Sân bay Cà Mau lùi ngày mở cửa đến 18/12: Hạ tầng và đường bay mới

Lùi lịch để hoàn thiện, không nên đánh đổi an toàn

Sân bay Cà Mau là cảng hàng không ở cực Nam đang được nâng cấp để tiếp nhận máy bay lớn hơn và mở rộng kết nối nội địa; lịch khai thác trở lại hiện được ấn định vào ngày 18/12. Ngày 6/11, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) thông báo dời thời điểm này từ ngày 29/11, chậm gần ba tuần so với kế hoạch trước đó. Việc lùi lịch gây bất tiện cho hành khách và địa phương, nhưng đưa sân bay vào hoạt động khi các hạng mục chưa đạt yêu cầu sẽ là lựa chọn tệ hơn. ACV cho biết mưa nhiều trong tháng 10 cùng tình trạng thiếu hụt, gián đoạn nguồn cung một số vật liệu như đá, cát, xi măng và nhựa đường đã ảnh hưởng tiến độ. Chủ đầu tư và nhà thầu tăng nhân lực, thiết bị, song công trình vẫn chưa đủ điều kiện khai thác.

Nhà ga hành khách đã hoàn thành, trong khi hệ thống cơ điện và thiết bị đang được chạy thử, hiệu chỉnh. Đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ cùng các hạng mục kỹ thuật phụ trợ vẫn còn thi công. Khoảng thời gian đến mốc mới vì thế cần được dùng để hoàn thiện đồng bộ, thay vì chỉ chạy theo một ngày mở cửa sân bay trên giấy. ACV dự kiến lắp đặt đèn tín hiệu và thiết bị dẫn đường, sau đó kiểm tra, chạy thử và nghiệm thu trước khi khai thác. Với hành khách, điều quan trọng không chỉ là sân bay mở cửa đúng hẹn, mà còn là quy trình vận hành và hạ tầng kỹ thuật đã sẵn sàng.

Đường băng 2.400 m mở rộng dư địa khai thác

Dự án nâng cấp sân bay được chấp thuận chủ trương đầu tư vào tháng 10/2024, với tổng vốn khoảng 2.400 tỷ đồng từ nguồn vốn ACV. Thay đổi đáng kể nhất là đường cất hạ cánh mới dài 2.400 m, rộng 45 m, cùng đường lăn, sân đỗ và các hạng mục phụ trợ. Nhà ga hiện hữu được cải tạo, mở rộng, nâng công suất thiết kế lên 500.000 lượt khách mỗi năm. Quy mô này tạo nền tảng để Cà Mau chuyển khỏi tình trạng phụ thuộc chủ yếu vào máy bay nhỏ và một chặng bay thường lệ. Dự án hướng tới khả năng tiếp nhận Airbus A320, A321 và các loại máy bay tương đương, giúp hãng bay có thêm lựa chọn về loại tàu bay khi mở tuyến.

Đường băng và nhà ga là phần dễ thấy, nhưng giá trị thực tế phụ thuộc vào việc các hệ thống khu bay, dẫn đường và điều hành hoạt động ăn khớp. Đài Kiểm soát không lưu Cà Mau cũng đang được Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) đôn đốc, bổ sung nguồn lực và đẩy nhanh các hạng mục còn lại để phục vụ khai thác. Đây là tín hiệu cần thiết: năng lực tiếp nhận A321 chỉ có ý nghĩa khi hạ tầng mặt đất và dịch vụ điều hành bay cùng đáp ứng. Vì vậy, việc nghiệm thu đồng bộ đáng được ưu tiên hơn một lễ mở cửa sớm nhưng còn thiếu mắt xích vận hành.

Thêm chuyến bay, thêm lựa chọn cho hành khách

Nếu kế hoạch được triển khai sau khi sân bay hoạt động trở lại, kết nối hàng không sẽ đa dạng hơn hiện nay. Vietnam Airlines dự kiến khai thác đường bay TP.HCM – Cà Mau hằng ngày bằng Airbus A321, còn VASCO tiếp tục sử dụng ATR72. Đáng chú ý hơn với hành khách phía Bắc, Vietjet dự kiến mở đường bay Hà Nội – Cà Mau với ba chuyến khứ hồi mỗi tuần, vào thứ Hai, thứ Tư và thứ Sáu. Đường bay Hà Nội Cà Mau có thể giảm nhu cầu nối chuyến qua TP.HCM và giúp việc đi lại giữa hai đầu đất nước thuận tiện hơn. Tuy nhiên, đây vẫn là kế hoạch dự kiến; tần suất thực tế và ngày bay cụ thể cần chờ hãng công bố.

Công suất nhà ga 500.000 khách mỗi năm và khả năng tiếp nhận máy bay thân hẹp mở ra dư địa tăng trưởng, nhưng hạ tầng mới không tự tạo ra nhu cầu hay bảo đảm đường bay duy trì lâu dài. Hiệu quả sẽ phụ thuộc vào lịch bay phù hợp, lượng khách ổn định và chất lượng kết nối từ sân bay đến các điểm trong tỉnh. Với người dân, lợi ích gần nhất là thêm lựa chọn tuyến và loại máy bay; với địa phương, đây là cơ hội cải thiện tiếp cận du lịch, thương mại và dịch vụ. Mốc 18/12 vì thế chỉ là điểm bắt đầu: giá trị của lần mở cửa sân bay sẽ được đo bằng mức độ tin cậy của vận hành và khả năng duy trì kết nối sau đó.