào đào tạo nhân lực, nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa, hướng tới các dự án có tính thực tiễn cao.
Cơ hội kết nối còn được mở rộng bởi quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa TP.HCM và Mumbai được thiết lập vào tháng 5/2026, tạo thêm hướng phối hợp về giáo dục, đầu tư, hạ tầng và chuyển đổi số. Thách thức kế tiếp là đưa những cam kết chung thành công việc cụ thể, thay vì dừng lại ở trao đổi cấp diễn đàn.
Sáu nhóm lĩnh vực, một yêu cầu xuyên suốt
Các phiên thảo luận bao quát sáu nhóm: phát triển nhân tài công nghệ và năng lực lãnh đạo; AI, hạ tầng số công cộng và niềm tin số; bán dẫn và công nghiệp 4.0; công nghệ vũ trụ, địa không gian và đô thị cảng thông minh; khí hậu, công nghệ sinh học và y tế; cùng khởi nghiệp, đầu tư và tiếp cận thị trường toàn cầu. Phạm vi rộng này cho thấy hợp tác song phương không nên bị thu hẹp vào vài công nghệ đang được chú ý.
Dù vậy, đào tạo nhân lực và nghiên cứu ứng dụng mới là phần quyết định các lĩnh vực ấy có tạo ra kết quả hay không. Thành phố đề xuất gắn đào tạo với nhu cầu doanh nghiệp, thông qua hợp tác giữa trường đại học, viện nghiên cứu và công ty hai nước; đồng thời ưu tiên nghiên cứu, chuyển giao dựa trên bài toán thực tế. Nói cách khác, hợp tác AI Việt Nam Ấn Độ hay hợp tác bán dẫn cần có người đủ năng lực tiếp nhận, thử nghiệm và phát triển tiếp công nghệ.
Lợi ích của cách tiếp cận này có thể chạm tới đời sống thường ngày: AI và hạ tầng số hỗ trợ dịch vụ công, công nghệ y tế gắn với chăm sóc sức khỏe, còn giải pháp khí hậu và logistics có thể góp phần cải thiện môi trường sống và hoạt động sản xuất. Đây là hướng đi thuyết phục hơn việc chạy theo danh mục công nghệ mà thiếu nơi ứng dụng.
TP.HCM cần kết nối được nghiên cứu với thị trường
TP.HCM muốn trở thành đầu mối kết nối hợp tác công nghệ song phương, không chỉ là nơi tổ chức đối thoại. Thành phố xác định ba ưu tiên: phát triển nhân lực chất lượng cao; thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ theo nhu cầu thực tế; kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo để đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường.
Định hướng này phù hợp với không gian phát triển được mở rộng sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, kết nối tài chính, thương mại, dịch vụ với công nghiệp công nghệ cao, cảng biển và kinh tế biển. Thành phố ưu tiên AI, hạ tầng số công cộng, bán dẫn, sản xuất thông minh cùng các ứng dụng cho quản trị đô thị, logistics và môi trường. Với người dân và doanh nghiệp, giá trị sẽ nằm ở dịch vụ tốt hơn, hoạt động hiệu quả hơn và cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
C4IR cùng các cơ quan liên quan tại TP.HCM được giao làm đầu mối thúc đẩy sáng kiến về nghiên cứu, đào tạo, ứng dụng và thương mại hóa. Diễn đàn hướng tới xác định 3–5 sáng kiến ưu tiên và xem xét chọn 1–2 dự án thí điểm để triển khai trong 12–24 tháng tới. Đây là thước đo cần thiết: nếu các dự án được chọn có đơn vị tiếp nhận, nhân lực phù hợp và đường ra thị trường, vai trò kết nối của thành phố mới được chứng minh bằng kết quả.
