Vốn mở cửa, năng lực quyết định đường dài
Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp là tập hợp các biện pháp giúp chị em biến ý tưởng thành hoạt động kinh doanh, thông qua vốn, kiến thức, kỹ năng và kết nối thị trường. Vì vậy, một khoản vay có thể tạo điểm xuất phát, nhưng để sinh kế đứng vững, người khởi sự còn cần biết lập kế hoạch, tìm khách hàng và thích ứng với thay đổi. Sự khác nhau giữa Trà Ôn và Hưng Yên nằm ở trọng tâm triển khai: Trà Ôn cho thấy quy mô tiếp cận nguồn vốn cụ thể, còn Hưng Yên nhấn mạnh một hệ thống đồng hành rộng hơn, từ tuyên truyền đến đào tạo kinh doanh. Đây không phải hai lựa chọn loại trừ nhau. Kết hợp tài chính với nâng cao năng lực mới là hướng hỗ trợ có khả năng đưa ý tưởng khỏi giấy tờ và giúp phụ nữ duy trì hoạt động lâu dài.
Bối cảnh là giai đoạn mới của Đề án 2415, nối tiếp Đề án 939 giai đoạn 2017–2025 và hướng tới phát triển doanh nghiệp, hợp tác xã cùng các mô hình kinh tế bền vững. Việc chuyển từ khơi gợi ý tưởng sang đồng hành trong quá trình phát triển là cần thiết: người vay không chỉ cần vốn vay khởi nghiệp, mà còn cần những công cụ để sử dụng vốn đúng hướng.
Trà Ôn: mở rộng cửa tiếp cận vốn, gắn với tập huấn
Đoàn giám sát Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh vừa làm việc với UBND xã Trà Ôn về việc triển khai Đề án Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2026–2035. Kết quả đáng chú ý là 860 hội viên được hỗ trợ vay vốn Ngân hàng Chính sách xã hội, với dư nợ trên 35,8 tỷ đồng; thêm 500 triệu đồng được giải ngân giúp 5 chị khởi sự kinh doanh. Những con số này cho thấy vốn có thể tiếp cận được ở quy mô cộng đồng, thay vì chỉ tập trung vào một vài dự án nổi bật.
Điểm đáng giá là địa phương không dừng ở giải ngân. Hội viên được tập huấn lập kế hoạch kinh doanh, bán hàng trực tuyến và học nghề pha chế, nấu ăn, đan lục bình. Sự kết hợp này giúp hỗ trợ sinh kế gắn với việc làm cụ thể, từ nghề dịch vụ đến sản phẩm thủ công. Tuy nhiên, để khoản vay tạo được kết quả lâu dài, việc phân loại ý tưởng, cập nhật dữ liệu phụ nữ tham gia quản lý kinh tế và kết nối mô hình với thế mạnh nông nghiệp, dịch vụ cần tiếp tục được thực hiện.
Hưng Yên: đồng hành từ nhận thức đến thị trường
Hưng Yên chọn cách tiếp cận rộng hơn: UBND tỉnh ban hành kế hoạch triển khai đề án nhằm nâng cao nhận thức về chủ trương, chính sách và thúc đẩy hiện thực hóa ý tưởng kinh doanh. Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh tuyên truyền tinh thần khởi nghiệp, tổ chức diễn đàn, tọa đàm trên nền tảng số và giới thiệu những phụ nữ làm kinh tế tiêu biểu. Cùng lúc, các cấp Hội hỗ trợ tiếp cận vốn vay, kiến thức quản trị, kỹ năng khởi sự, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong sản xuất, quảng bá, tiêu thụ sản phẩm.
Đào tạo kinh doanh ở đây còn gắn với đào tạo nghề, chuyển giao kỹ thuật và xúc tiến thương mại, đồng thời khuyến khích mô hình kinh tế xanh và sản xuất tuần hoàn. Theo Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Hưng Yên, toàn tỉnh có trên 3.000 phụ nữ khởi nghiệp, khởi sự kinh doanh; hơn 6.400 doanh nghiệp và gần 360 hợp tác xã do phụ nữ làm chủ. Trường hợp này cho thấy hỗ trợ không nên kết thúc khi người vay nhận vốn: kết nối kỹ năng với sản xuất và đầu ra mới giúp khoản đầu tư chuyển thành việc làm, sản phẩm và thu nhập.
Kết hợp vốn và kỹ năng mới tạo nền tảng bền vững
So sánh hai địa phương cho thấy vốn và năng lực kinh doanh cần được xem như hai phần của cùng một chính sách. Trà Ôn làm rõ độ phủ của nguồn vốn và bổ sung các lớp tập huấn sát nghề; Hưng Yên đưa tuyên truyền, quản trị, công nghệ và kết nối thị trường vào một hành trình hỗ trợ rộng hơn. Mỗi cách làm có điểm mạnh riêng, nhưng thước đo cuối cùng không nên chỉ là số người được vay hay số lớp đã tổ chức. Điều quan trọng là phụ nữ có thể duy trì hoạt động, tiêu thụ được sản phẩm và tạo việc làm ổn định hay không.
Trong giai đoạn 2026–2035, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Hưng Yên dự kiến tiếp tục hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp gắn với phát triển hợp tác xã do phụ nữ tham gia quản lý và tạo việc làm cho lao động nữ đến năm 2030. Tại Trà Ôn, yêu cầu tiếp theo là rà soát, phân loại ý tưởng, cập nhật dữ liệu và phát triển mô hình gắn với liên kết sản xuất, công nghệ, đồng thời quan tâm phụ nữ yếu thế. Kết luận rõ ràng là: vốn giúp bắt đầu, nhưng đào tạo và đồng hành mới tăng cơ hội để khởi nghiệp trở thành sinh kế bền vững.
