Dự thảo hướng tới thống nhất phí đất đai
Phí thẩm định hồ sơ cấp sổ hồng là khoản thu cho việc xem xét hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, khác với lệ phí cấp giấy chứng nhận. Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM đang lấy ý kiến dự thảo nghị quyết của HĐND thành phố về bốn khoản thu liên quan đến đất đai.
Dự thảo bao gồm phí thẩm định hồ sơ cấp giấy chứng nhận, đăng ký giao dịch bảo đảm bằng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, khai thác tài liệu đất đai, cùng lệ phí cấp sổ hồng. Theo kế hoạch nêu trong hồ sơ, nghị quyết sẽ được hoàn thiện để thống nhất mức thu tại TP.HCM, thay cho các quy định riêng trước đây ở TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu.
Đây là thay đổi đáng chú ý với người dân làm thủ tục nhà đất, nhưng không nên hiểu rằng mọi khoản gắn với sổ hồng đều tăng. Cần tách phí xử lý hồ sơ khỏi lệ phí cấp giấy: dự thảo đề xuất điều chỉnh mạnh một số phí, trong khi lệ phí cấp sổ hồng gần như không đổi.
Phí thẩm định hồ sơ có mức đề xuất cao hơn
Theo dự thảo, phí thẩm định hồ sơ cấp giấy chứng nhận được đề xuất trong khoảng từ 470.000 đồng đến 6.500.000 đồng; quy định trước đó có mức từ 420.000 đồng đến 2.800.000 đồng. Khoảng thu rộng cho thấy chi phí thực tế phụ thuộc vào loại hồ sơ và công việc cần xử lý, chứ không phải một mức chung cho mọi trường hợp.
Với người chuẩn bị xin cấp giấy, điểm cần quan tâm là khoản phí thẩm định hồ sơ này tách biệt với lệ phí cấp sổ. Vì vậy, chỉ nhìn vào mức lệ phí ghi trên giấy chứng nhận sẽ không phản ánh đầy đủ các khoản có thể phát sinh trong quá trình làm thủ tục.
Dự thảo cũng nêu cơ chế phân chia nguồn thu: đơn vị thu được để lại 70% phí thẩm định để trang trải hoạt động, phần còn lại nộp ngân sách. Việc điều chỉnh cần được nhìn trong tổng thể mục tiêu thống nhất cách thu giữa các địa bàn, nhưng người dân vẫn cần căn cứ vào loại thủ tục cụ thể để dự trù chi phí.
Đăng ký thế chấp và khai thác tài liệu cũng được đề xuất tăng
Với hộ gia đình, cá nhân, phí đăng ký thế chấp nhà đất được đề xuất ở mức 670.000 đồng mỗi hồ sơ nếu chỉ thế chấp đất, hoặc 1.100.000 đồng nếu hồ sơ gồm đất và nhà, tài sản trên đất. Mức tương ứng trước đây là 520.000 đồng và 800.000 đồng. Phí đăng ký xóa thế chấp dự kiến bằng phí đăng ký thế chấp.
Tác động dễ thấy nhất thuộc về người vay vốn hoặc tất toán khoản vay có tài sản bảo đảm bằng bất động sản: cả đăng ký lẫn xóa đăng ký đều gắn với một khoản thu. Dự thảo tính phí theo công việc thực hiện và đơn vị hồ sơ, thửa đất, giấy chứng nhận hoặc trang tài liệu.
Phí khai thác và sử dụng tài liệu đất đai cũng được đề xuất điều chỉnh, từ 8.200 đồng mỗi trang đến 4.000.000 đồng đối với mảnh bản đồ vùng kinh tế - xã hội cả nước; thông tin thửa đất đầy đủ dự kiến thu 45.000 đồng. Người cần trích lục nên lưu ý loại tài liệu yêu cầu, bởi mức thu phụ thuộc vào nội dung khai thác.
Lệ phí cấp sổ hồng gần như giữ nguyên
Điểm cần phân biệt rõ nhất là phí cấp sổ hồng trong cách gọi thông thường không đồng nghĩa với phí thẩm định hồ sơ. Dự thảo giữ lệ phí cấp giấy gần như không đổi: 25.000 đồng mỗi giấy nếu chỉ có phần đất và 100.000 đồng nếu gồm đất, nhà, tài sản trên đất; hồ sơ nộp trực tuyến có mức lệ phí 0 đồng.
Nói cách khác, tin về việc tăng phí đất đai TP.HCM không đồng nghĩa lệ phí cấp giấy chứng nhận cũng tăng tương ứng. Người làm thủ tục nên xem riêng từng khoản: phí thẩm định, phí đăng ký giao dịch bảo đảm, phí khai thác tài liệu và lệ phí cấp giấy.
Các mức trên vẫn là đề xuất trong hồ sơ đang được lấy ý kiến, chưa phải mức thu chính thức. Người dân nên theo dõi nội dung dự thảo sau quá trình góp ý và nghị quyết được hoàn thiện, ban hành trước khi tính toán chi phí hoặc kết luận khoản phải nộp. Cách phân biệt từng loại phí sẽ giúp tránh nhầm lẫn giữa chi phí xử lý hồ sơ và lệ phí nhận sổ.
