Mốc 100% đặt trách nhiệm thực thi lên từng cấp
Giải ngân đầu tư công là quá trình đưa nguồn vốn ngân sách đã bố trí vào các dự án thông qua hoàn tất thủ tục, tổ chức thi công và thanh toán khối lượng đủ điều kiện. Với Lâm Đồng, mục tiêu hoàn thành 100% kế hoạch vào ngày 31/1/2027 không chỉ là một chỉ tiêu cuối kỳ mà còn là phép thử về năng lực điều hành ở từng sở, ngành và địa phương. Chủ tịch tỉnh yêu cầu các đơn vị chủ động xử lý công việc, không làm thay, không gây phiền hà và không báo cáo trùng lặp.
Áp lực là có thật: đến ngày 27/10, toàn tỉnh đã giải ngân hơn 11.500 tỷ đồng, tương đương khoảng 54% kế hoạch vốn. Khoảng cách còn lại khiến yêu cầu tăng tốc phải đi cùng trách nhiệm rõ ràng, thay vì dừng ở những lời nhắc chung. Tỉnh đặt mốc trung gian giải ngân 95% vào ngày 31/12/2026, rồi hoàn tất phần còn lại trong tháng kế tiếp. Đây là lịch trình gắt, nhưng cần thiết để buộc tiến độ được quản lý theo tuần và theo từng dự án.
Rà soát 12 địa phương: chậm thủ tục, thiếu quyết liệt
Chiều 2/11, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Minh làm việc với 12 địa phương phía Đông có tỷ lệ giải ngân thấp, yêu cầu nhìn thẳng vào tiến độ và nguyên nhân. Trong tổng kế hoạch vốn hơn 372,5 tỷ đồng, các địa phương mới giải ngân 235,2 tỷ đồng, đạt 63,14% tính đến ngày 2/11. Tám địa phương vượt 60%, nhưng Phan Sơn mới đạt 35,6%, Hồng Thái 47,92%, Trà Tân 55,11% và Nghị Đức 56,84%. Những chênh lệch này cho thấy một chỉ tiêu chung không thể thay thế việc giao trách nhiệm cụ thể cho từng nơi.
Sở Tài chính đánh giá tỷ lệ của nhóm địa phương này thấp hơn bình quân toàn tỉnh và chưa đạt mục tiêu UBND tỉnh giao. Thủ tục đầu tư, thẩm định và phê duyệt thiết kế, dự toán, lựa chọn nhà thầu, ký hợp đồng kéo dài; một số nơi cũng thiếu quyết liệt trong chỉ đạo, phối hợp chưa chặt, kế hoạch giải ngân chưa cụ thể. Giá vật liệu tăng và nguồn cung thiếu tiếp tục cản trở thi công. Trước ngày 5/11, các địa phương phải rà soát từng dự án, lập kế hoạch giải ngân chi tiết và phấn đấu hoàn thành sớm hơn tiến độ đã đăng ký.
Các dự án phía Đông cần kế hoạch tiến độ có thể kiểm chứng
Vấn đề không chỉ nằm ở các xã. Tại buổi làm việc về dự án phía Đông, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 2 và các ban quản lý khu vực báo cáo được giao hơn 3.475 tỷ đồng cho 427 dự án; đến ngày 29/10/2026 đã giải ngân 2.142 tỷ đồng, đạt 61,63%. Các sở, ngành và địa phương cũng báo cáo tình hình công trình trọng điểm, nêu vướng mắc về bồi thường, giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu, điều kiện thi công và khả năng huy động nguồn lực của nhà thầu.
Một dự án giải ngân cao vẫn có thể bị nghẽn ngoài công trường: tuyến đường từ thị trấn Tân Minh đi Sơn Mỹ đạt 93% kế hoạch vốn năm 2026, nhưng mặt bằng mới được bàn giao 15,6 trong tổng số 23,7 km, còn nguồn đá cấp phối chưa đáp ứng nhu cầu. Ngược lại, tuyến ven biển ĐT719B đoạn Hòn Lan – Tân Hải mới giải ngân 3,84% kế hoạch vốn kéo dài từ năm trước. Tỉnh yêu cầu chủ đầu tư lập sơ đồ tiến độ Gantt cho từng dự án, phân công nhiệm vụ và thời hạn, cập nhật báo cáo hằng tuần. Đây là cách biến lời cam kết thành tiến độ có thể kiểm tra.
Tăng tốc phải đi cùng tháo gỡ đúng điểm nghẽn
Đầu tư công Lâm Đồng đang chịu sức ép kép: tỷ lệ giải ngân toàn tỉnh còn thấp trong khi mục tiêu tăng trưởng năm 2026 đòi hỏi nhiều động lực hạ tầng. Tỉnh ưu tiên nguồn lực cho các công trình giao thông trọng điểm, gồm cao tốc Tân Phú – Bảo Lộc, Bảo Lộc – Liên Khương và các dự án giao thông liên vùng dự kiến khởi công trong tháng 11/2026. Nhưng tăng tốc không thể chỉ bằng yêu cầu giải ngân; nếu mặt bằng, vật liệu hay thủ tục chưa thông, vốn được giao khó chuyển thành khối lượng thi công.
Vì vậy, chỉ đạo các sở, ngành và địa phương chủ động xử lý công việc cần được hiểu là yêu cầu giải quyết vướng mắc tại đúng đầu mối, đúng hạn, đồng thời không đẩy việc qua lại hoặc tạo thêm thủ tục. Sở Tài chính được giao theo dõi kiến nghị địa phương và phối hợp báo cáo lãnh đạo UBND tỉnh hằng tuần. Mốc 95% vào cuối năm và 100% vào ngày 31/1/2027 chỉ có ý nghĩa nếu đi kèm tiến độ dự án minh bạch, người chịu trách nhiệm cụ thể và tháo gỡ kịp thời. Đó mới là thước đo thực chất cho nỗ lực giải ngân vốn đầu tư công.
