Sự cố nghiêm trọng dẫn đến lời xin lỗi công khai
Sự cố cầu sau Omoda 5 là vụ việc tại Malaysia ngày 6/10, khi toàn bộ cụm hệ thống treo sau và bánh xe của một chiếc xe đang lưu thông gãy rời khỏi thân xe, làm dấy lên lo ngại về chất lượng và an toàn. May mắn, vụ việc không gây thương vong. Đây không phải lỗi nhỏ có thể khép lại bằng một lần sửa chữa riêng lẻ: bộ phận chịu trách nhiệm giữ bánh xe và hệ thống treo đã rời khỏi xe trên đường, buộc hãng và cơ quan chức năng phải phản ứng.
Ngày 21/10, tại Hội nghị Xe kết nối thông minh thế giới ở Bắc Kinh, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Chery Yin Tongyue công khai xin lỗi về những lo ngại của công chúng, đồng thời cho biết đã gửi lời xin lỗi tới Bộ trưởng Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp Malaysia. Chery xin lỗi là tín hiệu cần thiết, nhưng lời nhận trách nhiệm chỉ có sức nặng khi theo sau bằng việc xác định nguyên nhân và chứng minh rằng xe được sửa chữa, kiểm tra đầy đủ.
Ông Yin cũng kêu gọi các hãng xe Trung Quốc theo đuổi sự hiện diện lâu dài ở nước ngoài, tôn trọng luật lệ và văn hóa kinh doanh tại thị trường sở tại. Thông điệp ấy phù hợp với thời điểm này: khi an toàn Omoda 5 bị đặt câu hỏi, uy tín không thể được bảo vệ bằng phát biểu thiện chí mà phải bằng bằng chứng kỹ thuật.
Vì sao Malaysia dừng đăng ký xe mới?
Ngày 11/10, Cục Giao thông đường bộ Malaysia (JPJ) đình chỉ Chứng nhận kiểu loại phương tiện (VTA) của Omoda 5. Hệ quả trực tiếp là xe mới không được đăng ký trong lúc cơ quan này điều tra và đánh giá rủi ro an toàn. Đây là biện pháp quản lý phòng ngừa hợp lý: khi một xe gặp sự cố cầu sau nghiêm trọng, nhà chức trách cần làm rõ liệu đó là lỗi đơn lẻ hay dấu hiệu của vấn đề có thể xuất hiện ở những xe khác.
JPJ đang kiểm toán quy trình sản xuất và lắp ráp, hệ thống kiểm soát chất lượng, mối hàn cũng như các nhà cung cấp linh kiện cầu xe. Vì nguyên nhân vụ việc tháng 10 vẫn đang được điều tra, chưa thể kết luận một linh kiện hay công đoạn cụ thể là thủ phạm. Việc dừng VTA vì thế không đồng nghĩa mọi chiếc Omoda 5 đều đã được xác nhận có lỗi; đó là khoảng dừng cần thiết để kiểm chứng trước khi tiếp tục cấp phép.
Với người mua xe mới, tác động dễ thấy là chưa thể hoàn tất đăng ký mẫu xe trong thời gian đình chỉ. Với chủ xe hiện tại, câu hỏi quan trọng hơn là chiếc xe của mình có thuộc diện kiểm tra hay không và cần làm gì tiếp theo. Hai câu hỏi ấy chỉ được giải đáp thỏa đáng bằng thông tin rõ ràng theo từng xe, thay vì những cam kết chung.
Triệu hồi không có nghĩa mọi xe đều đã lỗi
Ngày 14/10, Chery Malaysia công bố chiến dịch triệu hồi 8.878 xe Omoda 5 thuộc hai biến thể C và H để kiểm tra. Con số này là lượng xe nằm trong diện chiến dịch, không phải số xe đã xác nhận bị gãy cầu sau. Phân biệt điều đó rất quan trọng: triệu hồi mở rộng phạm vi kiểm tra để phòng ngừa, chứ không chứng minh rằng mọi xe trong danh sách đều có cùng hư hỏng.
Chủ xe có thể tra cứu số khung (VIN) theo thông báo của Chery Malaysia; hãng cam kết kiểm tra và thay miễn phí linh kiện liên quan nếu phát hiện lỗi. Người dùng nên xác minh tình trạng xe qua kênh chính thức của hãng và làm theo hướng dẫn kiểm tra, thay vì tự suy đoán tình trạng từ tin tức về một chiếc xe khác. Tính minh bạch ở khâu tra cứu và xử lý sẽ cho thấy lời xin lỗi được chuyển thành hành động cụ thể đến đâu.
Việc Omoda 5 từng có một đợt kiểm tra khác tại Malaysia năm 2024, liên quan đến 600 xe và lỗi gãy cầu sau, khiến sự cố mới đáng được xem xét thận trọng hơn. Năm 2024, Chery giải thích nguyên nhân là thiết bị của nhà cung cấp linh kiện gặp sự cố hiệu chuẩn; tuy nhiên, thông tin hiện có không đủ để kết luận hai chiến dịch có cùng nguyên nhân. Tiền lệ làm tăng yêu cầu giải trình, chứ không thay thế kết quả điều tra hiện tại.
Niềm tin phải được khôi phục bằng kiểm chứng
Sau sự cố, Chery thay Omoda 5 chạy xăng tại Malaysia bằng Chery O5, sử dụng hệ thống treo sau đa liên kết thay cho kiểu thanh xoắn trên mẫu cũ. Thay đổi cấu trúc cho thấy hãng đang điều chỉnh sản phẩm, nhưng tự nó chưa chứng minh nguyên nhân sự cố đã được xác định hay mọi rủi ro đã được loại bỏ. Điều quan trọng là kết quả điều tra, phạm vi xe ảnh hưởng và cách hãng kiểm soát linh kiện phải được công bố rõ.
Tại Việt Nam, Omoda C5 là tên gọi khác của Omoda 5; đại diện doanh nghiệp cho biết sản phẩm ở hai thị trường không liên quan đến nhau. Đây là thông tin cần ghi nhận, song không nên bị hiểu thành kết luận kỹ thuật thay cho dữ liệu kiểm tra. Với người mua, niềm tin vào an toàn Omoda 5 phụ thuộc vào việc hãng giải thích cụ thể khác biệt về xe, linh kiện và quy trình sản xuất giữa các thị trường.
Bài học lớn hơn không nằm ở một lời xin lỗi hay một chiến dịch triệu hồi đơn lẻ. Khi sự cố cầu sau tái xuất hiện sau đợt kiểm tra trước, nhà sản xuất cần chứng minh khả năng giám sát nhà cung cấp và phát hiện lỗi trước khi xe ra đường. Lệnh dừng đăng ký của Malaysia là lời nhắc rằng cơ quan quản lý có thể đặt an toàn lên trước tiến độ bán hàng; Chery chỉ khôi phục được niềm tin bằng kết quả kiểm tra có thể kiểm chứng và cách chăm sóc chủ xe minh bạch.
