Đưa kỹ năng phòng bệnh vào trường học
Phòng bệnh dại trong trường học là cách trang bị cho học sinh kiến thức nhận biết nguy cơ từ động vật, tránh tiếp xúc không an toàn và tìm hỗ trợ y tế kịp thời sau phơi nhiễm. Đây không nên là bài học chỉ dừng ở khẩu hiệu: trẻ cần biết phải làm gì trong một tình huống cụ thể.
Năm 2026, Boehringer Ingelheim Việt Nam tiếp tục triển khai sáng kiến Đẩy lùi bệnh dại (STOP Rabies) với các hoạt động giáo dục tại Tây Ninh và Đồng Tháp. Ở Tây Ninh, chương trình tập huấn giáo viên và nhân viên y tế trường học để họ truyền đạt kiến thức, kỹ năng phòng chống bệnh dại cho học sinh. Mô hình này có lý do để được duy trì: giáo viên gần gũi với học sinh, còn nội dung phù hợp lứa tuổi giúp các em hiểu và vận dụng thay vì chỉ ghi nhớ.
Quy mô mở rộng, lực lượng tại chỗ
Kế hoạch năm 2026 hướng đến hơn 65.000 học sinh, với 240 giáo viên và nhân viên y tế được đào tạo để hỗ trợ hoạt động tại địa phương. Tây Ninh dự kiến tiếp cận 30.000 học sinh và đào tạo 116 nhân sự; Đồng Tháp hướng đến 35.000 học sinh, cùng 124 nhân sự được tập huấn. Quy mô này đáng chú ý không chỉ vì số lượng, mà vì chương trình đầu tư vào người trực tiếp hướng dẫn trẻ.
Năm 2025, chương trình tại Tây Ninh đã hướng đến 30.000 học sinh và đào tạo 119 giáo viên, nhân viên y tế ở 58 trường tiểu học và trung học cơ sở. Việc tiếp tục triển khai tại địa phương đồng thời mở rộng sang Đồng Tháp cho thấy giáo dục học đường có thể được duy trì và nhân rộng, thay vì chỉ là một đợt truyền thông ngắn hạn.
Kiến thức của trẻ có thể bảo vệ cả gia đình
Bệnh dại khiến việc chuẩn bị trước phơi nhiễm trở nên cấp thiết: khi triệu chứng lâm sàng xuất hiện, bệnh gần như luôn dẫn đến tử vong. Trong giai đoạn 2022–2025, cả nước ghi nhận hơn 90.000 trường hợp bị chó, mèo cắn hoặc cào và 323 ca tử vong; riêng chín tháng đầu năm 2026 có 54 ca tử vong tại 21 trong 34 tỉnh, thành phố. Những con số này nhấn mạnh rằng phòng bệnh dại phải bắt đầu từ hành vi an toàn và xử trí sớm, không thể chờ đến khi có dấu hiệu bệnh.
Với bệnh dại ở trẻ em, kỹ năng nhận biết nguy cơ, tránh tiếp xúc nguy hiểm với động vật và báo cho người lớn khi bị cắn hoặc cào có ý nghĩa thiết thực. Học sinh còn có thể chia sẻ điều đã học với gia đình, giúp người thân chủ động tìm hỗ trợ y tế khi có nguy cơ phơi nhiễm. Các tài liệu qua truyện, tờ thông tin và bài tập thực hành phù hợp từng lứa tuổi khiến kiến thức dễ tiếp thu hơn. Muốn phòng chống bệnh dại hiệu quả, giáo dục trẻ cần đi cùng tiêm phòng cho chó, mèo và xử trí dự phòng kịp thời.
Một mắt xích cần được duy trì
Sáng kiến Đẩy lùi bệnh dại có giá trị ở chỗ biến nhà trường thành nơi hình thành phản xạ an toàn, đồng thời tạo đường truyền kiến thức từ lớp học đến gia đình. Nhưng giáo dục không thể thay thế trách nhiệm của người nuôi vật nuôi, ngành y tế hay ngành thú y; hiệu quả cộng đồng phụ thuộc vào sự phối hợp và hành động cụ thể của các bên.
Việc tiếp tục triển khai tại Tây Ninh và mở rộng sang Đồng Tháp là bước đi hợp lý, nhất là khi hàng chục nghìn học sinh có thể tiếp cận thông tin và kỹ năng thiết yếu. Kết quả lâu dài sẽ phụ thuộc vào việc bài học được nhắc lại, thực hành và gắn với hướng dẫn rõ ràng về nơi cần tìm trợ giúp. Đưa kiến thức đến trẻ là điểm khởi đầu tốt; duy trì hành vi phòng bệnh trong gia đình và cộng đồng mới là đích đến.
