Từ lời mời hợp tác đến bài toán phục vụ thực tế
Du lịch Halal là loại hình du lịch đáp ứng nhu cầu của du khách Hồi giáo bằng dịch vụ, thực phẩm và trải nghiệm tôn trọng các quy tắc tôn giáo của họ. Tại Hội nghị Gặp gỡ Indonesia 2026 diễn ra ngày 30/10, đại diện Quảng Ninh nêu bốn hướng hợp tác với đối tác Indonesia nhằm phát triển lĩnh vực này. Đây là lựa chọn có lý do: tỉnh muốn mở rộng thị trường khách quốc tế, đặc biệt từ các quốc gia Hồi giáo, trong khi Indonesia là thị trường lớn nhưng lượng khách đến Việt Nam vẫn còn dư địa tăng trưởng. Năm 2025, Việt Nam đón 207.000 lượt khách Indonesia; trong chín tháng đầu năm 2026, con số đạt 194.000, tăng 26% so với cùng kỳ. Chính quyền và doanh nghiệp địa phương đều bày tỏ mong muốn biến sự quan tâm ấy thành hợp tác cụ thể.
Cơ hội đi kèm một khoảng trống rõ rệt. Quảng Ninh có hạ tầng du lịch lớn, gồm 1.370 cơ sở lưu trú với hơn 33.000 phòng, 21 cơ sở từ chuẩn năm sao và 109 tàu lưu trú trên Vịnh Hạ Long; nhưng hiện mới có một nhà hàng được công nhận đủ điều kiện phục vụ Halal. Vì vậy, bốn đề xuất không nên dừng ở thông điệp quảng bá. Giá trị của chúng nằm ở khả năng nối điểm đến, dịch vụ và năng lực phục vụ thành một hành trình đáng tin cậy cho khách du lịch Indonesia.
Bốn hướng hợp tác cần đi cùng nhau
Hướng thứ nhất là xây dựng hệ sinh thái du lịch Halal và dịch vụ thân thiện với người Hồi giáo. Điều đó đòi hỏi mở rộng nơi ăn uống đạt chuẩn, đồng thời giúp cơ sở lưu trú và các dịch vụ liên quan hiểu nhu cầu của khách. Hướng thứ hai là đa dạng hóa sản phẩm du lịch xanh gắn với di sản: các hành trình tại Vịnh Hạ Long, Vịnh Bái Tử Long và Yên Tử cần kết hợp trải nghiệm với bảo tồn, thay vì chỉ thêm điểm tham quan vào lịch trình.
Hướng thứ ba là kết nối và nâng chất xúc tiến du lịch. Doanh nghiệp địa phương mong muốn mở chuyến bay từ Indonesia đến Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, qua đó tạo điều kiện khai thác tuyến trực tiếp. Hướng thứ tư là đào tạo nhân lực chuyên sâu về du lịch Halal, để người làm dịch vụ có thể tư vấn, phục vụ và xử lý nhu cầu phù hợp. Bốn hướng này bổ trợ lẫn nhau: quảng bá sẽ kém hiệu quả nếu thiếu đường bay; đường bay khó tạo khách quay lại nếu trải nghiệm ăn uống, lưu trú và giao tiếp chưa đáp ứng kỳ vọng.
Tài nguyên di sản tạo nền tảng tốt cho hợp tác Quảng Ninh Indonesia. Vịnh Hạ Long và Yên Tử là hai di sản thế giới được UNESCO công nhận, còn Trung Java có quần thể đền Borobudur; hai địa phương có cơ sở để kết nối sản phẩm, trao đổi kinh nghiệm bảo tồn và quản lý điểm đến. Nhưng một tuyến du lịch chung chỉ thuyết phục khi lịch trình, dịch vụ và thông tin dành cho khách được thiết kế đồng bộ.
Điều kiện để lời đề xuất thành sản phẩm
Ưu tiên trước mắt nên là chuẩn hóa nguồn cung và chất lượng phục vụ. Việt Nam đang xây dựng nền tảng cho ngành Halal, song nguồn thực phẩm đạt chuẩn chưa đồng đều, cơ sở chuyên biệt còn hạn chế và nhân lực am hiểu du khách Hồi giáo chưa nhiều. Quảng Ninh cần phối hợp với đối tác Indonesia để chia sẻ kinh nghiệm về tiêu chuẩn, chứng nhận, vận hành nhà hàng và đào tạo; đồng thời mở rộng số điểm phục vụ đủ điều kiện thay vì dựa vào một cơ sở đơn lẻ. Với du khách, khác biệt nằm ở sự yên tâm có thể tìm được dịch vụ phù hợp trong suốt chuyến đi, không chỉ tại một bữa ăn.
Kết nối giao thông và thiết kế sản phẩm cũng phải được kiểm chứng bằng nhu cầu thực. Mong muốn mở chuyến bay đến Vân Đồn cần đi kèm phối hợp giữa doanh nghiệp lữ hành, hãng vận chuyển và đơn vị đón khách, để hình thành lịch trình đủ hấp dẫn và thuận tiện. Sau hội nghị, doanh nghiệp Quảng Ninh kỳ vọng có cơ hội thảo luận sâu hơn về các cơ hội hợp tác cụ thể. Đây là bước tiếp theo cần thiết: chuyển đề xuất thành kế hoạch có đối tác chịu trách nhiệm, dịch vụ đạt chuẩn và hành trình được thử nghiệm.
Quảng Ninh có di sản, cơ sở lưu trú và sự quan tâm của chính quyền, doanh nghiệp; Indonesia có kinh nghiệm và thị trường phù hợp. Tuy nhiên, lợi thế ấy chưa tự biến thành sức hút. Hợp tác du lịch chỉ tạo kết quả bền vững khi tiêu chuẩn Halal hiện diện trong trải nghiệm hằng ngày, nhân lực được đào tạo và kết nối vận chuyển có phương án thực thi. Bốn hướng đề xuất vì thế nên được xem như một chương trình hành động liên kết, không phải bốn cam kết rời rạc.
