Thêm phòng học là yêu cầu cấp thiết
Kế hoạch mở rộng trường học là chương trình đầu tư, cải tạo và tăng năng lực tiếp nhận của các cơ sở giáo dục để đáp ứng số học sinh, lớp học và yêu cầu dạy học ngày càng cao. Tại Hà Nội, các xã, phường đang triển khai công việc này ở 587 trường, với dự kiến bổ sung khoảng 1.388 phòng học.
Quy mô ấy cho thấy áp lực không thể giải quyết bằng vài công trình mới đơn lẻ. Thành phố có 1.668 trường mầm non và phổ thông, 69.634 lớp, nhóm lớp cùng hơn 2,26 triệu học sinh; bình quân toàn thành phố là 33 học sinh mỗi lớp. Vì vậy, số phòng dự kiến bổ sung là một bước đáng kể, nhưng hiệu quả thực tế sẽ tùy thuộc vào việc phân bổ đúng nơi đang quá tải. Với phụ huynh và học sinh, cải thiện phòng học Hà Nội có thể giúp giảm sức ép về chỗ học, đồng thời tạo điều kiện tổ chức dạy học an toàn và phù hợp hơn.
Cải tạo phải đi cùng tiến độ và chất lượng
Hà Nội đã đưa vào sử dụng bốn cơ sở giáo dục công lập; đồng thời hoàn thành cải tạo 32 trong tổng số 53 trường THPT, bổ sung khoảng 207 phòng học. Những kết quả này cho thấy đầu tư trường học đã tạo ra năng lực mới, nhưng phần việc còn lại vẫn lớn: 587 trường đang được đầu tư, cải tạo hoặc mở rộng.
Điều quan trọng không chỉ là đếm số phòng được xây thêm. Cải tạo trường học cần xử lý đồng thời tình trạng xuống cấp, thiếu không gian chức năng và điều kiện tổ chức dạy học. Nếu dự án chậm hoặc mặt bằng được bố trí không sát với nơi tăng dân số học đường, con số kế hoạch sẽ khó chuyển thành thay đổi mà học sinh cảm nhận được. Hà Nội cần công khai tiến độ theo địa bàn và ưu tiên các trường quá tải, để việc mở rộng gắn với nhu cầu cụ thể thay vì chỉ hoàn thành chỉ tiêu công trình.
Cơ sở vật chất là nền tảng, không phải đích đến
Kế hoạch cơ sở vật chất được triển khai trong lúc ngành giáo dục ổn định năm học 2026–2027, thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và hoàn thiện quản lý trường học sau sắp xếp. Bối cảnh đó khiến phòng học mới cần phục vụ cách dạy và học đang thay đổi, chứ không chỉ tăng chỗ ngồi.
Chuyển đổi số là một phần của hướng đi này: phần mềm quản lý chuyên ngành đã phủ 100% đơn vị, Hanoi Study có gần 800.000 tài liệu, đề thi và học liệu số; ngành cũng tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo trực tuyến cho 50.000 giáo viên và trực tiếp cho 2.700 giáo viên cốt cán. Song song, thành phố có 67 trường cao đẳng và 76 trường trung cấp; trong 10 tháng, các cơ sở nghề ước tuyển 48.600 người. Kết hợp lớp học, công nghệ và đào tạo nghề sẽ có ý nghĩa hơn nếu người học tiếp cận được cơ hội phù hợp.
Thước đo cuối cùng là học sinh được hưởng lợi
Hà Nội cần xem 1.388 phòng học dự kiến bổ sung là điểm khởi đầu cho một chương trình dài hạn, không phải kết quả tự thân. Thành phố nên theo dõi công khai tiến độ từng dự án, mức độ giảm quá tải và điều kiện an toàn, đồng thời đánh giá xem phòng mới có đáp ứng được chương trình học và nhu cầu của từng cấp hay không.
Kinh nghiệm quy hoạch tại Hải Phòng cho thấy bài toán cơ sở vật chất còn liên quan đến quỹ đất: thành phố dự kiến bố trí gần 43,4 ha cho 109 trường mầm non và phổ thông trong giai đoạn 2026–2027. Đây là một hướng tham khảo, không phải căn cứ để áp dụng nguyên xi cho Hà Nội, nơi nhu cầu và điều kiện từng địa bàn khác nhau. Kết luận cần rõ ràng: mở rộng trường học chỉ thành công khi công trình hoàn thành đúng nơi, đúng lúc và đi cùng chất lượng dạy học, chuyển đổi số cùng đào tạo nghề.
