Kế hoạch vận hành phải bắt đầu từ phối hợp liên ngành
Kế hoạch vận hành sân bay Long Thành là phương án phối hợp giữa chính quyền, ACV và các đơn vị chuyên trách để bảo đảm giao thông, dịch vụ, an ninh và ứng phó sự cố sẵn sàng trước khi đón khách. Ngày 5/11, UBND thành phố Đồng Nai giao các sở, ngành và địa phương liên quan phối hợp với Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) xây dựng kế hoạch phục vụ vận hành. Động thái này có cơ sở thời gian rõ ràng: ACV đã thông báo dự kiến đưa sân bay vào khai thác thương mại từ 0 giờ ngày 24/12/2026. Sở Xây dựng Đồng Nai được giao làm đầu mối, làm việc với ACV, cơ quan quản lý hàng không, đơn vị điều hành bay và các nhà cung cấp dịch vụ để rà soát, thống nhất phương án. Đây không nên chỉ là lịch họp giữa các bên: hiệu quả sẽ được đo bằng việc từng đầu mối biết mình phải làm gì trước giờ khai thác.
Giao thông kết nối là phép thử đầu tiên
Việc đầu tiên cần chốt là liệu đường đến sân bay có đáp ứng được lưu lượng và khung giờ chuyến bay hay không. Sở Xây dựng sẽ cùng các đơn vị đường bộ, cao tốc, công an, ACV và các bên liên quan rà soát tiến độ tuyến kết nối, đường tiếp cận và nút giao; từ đó xác định hạng mục cần hoàn thiện, sửa chữa, bổ sung biển báo, chiếu sáng và tín hiệu giao thông. Các bên còn phải thống nhất phân luồng, điểm đón trả khách, nơi dừng đỗ và khu vực chờ, đồng thời chuẩn bị phương án xử lý ùn tắc, tai nạn, sự cố, nhất là trong giai đoạn đầu và giờ cao điểm. Đây là việc không thể để đến sát ngày mới xử lý: một nhà ga hiện đại không bù được cho đường vào thiếu tổ chức. Kế hoạch cần chỉ rõ trách nhiệm, tiến độ và cách phối hợp khi phương án giao thông dự kiến không đáp ứng thực tế.
Xe buýt và dịch vụ mặt đất phải thuận tiện cho hành khách
Với người đi máy bay, chất lượng vận hành sân bay sẽ được cảm nhận ngay từ chặng di chuyển cuối cùng. Đồng Nai dự kiến phối hợp ACV, đơn vị vận tải và TP.HCM xây dựng tuyến xe buýt kết nối sân bay với các trung tâm đô thị, bến xe và đầu mối giao thông, trong đó chú trọng kết nối liên tỉnh. Các bên cần thống nhất lộ trình, điểm dừng, tần suất, giờ hoạt động và loại xe theo lịch bay, đồng thời tính đến hành khách mang hành lý, người cao tuổi và người khuyết tật. Xe buýt và xe trung chuyển được đề xuất ưu tiên trong giai đoạn đầu khai thác. Cùng lúc, taxi và xe hợp đồng cần có điểm đón trả rõ ràng, công khai thông tin dịch vụ, giá cước và ngăn tình trạng chèo kéo. Kế hoạch khai thác chỉ thực sự hướng đến hành khách nếu những lựa chọn này hoạt động đồng bộ, dễ tìm và phù hợp với giờ bay.
An toàn, thời hạn và quy mô khai thác
Phần chuẩn bị ít dễ nhìn thấy nhưng không thể thiếu gồm an ninh, an toàn hàng không, ứng phó khẩn cấp, cấp cứu và tiếp nhận người bệnh, phòng chống dịch, kiểm dịch y tế, thủ tục hải quan, vệ sinh môi trường và xử lý chất thải. Thành phố cũng yêu cầu tuyên truyền tại khu dân cư, trường học và cơ sở sản xuất về nguy cơ từ thiết bị bay không người lái, diều, bóng bay, đèn trời hay tia laser ảnh hưởng đến an toàn bay. Sở Xây dựng phải tổng hợp kế hoạch để trình UBND thành phố ban hành trước ngày 15/11/2026. Theo phương án giai đoạn đầu, ACV dự kiến tối đa khoảng 366 chuyến mỗi tuần, gồm 322 chuyến nội địa và 44 chuyến quốc tế. Trong khi đó, giai đoạn một được xây dựng với công suất 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Quy mô này khiến việc diễn tập quy trình và phân công rõ trách nhiệm trở thành điều kiện vận hành, không phải thủ tục.
Sân bay có diện tích 5.000 ha; khi hoàn thành mọi giai đoạn, công suất dự kiến đạt 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Các hạng mục trọng yếu như nhà ga hành khách, giao thông nội cảng, nhà ga hàng hóa số 1 và nhà để xe đang được hoàn thiện, cùng với vận hành thử toàn bộ hệ thống và quy trình trước khai thác thương mại. Kết luận đáng chú ý là Đồng Nai và ACV không chỉ cần chuẩn bị một ngày mở cửa, mà phải kiểm tra được chuỗi phối hợp từ đường kết nối đến dịch vụ và xử lý sự cố. Hạn trình kế hoạch giữa tháng 11 tạo mốc để chuyển danh sách nhiệm vụ thành phương án có thể thực hiện. Nếu các đầu việc được khép kín trước thời điểm dự kiến khai thác, hành khách sẽ có cơ hội trải nghiệm một sân bay mới với hành trình liền mạch hơn.
