Mưa dồn dập, phía Đông đối mặt lượng nước lớn
Mưa lớn Gia Lai là đợt mưa diện rộng có thể làm nước sông lên nhanh, gây ngập vùng trũng và kích hoạt lũ quét, sạt lở tại nơi địa hình dốc hoặc ven suối. Nguy cơ không chỉ nằm ở tổng lượng mưa mà còn ở cường độ mưa trong thời gian ngắn, khi nước tập trung nhanh về hạ lưu. Ngày 8/11, UBND tỉnh Gia Lai cho biết Chủ tịch tỉnh đã phát công điện yêu cầu các đơn vị, địa phương chủ động ứng phó đợt mưa dự báo từ ngày 9 đến 12/11. Phía Đông tỉnh được dự báo có mưa phổ biến 150–300 mm, một số nơi trên 400 mm; khu vực giữa tỉnh 60–120 mm, có nơi vượt 150 mm, còn phía Tây chủ yếu 20–40 mm. Chênh lệch này khiến phía Đông cần được ưu tiên theo dõi, nhưng không đồng nghĩa những khu vực khác có thể chủ quan.

Nước từ thượng nguồn biến thành nguy cơ trên đường
Diễn biến ngày 12/11 cho thấy mưa ở thượng nguồn nhanh chóng tác động đến khu vực hạ lưu. Từ 19 giờ ngày 11/11 đến 9 giờ ngày 12/11, lượng mưa đo được ở phía Đông và giữa tỉnh phổ biến 40–100 mm, một số nơi vượt 120 mm; riêng Canh Liên ghi nhận 182,7 mm. Nước từ sông, suối đổ về hạ lưu sông Kôn khiến nhiều vùng trũng thấp ngập cục bộ. Tại Tuy Phước, Tuy Phước Bắc, Tuy Phước Đông và khu vực nhánh sông đập Thượng Hạt thuộc phường An Nhơn Bắc, nước dâng làm ngập nhiều đoạn tràn. Sáng 12/11, Tuy Phước Bắc ghi nhận 5 tuyến tràn ngập sâu, trong đó có tràn sông Tranh và tràn Phò An – Biểu Chánh. Đây là lời nhắc rõ ràng rằng một đoạn đường quen thuộc có thể trở thành điểm chia cắt chỉ sau một đợt mưa.

Cảnh báo mưa lũ phải gắn với hành động cụ thể
Lũ quét Gia Lai, ngập sâu và sạt lở đất là những rủi ro đã được cơ quan chức năng cảnh báo, nhất là tại vùng trũng, khu dân cư ven sông suối, miền núi và nơi có đất dốc. Mưa lớn kéo dài còn có thể gây lũ trên sông, ngập khu đô thị, khu công nghiệp, làm tốc mái nhà hoặc gãy đổ cây xanh. Vì vậy, cảnh báo mưa lũ chỉ có ý nghĩa khi người dân thay đổi hành vi trước khi nước lên. Chính quyền xã đã bố trí lực lượng tại các vị trí xung yếu, đặt biển báo, căng dây và ngăn người, phương tiện qua lại. Người dân nên thường xuyên cập nhật dự báo, gia cố nhà cửa và hạn chế đi lại khi mưa lớn; tuyệt đối không cố vượt ngầm tràn, đoạn đường ngập sâu hoặc nước chảy xiết. Nếu khu vực có nguy cơ sạt lở, cần rời khỏi điểm nguy hiểm theo hướng dẫn của địa phương, thay vì chờ đến khi đường thoát bị chia cắt.

Mưa có thể giảm, nhưng không nên hạ cảnh giác
Dự báo từ ngày 13/11, mưa lớn trên địa bàn tỉnh giảm dần; tuy vậy, phía Đông và giữa tỉnh vẫn có thể có mưa, có nơi mưa vừa đến mưa to. Do đó, nước ở sông suối và các tuyến tràn không nhất thiết rút ngay khi mưa dịu. Việc tiếp tục kiểm soát giao thông tại điểm ngập và rà soát nơi có nguy cơ sạt lở vẫn cần thiết. Ứng phó còn phải cân nhắc bài toán nguồn nước: tỉnh được yêu cầu đề phòng thiếu nước trong mùa khô 2026–2027 do ảnh hưởng El Niño, trong khi mực nước nhiều hồ chứa đang thấp. Tại hồ Định Bình, mực nước lúc 7 giờ ngày 12/11 đạt 86,26 m, tương ứng 158,7 triệu m³, bằng 70% dung tích thiết kế. Trước mắt, ưu tiên phải là bảo đảm an toàn người dân và vùng hạ du; đồng thời, việc điều tiết và tích trữ nước cần theo đúng quy trình. Kết luận thực tế rất rõ: đừng đánh cược với một đoạn tràn đang có nước.






