Từ công trường đến con số giải ngân
Lãnh đạo xuống công trường là cách chính quyền đưa người có thẩm quyền và chuyên môn đến trực tiếp nơi phát sinh trở ngại, phối hợp với chủ đầu tư, nhà thầu và địa phương để xử lý việc đang cản trở thi công. Với Lâm Đồng, đây là bước đi cần thiết, nhưng kết quả phải được đo bằng tiến độ thực tế chứ không chỉ bằng số chuyến kiểm tra. Tỉnh cử 9 Phó Giám đốc thuộc Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh xuống các dự án trọng điểm để tháo gỡ vướng mắc tại hiện trường.
Áp lực là rõ ràng: đến ngày 27.10, tỉnh giải ngân trên 11.500 tỉ đồng, tương đương khoảng 54% kế hoạch vốn, trong khi khối lượng công việc và vốn cần giải ngân cuối năm còn lớn. Năm 2026, danh mục dự án trọng điểm Lâm Đồng gồm 21 công trình: 13 dự án dùng ngân sách nhà nước và 8 dự án ngoài ngân sách, trải trên nhiều lĩnh vực. Bởi vậy, tiến độ dự án Lâm Đồng không thể chỉ nhìn vào tỷ lệ giải ngân toàn tỉnh; cần kiểm tra dự án nào đang chậm, vì sao vốn chưa chuyển thành khối lượng thi công và ai chịu trách nhiệm tháo gỡ.
Giai đoạn nước rút cần kỷ luật, không chỉ thúc giục
Ngày 31.10, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Võ Ngọc Hiệp làm việc với các ban quản lý dự án trực thuộc Ban QLDA đầu tư xây dựng số 1 về giải ngân vốn đầu tư công. Đơn vị được giao hơn 3.810 tỉ đồng cho 181 dự án; đến cuối tháng 10 giải ngân trên 57%, còn nhóm ban quản lý dự án khu vực đạt gần 68,5%. Các tỷ lệ này cho thấy kết quả không đồng đều, nên mệnh lệnh tăng tốc phải đi kèm rà soát từng dự án và mốc công việc cụ thể.
Lãnh đạo tỉnh yêu cầu các ban quản lý dự án siết kỷ luật, bám mốc đã cam kết trong chặng nước rút; các đơn vị và nhà thầu đang huy động nhân lực, thiết bị, tăng ca để đẩy nhanh thi công. Nhưng tăng ca không thể bù mãi cho khâu chuẩn bị yếu hoặc phối hợp chậm. Chủ đầu tư cần báo cáo tiến độ bằng số liệu đầy đủ, nêu sớm trở ngại và đề xuất hướng xử lý, thay vì đợi đến sát hạn mới xin tháo gỡ. Đó mới là cách biến sức ép cuối năm thành trách nhiệm có thể kiểm chứng.
Điểm nghẽn phải được xử lý đúng nơi
Các vướng mắc được rà soát tập trung vào giải phóng mặt bằng, tái định cư, thủ tục chuẩn bị đầu tư, thiết kế và năng lực thi công của một số nhà thầu. Việc đưa cán bộ chuyên môn đến hiện trường có thể rút ngắn đường đi của hồ sơ, hỗ trợ xác minh nguồn gốc đất, áp giá bồi thường và xử lý vấn đề quy hoạch, đất đai. Tuy nhiên, sự hiện diện của lãnh đạo chỉ hữu ích nếu kéo theo quyết định đúng thẩm quyền, thời hạn xử lý rõ ràng và đầu mối chịu trách nhiệm. Đây là phần phối hợp chủ đầu tư cần theo dõi sát ngang với giải ngân dự án.
Cách làm này cũng không thay thế vai trò của ban quản lý dự án hay chủ đầu tư. Cấp tỉnh cần tháo nút thắt vượt thẩm quyền cơ sở và chấn chỉnh nhà thầu yếu; đơn vị thực hiện vẫn phải tổ chức thi công, cập nhật số liệu và chủ động báo cáo vấn đề. Nếu không phân định rành mạch, hoạt động kiểm tra dễ thành một vòng họp nữa, trong khi mặt bằng, thiết kế hoặc năng lực thi công vẫn chưa được cải thiện. Hiệu quả phải thể hiện ở việc vướng mắc được đóng lại và khối lượng tại công trường tăng lên.
Thước đo cuối cùng là công trình đến được với người dân
Đường tránh phía Nam Bảo Lộc cho thấy vì sao tiến độ không phải chuyện riêng của bộ máy. Công trình khởi công trở lại sau hơn 5 năm tạm dừng, dự kiến thi công trong 540 ngày và hoàn thành vào giữa tháng 3.2028. Khi đưa vào sử dụng, tuyến đường được kỳ vọng giảm áp lực giao thông, hạn chế xe quá cảnh qua trung tâm Bảo Lộc trên Quốc lộ 20; người dân cũng mong sớm thuận tiện đi lại và vận chuyển hàng hóa. Với họ, lời hứa tiến độ chỉ có ý nghĩa khi công trình hoàn thành đúng cam kết.
Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười yêu cầu xác định rõ trách nhiệm và mốc tiến độ cho từng nhiệm vụ, lấy kết quả thực tế làm thước đo; lãnh đạo tỉnh cũng yêu cầu chủ đầu tư duy trì báo cáo đầy đủ và chủ động báo vướng mắc kịp thời. Hướng đi đúng, nhưng cần công khai và đối chiếu thường xuyên ba việc: vốn đã giải ngân, tiến độ phối hợp giữa các bên và thời gian xử lý từng điểm nghẽn. Lâm Đồng chỉ có thể gọi là tăng tốc khi những con số ấy chuyển thành công trình hoàn thành, không phải chỉ thành những cam kết mới.
