Tổ chức giao thông mặt đất là điều kiện để sân bay vận hành
Giao thông mặt đất tại sân bay Long Thành là cách bố trí phương tiện, làn đường và điểm đón trả để hành khách đến hoặc rời nhà ga thuận tiện, an toàn và ít phải chờ đợi. ACV đang xây dựng phương án phân luồng, dành không gian riêng cho xe buýt, taxi, xe công nghệ và xe hợp đồng khi sân bay chuẩn bị khai thác. Đây không phải phần việc phụ: một nhà ga hiện đại vẫn có thể ùn tắc nếu các xe tranh nhau dừng trước cửa, nhất là khi lượng lớn hành khách đến từ TPHCM và khu vực lân cận. Năm 2026, dự án bước vào giai đoạn hoàn thiện hạ tầng, công nghệ và quy trình vận hành, đồng thời vận hành thử, hoàn tất điều kiện khai thác theo kế hoạch cuối năm. Vì vậy, chất lượng phân luồng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm của khách ngay từ chuyến đi đầu tiên.
Mỗi loại xe có điểm đón trả riêng
Phương án của ACV đặt xe buýt công cộng tại khu vực đón trả tiếp giáp nhà ga, giúp khách vừa hoàn tất thủ tục có thể tiếp cận phương tiện mà không phải tìm bãi đỗ xa. Với taxi sân bay Long Thành và xe công nghệ sân bay, dự kiến có bãi chờ để điều phối xe vào làn đón khách chuyên biệt theo nhu cầu thực tế. Xe hợp đồng, xe du lịch và phương tiện đưa đón theo đoàn sẽ tập trung tại bãi ngoài trời hoặc khu vực chuyên dụng trong nhà để xe; việc đón trả tuân theo khung giờ và vị trí quy định. Cách chia này có lý: xe chờ không nên chiếm mặt tiền nhà ga, còn khách cần nhận diện rõ điểm lên xe. Hiệu quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào biển chỉ dẫn dễ hiểu và việc điều phối thực thi đúng quy định, chứ không chỉ nằm trên sơ đồ.
Tách luồng khách đi và khách đến để giảm xung đột
ACV định hướng tổ chức khu vực nhà ga theo lưu thông một chiều, phân tầng và tách luồng khách đi với khách đến. Xe đưa khách đi dự kiến tiếp cận tầng khởi hành qua cầu cạn để dừng trả nhanh; xe đón khách đến sẽ hoạt động ở tầng trệt và các khu vực nối với nhà để xe. Đây là lựa chọn đúng hướng vì giảm giao cắt giữa xe vừa trả khách và xe đang tìm người đón, vốn dễ gây ùn ứ trước cửa ga. Khu vực nội cảng dự kiến có camera giám sát và thu phí điện tử không dừng tại các điểm kiểm soát ra vào, hỗ trợ theo dõi phương tiện và hạn chế thời gian ùn lại. Với người đi đón khách Long Thành, điều thiết thực nhất sẽ là biết trước mình cần đến tầng nào, khu vực nào và xe có được vào làn đón ngay hay phải chờ điều phối.
Đường bộ gánh nhu cầu ban đầu, vận tải công cộng cần được ưu tiên
Kế hoạch đón khách phải tính đến thực tế rằng khi đường sắt kết nối chưa vận hành, hành khách chủ yếu đi bằng đường bộ. Các hướng tiếp cận đang được nghiên cứu gồm cao tốc TPHCM – Long Thành – Dầu Giây kết hợp cầu Nhơn Trạch, Vành đai 3 và quốc lộ 25C; hoặc kết nối với cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu. Vì vậy, chỉ tổ chức tốt trong sân bay là chưa đủ: lưu lượng trên đường dẫn và thời gian di chuyển cũng quyết định khách có kịp chuyến hay không. ACV đề xuất nghiên cứu ưu tiên xe buýt sân bay và xe trung chuyển liên sân bay trên một số hành lang, đồng thời xây dựng các điểm đón trả cố định, dễ nhận diện tại đô thị và đầu mối giao thông. Xe buýt Long Thành sẽ hữu ích nhất nếu có tần suất ổn định, thông tin hành trình rõ ràng và kết nối đáng tin cậy, nhất là với khách nối chuyến giữa Long Thành và Tân Sơn Nhất.
ACV cùng các cơ quan, địa phương và doanh nghiệp vận tải đang chuẩn bị mạng lưới kết nối cho giai đoạn đầu khai thác; về lâu dài, mạng lưới đa phương thức sẽ được nghiên cứu mở rộng, gắn với các đầu mối trung chuyển và đường sắt đô thị khi hình thành. Thước đo thành công không chỉ là xe có chỗ dừng, mà là hành khách biết rõ đi đâu, chờ bao lâu và có thể rời sân bay an toàn, đúng kế hoạch. Phân luồng riêng và tách tầng là nền tảng hợp lý; để nền tảng ấy phát huy tác dụng, cần điều hành đồng bộ cả trong nhà ga lẫn trên các tuyến đường dẫn.
