Hỗ trợ khởi nghiệp phải đi xa hơn khoản vốn ban đầu
Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp là quá trình giúp phụ nữ biến ý tưởng kinh doanh thành hoạt động tạo thu nhập bền vững, thông qua nguồn lực, kỹ năng quản trị và khả năng tiếp cận khách hàng. Điểm đáng chú ý trong các cách làm ở địa phương là sự chuyển dịch từ hỗ trợ ban đầu sang đồng hành trên cả hành trình kinh doanh. Các cơ sở nhỏ thường vướng đồng thời ở vốn, quản trị, chất lượng sản phẩm và đầu ra; vì vậy, một khoản vay hay lớp tập huấn riêng lẻ khó giải quyết trọn bài toán. Lào Cai thể hiện rõ hướng đi này: Hội LHPN tỉnh tổ chức hội nghị chuyên đề về nâng cao chất lượng hợp tác xã, tổ hợp tác do phụ nữ quản lý và tạo việc làm cho lao động nữ. Tại đây, 17 hợp tác xã mới do phụ nữ tham gia quản lý được ra mắt trong năm 2026. Đây là tín hiệu tích cực, nhưng số lượng mô hình chỉ có ý nghĩa khi chúng đứng vững sau ngày thành lập.
Lào Cai nhấn mạnh hỗ trợ hợp tác xã theo chiều sâu: củng cố quản trị, tổ chức sản xuất, xây dựng thương hiệu, kết nối doanh nghiệp và tìm khách hàng. Tỉnh cũng trao 63 triệu đồng cho Hợp tác xã Chế biến, Kinh doanh thực phẩm sạch Huyền Trang để mua thiết bị và lắp đặt hệ thống điện phục vụ sản xuất. Cách tiếp cận này phù hợp với phụ nữ nông thôn, miền núi: hợp tác giúp các hộ liên kết nguồn lực và mở cơ hội chủ động hơn trong quyết định kinh tế gia đình. Nhưng thành lập thêm hợp tác xã không nên trở thành thước đo duy nhất; hiệu quả phải được nhìn qua năng lực vận hành và khả năng tiêu thụ sản phẩm.
Hải Phòng ghép vốn vay với quảng bá và công nghệ
Ở Hải Phòng, hỗ trợ vốn vay khởi nghiệp được nối với quảng bá sản phẩm và ứng dụng công nghệ số, thay vì dừng ở khâu cấp vốn. Chị Phạm Thị An được kết nối vay 100 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội, đồng thời được giới thiệu sản phẩm tại các lễ hội và chương trình xúc tiến thương mại. Cơ sở Xôi khúc An hiện có sản phẩm đạt OCOP 3 sao, cung cấp khoảng 250–300 sản phẩm mỗi ngày và đạt doanh thu 6,2–7 triệu đồng/ngày. Trường hợp này cho thấy vốn có thể mở cửa cho người mới bắt đầu, nhưng quảng bá và tiếp cận khách hàng mới giúp cơ sở chuyển khoản vay thành hoạt động kinh doanh có nhịp độ ổn định.
Nhu cầu hỗ trợ cũng thay đổi theo giai đoạn kinh doanh. Chị Vũ Thị Xoan kết hợp bán chè với nuôi cá, dần ổn định thu nhập và thoát diện cận nghèo; trong khi một cơ sở đã hoạt động như doanh nghiệp của chị Đoàn Thị Oanh cần vốn, quảng bá và kết nối tiêu thụ để mở rộng mạng lưới phân phối. Hải Phòng còn hướng dẫn phụ nữ ở phường Hưng Đạo dùng trí tuệ nhân tạo để soạn nội dung quảng cáo, tạo hình ảnh và video giới thiệu sản phẩm. Đây là điểm khác biệt đáng kể: hỗ trợ không chỉ nhắm đến người thiếu vốn, mà còn tính đến những cơ sở cần kỹ năng tiếp thị số. Tuy nhiên, công nghệ chỉ hữu ích khi đi cùng sản phẩm phù hợp và kênh bán hàng thực tế.
Cần Thơ ưu tiên thị trường cho sản phẩm xanh
Cần Thơ đặt trọng tâm vào kết nối cung – cầu cho sản phẩm khởi nghiệp xanh do phụ nữ làm chủ. Hội LHPN thành phố tổ chức hội thảo về xu hướng thị trường, hoàn thiện sản phẩm, xây dựng thương hiệu và mở rộng kênh tiêu thụ; trong khuôn khổ chương trình, các doanh nghiệp, đơn vị phân phối và chủ thể sản phẩm ký biên bản ghi nhớ hợp tác tiêu thụ. Đây là lựa chọn thực tế: với sản phẩm xanh, thông điệp về môi trường chưa đủ để bảo đảm doanh số; người sản xuất cần biết khách hàng nào có nhu cầu, sản phẩm cần hoàn thiện ra sao và đơn vị nào có thể đưa hàng đến người mua.
Quy mô hỗ trợ trước đó cho thấy Cần Thơ có nền tảng để phát triển hướng đi này. Giai đoạn 2017–2025, các cấp Hội hỗ trợ gần 5.000 phụ nữ khởi nghiệp, thành lập 54 hợp tác xã do phụ nữ quản lý và hơn 460 tổ hợp tác, tạo việc làm ổn định cho gần 7.500 lao động nữ. Những con số ấy phản ánh sức lan tỏa của mô hình tập thể, nhưng kết quả lâu dài phụ thuộc vào việc các thỏa thuận kết nối có chuyển thành đơn hàng và quan hệ phân phối ổn định hay không. Vì vậy, kết nối thị trường cần được duy trì sau hội thảo, thay vì chỉ là một cuộc gặp mang tính thời điểm.
Đồng Tháp bồi đắp kỹ năng pháp lý, số và kết nối đầu tư
Đồng Tháp chọn cách củng cố năng lực để phụ nữ có thể tự vận hành và mở rộng cơ sở kinh doanh. Hội LHPN Việt Nam phối hợp với Hội LHPN tỉnh tổ chức tập huấn về pháp luật, chính sách, kết nối đầu tư và hệ sinh thái khởi nghiệp cho nữ chủ hộ kinh doanh, đại diện doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác và cán bộ Hội. Nội dung gồm cập nhật quy định, chính sách hỗ trợ và các vấn đề cần lưu ý khi chuyển hộ kinh doanh thành doanh nghiệp. Lớp học cũng hướng dẫn dùng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong quản trị, bán hàng, chăm sóc khách hàng. Cách làm này xử lý một rào cản ít thấy hơn thiếu vốn: không nắm quy định hoặc thiếu kỹ năng số có thể khiến cơ sở bỏ lỡ cơ hội phát triển.
Bốn địa phương vì thế có trọng tâm khác nhau nhưng cùng chỉ ra một nguyên tắc: hỗ trợ phải theo sát nhu cầu cụ thể. Lào Cai củng cố hợp tác xã; Hải Phòng kết hợp tín dụng, quảng bá và công nghệ; Cần Thơ mở đường ra thị trường cho sản phẩm xanh; Đồng Tháp bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng số và kết nối đầu tư. Đồng Tháp đặt mục tiêu trong giai đoạn 2026–2030 có 80% hội viên, phụ nữ được tuyên truyền, nâng cao nhận thức về chính sách, pháp luật liên quan đến kinh tế và khởi nghiệp. Bước tiếp theo cần là nối các lớp hỗ trợ thành một hành trình liên tục: từ ý tưởng, vốn và năng lực sản xuất đến thương hiệu, khách hàng và doanh thu. Nếu thiếu mắt xích đầu ra, hỗ trợ dù thiết thực vẫn khó tạo sinh kế bền vững.
