Một nguồn máu quý, cần đúng người và đúng lúc
Người hiến máu hiếm là người có nhóm máu ít gặp, sẵn sàng hiến khi người bệnh cần chế phẩm máu tương thích; sự chủ động của họ có thể quyết định việc nguồn máu quý đến kịp một ca cấp cứu. Tại Việt Nam, nhóm Rh(D) âm chiếm dưới 0,1% dân số, nên tìm người hiến phù hợp trong thời gian ngắn là thách thức có thật. Máu không thể được huy động như một nguồn cung đại trà: bệnh viện phải nhanh chóng liên hệ đúng người, trong khi người hiến có thể ở xa và cần thu xếp công việc. Vì thế, giá trị của mạng lưới người hiến máu hiếm không chỉ nằm ở số đơn vị máu đã tiếp nhận, mà còn ở khả năng kết nối người phù hợp với người bệnh đúng lúc. Đây là mắt xích thiết yếu của hiến máu cấp cứu.
Nhu cầu càng khiến việc kết nối trở nên cấp thiết. Theo PGS.TS Trần Ngọc Quế, Giám đốc Trung tâm Máu quốc gia, nhu cầu sử dụng chế phẩm Rh(D) âm tại các cơ sở y tế, đặc biệt ở Hà Nội, liên tục tăng trong những năm gần đây; nhiều trường hợp đòi hỏi Viện khẩn trương huy động người hiến phù hợp. Con số cho thấy áp lực không nhỏ: năm 2025, Trung tâm tiếp nhận 1.585 đơn vị máu từ 912 người hiến Rh(D) âm, gồm 1.332 đơn vị máu toàn phần và 253 đơn vị tiểu cầu gạn tách.
Mạng lưới người hiến máu sống đưa lời kêu gọi đến đúng người
Một mạng lưới người hiến máu sống có ý nghĩa khi lời kêu gọi không dừng ở thông báo chung, mà đến được với người có nhóm máu phù hợp. Khi bệnh nhân cần truyền máu, thông tin huy động được chuyển qua bệnh viện hoặc câu lạc bộ; thành viên có thể chủ động sắp xếp để đến hiến. Đỗ Như Quỳnh, thành viên Câu lạc bộ Máu hiếm miền Bắc, đã hiến 12 lần trong khoảng bảy năm. Cô duy trì sức khỏe và sẵn sàng thu xếp công việc khi nhận tin có người cần máu khẩn cấp.
Phạm Nguyệt Chi, người đã hiến máu khoảng 18 lần từ năm 2019, cho biết phần lớn những lần hiến của cô đáp ứng các trường hợp cấp cứu; cô đã tham gia hiến máu cấp cứu 10 lần, thường hiến 350 ml và có lần 450 ml. Những con số ấy không nên chỉ được xem như thành tích cá nhân. Chúng cho thấy mạng lưới cần cả người hiến sẵn sàng lẫn đầu mối bệnh viện, câu lạc bộ có thể thông tin và điều phối. Người mang nhóm máu hiếm không nhất thiết phải hiến thường xuyên; điều quan trọng là giữ gìn sức khỏe để có thể đáp ứng khi được huy động.
Từ nghĩa cử cá nhân đến trách nhiệm cộng đồng
Hiến máu tình nguyện và hiến máu hiếm không thay thế nhau, nhưng cùng làm rõ một điều: nguồn máu chỉ có thể đáp ứng nhu cầu khi cộng đồng tham gia lâu dài. Ngày đầu tháng 11, đông đảo cán bộ, công chức, đoàn viên, thanh niên, doanh nhân và người dân dự chương trình “Giọt Hồng Yêu Thương” lần thứ sáu tại phường Hàm Thắng, Bình Thuận. Chương trình dự kiến tiếp nhận 200 đơn vị máu để chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận phục vụ cấp cứu và điều trị. Anh Lý Quốc Bảo tham gia hiến máu tình nguyện lần thứ chín, còn chị Huỳnh Thị Mỹ Liên tham gia lần thứ 21.
Những hoạt động cộng đồng như vậy nuôi dưỡng lực lượng người hiến máu tình nguyện, đồng thời lan tỏa trách nhiệm sẻ chia; còn với ca máu hiếm, mạng lưới chuyên biệt giúp nối lời kêu gọi cấp bách với người phù hợp. Trong tháng 11/2026, tỉnh dự kiến tổ chức 10 đợt hiến máu tại nhiều địa phương, phấn đấu tiếp nhận khoảng 1.200 đơn vị, đồng thời chú trọng xây dựng lực lượng hiến máu thường xuyên, dự bị và người có nhóm máu hiếm. Hiến máu không bảo đảm rằng mỗi người sẽ nhận lại đúng điều mình đã trao, nhưng đó là cách thiết thực để cộng đồng cùng chia sẻ rủi ro và bảo vệ cơ hội sống. Kết luận cần nhớ rất rõ: một mạng lưới được chuẩn bị trước giúp nghĩa cử hiến máu đến đúng người, đúng lúc.
