Đừng vội quy thị lực giảm cho tuổi già
Nhìn mờ là tình trạng hình ảnh trở nên kém rõ nét, khiến việc nhận biết vật thể, màu sắc hoặc phạm vi xung quanh khó khăn hơn; triệu chứng kéo dài hay tăng dần cần được đánh giá thay vì mặc định là lão hóa. Với nhìn mờ ở người lớn tuổi, suy nghĩ “già thì mắt phải kém” dễ khiến người bệnh bỏ qua thay đổi đáng kể hoặc nhầm chúng với mỏi mắt sau khi làm việc. Nhưng tuổi tác không phải lời giải thích đủ để tự kết luận nguyên nhân. Nhìn mờ và đau đầu có thể liên quan đến tật khúc xạ, đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp, bệnh mạch máu, thiếu ngủ hoặc căng thẳng. Khi biểu hiện dai dẳng, nặng lên hoặc đi kèm triệu chứng mới, điều cần làm là kiểm tra để xác định nguyên nhân, không phải chờ xem có tự hết hay không.
Nhìn mờ có thể bắt nguồn từ nhiều bệnh lý
Một trong những nguyên nhân thường gặp là đục thủy tinh thể, khiến ánh sáng đi vào mắt bị cản trở. Người bệnh có thể thấy mọi vật như qua màn sương, màu sắc nhạt hơn, hình ảnh ngả vàng hoặc mắt chói khi gặp ánh sáng mạnh. Bệnh thường liên quan đến lão hóa nhưng cũng có thể xuất hiện sớm hơn ở người mắc đái tháo đường, cận thị nặng, từng chấn thương hoặc viêm mắt, hay sử dụng corticoid kéo dài. Đây là những dấu hiệu bệnh về mắt đáng lưu ý, nhưng không thể tự chẩn đoán chỉ dựa trên cảm giác nhìn. Hiện chưa có thuốc hay liệu pháp nào được chứng minh làm thủy tinh thể đã đục trở lại trong suốt; phẫu thuật là phương pháp điều trị. Nếu đục thủy tinh thể nặng, bệnh còn có thể gây viêm trong mắt, tăng nhãn áp và khiến phẫu thuật khó khăn hơn.
Trường hợp cho thấy vì sao không nên chờ đợi
Nhìn mờ đôi khi không chỉ bắt nguồn từ mắt. Khi khối u chèn ép dây thần kinh thị giác, thị lực cũng có thể bị ảnh hưởng; nếu khối u phát triển chậm, dấu hiệu có thể âm thầm và dễ bị gán cho tuổi tác. BSCKII Lý Văn Hoàng, Phó Trưởng khoa Ngoại Thần kinh - Cột sống tại một bệnh viện ở phường An Lạc, Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết một bệnh nhân nữ 61 tuổi, quốc tịch Campuchia, bị nhìn mờ, khó nhìn sang hai bên và tầm nhìn thu hẹp. Bệnh nhân chỉ đi khám khi triệu chứng nặng hơn và kèm đau đầu. MRI phát hiện khối u ở đáy não, gần tuyến yên và phía sau hai mắt. Sau 5 giờ phẫu thuật, các bác sĩ lấy toàn bộ khối u và bảo tồn các cấu trúc thần kinh xung quanh. Trường hợp này không có nghĩa mọi ca nhìn mờ đều do u não, nhưng nhắc rằng tự quy kết cho tuổi già có thể làm chậm việc phát hiện bệnh.
Khi nào cần đi khám ngay?
Không nên trì hoãn nếu thị lực giảm đột ngột, nhìn mờ tăng nhanh, đau nhức nhiều, mắt đỏ hơn, xuất hiện nhiều đốm đen hoặc chớp sáng. Cũng cần sớm được đánh giá khi tầm nhìn ngày càng thu hẹp, khó quan sát hai bên, đau đầu kéo dài hoặc thay đổi bất thường. Đau đầu kèm buồn nôn hay nôn, yếu hoặc tê tay chân, thay đổi trí nhớ, hành vi hay mức độ tỉnh táo là những biểu hiện càng không nên xem nhẹ. Các triệu chứng này không tự xác định một bệnh cụ thể, nhưng cần được nhân viên y tế đánh giá. Nếu nhìn mờ dai dẳng hoặc nặng lên, hãy sắp xếp thăm khám thay vì chờ đợi hay tự cho rằng mình chỉ mỏi mắt. Khám sớm giúp làm rõ nguyên nhân và lựa chọn hướng xử trí phù hợp; kết luận rằng “đó là tuổi già” khi chưa kiểm tra mới là điều đáng lo.
- Giảm thị lực đột ngột hoặc nhìn mờ tăng nhanh.
- Đau mắt nhiều, mắt đỏ, có nhiều đốm đen hoặc chớp sáng.
- Tầm nhìn bị thu hẹp hoặc khó nhìn sang hai bên.
- Đau đầu kéo dài, tăng dần hoặc kèm buồn nôn, nôn.
- Yếu, tê tay chân hoặc thay đổi trí nhớ, hành vi, mức độ tỉnh táo.
Kết luận: nhìn mờ không nên được xem là cái giá tất yếu của tuổi tác. Khi triệu chứng thay đổi, kéo dài hoặc đi cùng dấu hiệu bất thường, hãy đi khám để tìm đúng nguyên nhân và tránh chủ quan.
