Một tuyến đường để ngăn cháy và tiếp cận rừng
Đường cản lửa Ngự Bình là tuyến hạ tầng được đề xuất quanh chân núi nhằm hạn chế cháy lan giữa khu dân cư, khu mồ mả và rừng đặc dụng, đồng thời mở lối cho phương tiện chữa cháy tiếp cận hiện trường. Chiều 31/10, Chủ tịch UBND phường An Cựu Hoàng Thị Như Thanh cho biết địa phương đang phối hợp các đơn vị chức năng khảo sát, xây dựng phương án tuyến đường. Đến ngày 1/11, định hướng nghiên cứu kết hợp đường băng cản lửa với đường bao quanh khu rừng đã được thống nhất. Đây là lựa chọn đáng làm: một dải đất trống có thể chặn lửa, nhưng nếu lực lượng cứu hỏa vẫn phải luồn qua lối mòn thì khả năng ứng phó vẫn bị giới hạn. Bởi vậy, đường tiếp cận chữa cháy không phải phần phụ của dự án; nó là điều kiện để phát hiện đám cháy sớm và đưa người, phương tiện đến đúng nơi cần xử lý.
Quy mô đề xuất và bài toán kinh phí
Phương án dự kiến dài khoảng 1,7 km, mặt đường rộng 5 m, gồm đường băng cản lửa và đường tiếp cận. Chi tiết nghiên cứu nêu khoảng 1,4 km đường băng nối đường Hoàng Thị Loan với đường Đặng Huy Trứ, cùng khoảng 300 m đường tiếp cận từ phía đường Nguyễn Khoa Chiêm. Tổng mức đầu tư dự kiến là 34,5 tỷ đồng; trong đó chi phí xây dựng khoảng 9,5 tỷ đồng và giải phóng mặt bằng khoảng 20 tỷ đồng. Quy mô này cho thấy phần khó không chỉ là làm mặt đường mà còn là xử lý mặt bằng giữa khu mồ mả và đất rừng. Địa phương định hướng ưu tiên đường băng trắng trong giai đoạn đầu, đồng thời yêu cầu phương án không xâm lấn diện tích rừng thông phòng hộ. Đây là ràng buộc cần được giữ chặt: phòng cháy không thể trở thành lý do làm tổn hại chính khu rừng cần bảo vệ.
Danh thắng dưới áp lực cháy và lăng mộ
Núi Ngự Bình không phải một khoảnh rừng tách biệt khỏi đời sống đô thị. Cao 103 m, nằm ở bờ nam sông Hương, ngọn núi từng được triều Nguyễn chọn làm bình phong, hay tiền án, cho Kinh thành Huế và ngày nay là danh thắng của cố đô. Núi cũng nằm trong danh thắng “Thần kinh nhị thập cảnh” được vua Thiệu Trị bình chọn. Thế nhưng quanh chân núi có nhiều mồ mả cũ, khu dân cư, còn lối đi chủ yếu là đường mòn; địa hình dốc và lăng mộ dày khiến việc tiếp cận chữa cháy thêm khó khăn. Cháy thường phát sinh từ việc thắp hương, đốt giấy và vàng mã tại khu mồ mả hoặc khu dân cư. Vì thế, chữa cháy rừng Huế ở Ngự Bình cần được nhìn như bài toán quản lý ranh giới giữa rừng, nơi ở và không gian mai táng, chứ không chỉ là dập lửa khi sự cố xảy ra.
Làm đường phải đi cùng quản lý và giám sát
Đường mới chỉ phát huy tác dụng nếu được triển khai cùng các biện pháp giảm nguy cơ tại chỗ. Phường An Cựu đang hoàn thiện đề xuất kinh phí và nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch để trình cấp có thẩm quyền xem xét. Lãnh đạo phường kỳ vọng dự án được thông qua để có thể khởi công từ đầu năm 2027, hướng tới bảo đảm phòng cháy, chữa cháy trong mùa hè tới. Song song, địa phương dự kiến khảo sát lắp camera, làm hố hóa vàng mã phục vụ người đi viếng mộ và nghiên cứu bổ sung bể chứa nước chữa cháy. Những bước này thiết thực, nhưng hiệu quả còn phụ thuộc vào việc duy trì đường thông thoáng, kiểm soát việc xây dựng và chôn cất quanh rừng, cũng như bảo đảm lối xe chữa cháy không bị lấn chiếm. Với một danh thắng mang ý nghĩa biểu tượng như Ngự Bình, dự án chỉ đáng giá khi vừa giúp ứng phó nhanh, vừa gìn giữ cảnh quan và diện tích rừng.
