Đà công nghiệp mạnh cần được chuyển thành sức bật dài hạn
Kinh tế Ninh Bình đang chuyển động trên ba trục gắn bó chặt chẽ: sản xuất công nghiệp, huy động nguồn lực đầu tư và tổ chức lại không gian đô thị để hỗ trợ tăng trưởng bền vững. Trong 10 tháng năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp của tỉnh tăng 25,68% so với cùng kỳ; riêng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 26,09%, tiếp tục là động lực chính.
Đây là nền tảng đáng kể, nhưng một con số tăng trưởng cao chưa đủ để khẳng định sức khỏe kinh tế đã vững. Xuất khẩu tăng 44,36% và du lịch đón gần 22,04 triệu lượt khách trong cùng kỳ cho thấy các động lực khác cũng đang mở rộng. Tuy nhiên, lợi ích của đà tăng chỉ lan tỏa rộng khi doanh nghiệp trong tỉnh có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất, còn hạ tầng và dịch vụ theo kịp nhu cầu. Bài toán của công nghiệp Ninh Bình vì thế không chỉ là tăng sản lượng, mà còn là duy trì năng lực sản xuất và tạo thêm cơ hội việc làm, kinh doanh lâu dài.
Đô thị hóa phải nâng chất lượng sống, không chỉ mở rộng địa giới
Tỉnh đã thông qua Chương trình phát triển đô thị đến năm 2030, với mục tiêu hoàn thiện tiêu chí đô thị loại I và thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2027, khi tỷ lệ đô thị hóa đạt từ 45% trở lên. Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu đạt tỷ lệ đô thị hóa khoảng 60,1%, với 6 đô thị loại II và 36 đô thị loại III. Lộ trình này cho thấy quy hoạch đô thị là một phần của chiến lược tăng trưởng, chứ không phải việc riêng của xây dựng.
Không gian phát triển được tổ chức theo cấu trúc đa trung tâm, đa hành lang và bốn phân vùng; mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng cũng được định hướng tại các ga đường sắt tốc độ cao và trục giao thông lớn. Nếu được triển khai đồng bộ, người dân có thể hưởng lợi trực tiếp từ mục tiêu 100% cư dân đô thị dùng nước sạch tập trung, 100% hộ gia đình đô thị được phủ sóng 5G và hệ thống xe buýt mới sử dụng điện hoặc năng lượng xanh. Phát triển đô thị chỉ đáng giá khi những mục tiêu hạ tầng ấy thành dịch vụ thiết thực, thay vì dừng ở bản quy hoạch.
Thu hút đầu tư phải đi cùng doanh nghiệp khỏe mạnh
Ninh Bình xác định cải thiện môi trường đầu tư, nâng hiệu quả doanh nghiệp và phát huy đồng bộ các thành phần kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm để khơi thông nguồn lực. Trong 10 tháng, tỉnh cấp mới 140 dự án, gồm 44 dự án có vốn đầu tư nước ngoài và 96 dự án trong nước; đồng thời có 96 dự án được điều chỉnh tăng vốn. Các con số cho thấy sức hút đầu tư, nhưng không nên xem số dự án mới là thước đo duy nhất cho chất lượng tăng trưởng.
Sức ép nằm ở khu vực doanh nghiệp nội địa: số doanh nghiệp thành lập mới đạt 95% mức cùng kỳ, vốn đăng ký bằng 41%, trong khi doanh nghiệp giải thể tăng 2,4 lần. Đó là lý do thu hút đầu tư cần đi đôi với hỗ trợ doanh nghiệp đang hoạt động, tháo gỡ vướng mắc về vốn, thị trường và thủ tục. Cải cách hành chính chỉ có ý nghĩa khi giúp doanh nghiệp giảm thời gian chờ, còn đầu tư hạ tầng phải mở cơ hội cho cả doanh nghiệp nhỏ và các hợp tác xã. Một nền kinh tế chỉ bền khi nguồn lực mới bổ sung được cho nội lực, thay vì che khuất những điểm yếu của nó.
Thước đo tiếp theo là năng lực thực thi
Chương trình đô thị đặt ra một hướng đi rõ, nhưng thực hiện sẽ đòi hỏi phối hợp giữa quy hoạch, giao thông, dịch vụ công và năng lực quản lý. Tỉnh cũng cần đẩy nhanh tiến độ dự án và giải ngân đầu tư công, đồng thời chuẩn bị dự toán ngân sách năm 2027, rà soát nguồn khoáng sản và phương án cung ứng vật liệu cho các công trình trọng điểm. Những việc này quyết định liệu mục tiêu phát triển đô thị có chuyển thành hạ tầng đúng tiến độ hay tiếp tục nằm trên giấy.
Tăng trưởng cũng phải được nhìn qua đời sống dân cư: tỷ lệ hộ nghèo năm 2026 dự kiến còn 2,88%, giảm 0,14 điểm phần trăm so với năm trước. Đây là tiến triển đáng ghi nhận, nhưng không thay thế yêu cầu bảo đảm việc làm ổn định, dịch vụ đô thị dễ tiếp cận và cơ hội kinh doanh rộng hơn. Kết luận, đà công nghiệp hơn 25% tạo cho kinh tế Ninh Bình một điểm tựa tốt; để biến điểm tựa thành sức bật lâu dài, tỉnh cần nâng chất lượng thu hút đầu tư, giúp doanh nghiệp đứng vững và biến quy hoạch đô thị thành lợi ích cụ thể cho người dân.
