Di dời trước khi nguy cơ sạt lở thành thảm họa
Sơ tán dân sạt lở là việc đưa người khỏi khu vực có nguy cơ đất đá trượt xuống trước khi mưa lũ khiến đường thoát bị chia cắt; tại núi Một, quyết định này đã được thực hiện trong đêm. Phường Quy Nhơn di dời khẩn cấp 30 hộ dân đến nơi an toàn sau đợt mưa lớn kéo dài ngày 8/11. Đây là lựa chọn cần thiết: khi địa hình đã có dấu hiệu rủi ro, chờ thêm một trận mưa mới làm tăng nguy hiểm cho người sống dưới chân núi.
Khoảng 50 hộ ở khu vực núi Một được xác định nằm trong vùng nguy hiểm. Núi rộng gần 7 ha, cao hơn 40 m, có địa hình dốc và đất đá phong hóa mạnh nên thường xảy ra sạt lở vào mùa mưa. Bão số 13 và đợt mưa lũ cuối năm 2025 từng khiến đất đá tràn xuống khu dân cư. Những tiền lệ ấy cho thấy sơ tán không nên chỉ là phản ứng nhất thời: kế hoạch cải tạo, xử lý sạt lở và di dời các hộ nguy cơ cao cần được thúc đẩy song song với ứng phó trước mắt.
Chuẩn bị thêm nơi sơ tán khi mưa lớn tiếp diễn
Việc di dời khẩn cấp 30 hộ mới là bước đầu. Chính quyền phường đã bố trí lực lượng, phương tiện và nhu yếu phẩm, sẵn sàng sơ tán thêm 5 hộ tại núi Bà Hỏa, xóm Đăng, xóm Đò và Hải Minh. Cách chuẩn bị này đáng chú ý vì nơi trú an toàn, phương tiện đưa người đi và nhu yếu phẩm phải sẵn sàng trước khi tình hình xấu đi, chứ không thể chờ đến lúc đường sá ngập hoặc sạt lở.
Ngày 8/11, phía Đông tỉnh Gia Lai ghi nhận lượng mưa phổ biến 50–200 mm, có nơi trên 250 mm; dự báo từ ngày 9/11 đến hết ngày 12/11/2026, khu vực phía Đông có thể mưa 150–300 mm, có nơi vượt 400 mm. Mưa lớn Gia Lai vì thế đặt ra yêu cầu rà soát từng khu dân cư ven sông, suối, vùng trũng thấp và điểm có nguy cơ chia cắt. Khi cần sơ tán, người cao tuổi, trẻ em, người khuyết tật và nhóm dễ bị tổn thương phải được ưu tiên.

Công điện yêu cầu ứng phó trên diện rộng
Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn yêu cầu các sở, ngành và địa phương theo dõi sát dự báo, không lơ là, chủ quan, đồng thời triển khai phương án theo phương châm “4 tại chỗ” để hạn chế thiệt hại về người và tài sản. Cảnh báo bao trùm mưa lớn, lũ trên sông, ngập sâu ở vùng trũng thấp, đô thị và khu công nghiệp, cùng nguy cơ lũ ống, lũ quét, sạt lở tại miền núi và ven sông suối. Đây là chỉ đạo đúng trọng tâm: ứng phó lũ quét phải gắn với cảnh báo sớm, xác định cụ thể hộ cần sơ tán và kiểm soát các điểm nguy hiểm.
Các địa phương được yêu cầu khơi thông dòng chảy, kiểm tra hệ thống thoát nước; bố trí người canh gác tại ngầm tràn, cầu yếu và tuyến đường ngập sâu, kiên quyết ngăn người cùng phương tiện đi qua nơi không an toàn. Chủ đầu tư, nhà thầu xây dựng và đơn vị khai thác khoáng sản cũng phải được cảnh báo, kiểm tra để hoạt động không cản trở thoát lũ. Trong thời gian mưa lũ, các cơ quan tổ chức trực ban 24/24 giờ. Tỉnh còn đối mặt một nghịch lý: nhiều hồ chứa đang có mực nước thấp, nên phải đồng thời bảo đảm an toàn công trình và tích trữ nước cho mùa khô.
Kết luận, di dời người dân khỏi núi Một và chuẩn bị sơ tán thêm là những hành động cần thiết, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào việc biến cảnh báo thành triển khai cụ thể tại từng điểm nguy cơ. Gia Lai cần duy trì cảnh giác suốt đợt mưa, bảo đảm người dân biết nơi tránh trú và không để các vị trí nguy hiểm bị bỏ mặc. Khi mưa lớn, lũ, ngập lụt và sạt lở cùng được tính đến, sơ tán kịp thời mới có thể bảo vệ sinh mạng thay vì chỉ chạy theo khắc phục hậu quả.






