Tuyến xe buýt điện đầu tiên đi vào hoạt động
Xe buýt điện Thái Nguyên là dịch vụ vận tải hành khách công cộng dùng phương tiện chạy bằng điện, được khai trương trên tuyến số 01 nối Tân Long với Đa Phúc từ ngày 30/10/2026. Đây là bước khởi đầu đáng chú ý, nhưng ý nghĩa lớn hơn nằm ở việc đưa một lựa chọn ít phát thải vào mạng lưới đi lại thường ngày của tỉnh. Sở Xây dựng Thái Nguyên phối hợp với Công ty cổ phần Thương mại và Du lịch Hà Lan tổ chức khai trương, còn doanh nghiệp đảm nhiệm đầu tư và khai thác tuyến. Tuyến Tân Long Đa Phúc dài 45 km, tạo hành trình liên kết các khu vực trên một trục đủ dài để người dân có thể đánh giá dịch vụ qua trải nghiệm thực tế. Thành công của tuyến vì thế không chỉ được đo bằng ngày khai trương, mà bằng việc xe có đúng giờ, thuận tiện và đủ sức hút để người dân chọn thay cho phương tiện cá nhân.
Gần 60 tỷ đồng đầu tư cả xe lẫn hạ tầng
Quy mô đầu tư cho thấy đây không phải phép thử chỉ dựa vào vài chiếc xe mới. Dự án có 15 xe buýt điện KIM LONG B40-EV mới, 5 trụ sạc công suất 240 kW, đường dây điện 22 kV, trạm biến áp 1.600 kVA và hạ tầng công nghệ phục vụ điều hành; tổng kinh phí gần 60 tỷ đồng. Đầu tư đồng bộ là điều kiện cần: nếu thiếu điểm sạc hoặc năng lực cấp điện, phương tiện sạch cũng khó vận hành ổn định. Giai đoạn đầu, mỗi xe có 40 chỗ và tần suất 15–30 phút mỗi chuyến, giúp hành khách có thêm lựa chọn nhưng vẫn đặt ra yêu cầu giữ lịch trình đáng tin cậy. Giá vé lượt được công bố là 43.000 đồng, vé tháng 780.000 đồng. Mức giá và tần suất sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng biến sự tò mò ban đầu thành thói quen đi xe buýt.
Từ phương tiện mới đến giao thông xanh
Thái Nguyên đã xác định phát triển giao thông công cộng dùng năng lượng xanh là mục tiêu trong nhiệm kỳ 2025–2030; nghị quyết của tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030, ít nhất 40% phương tiện giao thông công cộng như xe buýt và taxi sử dụng năng lượng xanh. Vì vậy, tuyến số 01 không nên được xem như một dự án đơn lẻ, mà là phép thử về cách chuyển đổi: đầu tư phương tiện, chuẩn bị năng lượng và tổ chức dịch vụ cùng lúc. Với người đi xe, lợi ích chỉ hiện rõ khi xe chạy êm, sạch và tiện hơn trong thực tế, chứ không chỉ ở thông điệp môi trường. Doanh nghiệp dự kiến lượng khách vượt 2.000 lượt mỗi ngày, tăng khoảng 18% so với hiện nay khi đưa 15 xe vào hoạt động và áp dụng chính sách hỗ trợ. Con số này là kỳ vọng, không phải kết quả đã được xác nhận; việc theo dõi lượng khách sẽ cho thấy giao thông xanh có thực sự đáp ứng nhu cầu hay không.
Bước khởi đầu cần được nối tiếp
Doanh nghiệp định hướng khảo sát để dần thay xe chạy dầu bằng xe buýt điện trên các tuyến Gang Thép – Yên Lãng, Thái Nguyên – Định Hóa và những tuyến kết nối Khu công nghiệp Điềm Thụy với Khu công nghiệp Yên Bình. Mở rộng là hướng đi hợp lý, nhưng nên đi cùng đánh giá về nhu cầu, điểm sạc và độ thuận tiện của từng hành trình, thay vì chạy theo số lượng xe. Lãnh đạo tỉnh cũng đề nghị ngành xây dựng hoàn thiện hạ tầng, tối ưu lộ trình và xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, qua đó giúp người dân dễ sử dụng phương tiện công cộng hơn. Đây là phần quyết định để xe buýt điện không dừng ở một biểu tượng chuyển đổi. Tuyến Tân Long – Đa Phúc đã tạo tiền lệ và đưa giao thông xanh vào vận hành thực tế tại Thái Nguyên; bước tiếp theo là chứng minh dịch vụ đủ thuận tiện để người dân tiếp tục lựa chọn.
