Giám sát phải chạm tới những điều kiện học tập hằng ngày
Giám sát trường học là việc kiểm tra thực tế cách nhà trường tổ chức dạy học, chăm sóc học sinh và quản lý cơ sở vật chất, để phát hiện thiếu sót và yêu cầu cơ quan có trách nhiệm khắc phục. Giá trị của hoạt động này nằm ở những điều học sinh và phụ huynh cảm nhận mỗi ngày: lớp học có đủ điều kiện, bữa ăn có an toàn, và việc học có được duy trì ổn định hay không. Chiều 5/11, đoàn giám sát của Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh, do ông Phan Thanh Bình dẫn đầu, làm việc với UBND phường Vĩnh Hội và khảo sát Trường Tiểu học Vĩnh Hội cùng Trường THCS Quang Trung về việc triển khai chính sách giáo dục năm 2026. Trọng tâm gồm tổ chức dạy học hai buổi mỗi ngày, an toàn thực phẩm trong bếp ăn và khẩu phần học sinh, tiêu chuẩn cơ sở vật chất — kể cả nhà vệ sinh — cùng chương trình sức khỏe học đường. Đây là những tiêu chí thiết thực: một cuộc kiểm tra chỉ có ý nghĩa khi kết quả dẫn tới điều kiện học tập tốt hơn.
Ở Vĩnh Hội, bữa ăn và phòng học cùng cần được kiểm chứng
Khảo sát tại hai trường ghi nhận học sinh học hai buổi mỗi ngày, có bếp ăn bán trú và lớp học khang trang, bảo đảm hoạt động dạy và học. Nhưng ghi nhận tích cực không thể thay cho kiểm tra liên tục: an toàn bếp ăn còn phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu, hồ sơ nhà cung cấp, việc kiểm tra sau thẩm định và khả năng phụ huynh phản ánh khi phát hiện vấn đề. Đoàn đề nghị làm rõ các đơn vị cung cấp suất ăn có đủ điều kiện hay không, phân công trách nhiệm kiểm tra và hậu kiểm, đồng thời công khai tiêu chí chọn nhà cung cấp, hợp đồng, giấy tờ và cơ cấu khoản thu tiền ăn. Những yêu cầu ấy biến giám sát thành cơ chế có thể kiểm chứng, thay vì một lần thăm trường mang tính hình thức. Với cơ sở vật chất trường học, phường cần rà soát nhu cầu phòng học, phòng bộ môn và sân chơi, xác định tiêu chí chưa đạt chuẩn quốc gia, rồi lập kế hoạch đầu tư theo từng năm học, rõ người và rõ việc.
Thượng Phúc: giữ tài sản công để trường vận hành ổn định
Tại xã Thượng Phúc, đoàn giám sát xem xét việc tiếp nhận, bàn giao, quản lý và sử dụng cơ sở vật chất, tài sản công sau sắp xếp trường học. Nội dung kiểm tra trải từ phòng học, phòng chức năng, công trình phụ trợ, bếp ăn và sân chơi đến thiết bị phục vụ dạy học, chăm sóc và giáo dục trẻ. Ở trường mầm non Thượng Phúc, đoàn chú ý việc bố trí lớp, tổ chức bán trú, an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường và phòng ngừa tai nạn; tại các trường phổ thông, trọng tâm là khai thác hiệu quả phòng học, phòng chức năng và thiết bị để duy trì hoạt động giáo dục. Sau sắp xếp, tài sản không được kiểm kê và bàn giao đầy đủ có thể bị bỏ không, xuống cấp hoặc sử dụng lãng phí. Vì vậy, đoàn yêu cầu rà soát hiện trạng, hoàn tất thủ tục bàn giao, lập phương án sử dụng cơ sở hiện có và xử lý tài sản dôi dư; các đơn vị cũng cần cập nhật hồ sơ, bảo quản tài sản và báo cáo vướng mắc vượt thẩm quyền. Điều kiện dạy học không chỉ là có thiết bị, mà còn là biết rõ thiết bị thuộc đâu và được dùng ra sao.
Theo dõi đến cùng mới bảo vệ được quyền học tập
Hai trường hợp cho thấy giám sát gắn trực tiếp với việc duy trì điều kiện học tập và vận hành trường học: Vĩnh Hội đặt trọng tâm vào bữa ăn, sức khỏe, dạy học hai buổi và chất lượng không gian trường lớp; Thượng Phúc tập trung vào tài sản công và khả năng tiếp tục tổ chức hoạt động sau sắp xếp. Quy mô ở Vĩnh Hội cũng cho thấy yêu cầu quản lý không nhỏ: sau sắp xếp, phường có 7 cơ sở giáo dục từ mầm non đến trung học cơ sở, với tổng cộng 4.982 học sinh. Điều cần theo dõi tiếp không phải là số cuộc kiểm tra, mà là việc các kiến nghị có được chuyển thành kế hoạch, người phụ trách và tiến độ cụ thể hay không. Rà soát phòng học mà không đầu tư theo lộ trình, hay yêu cầu an toàn thực phẩm mà thiếu hậu kiểm, đều khó tạo thay đổi bền vững. Giám sát trường học chỉ hoàn thành mục tiêu khi bữa ăn an toàn hơn, tài sản được sử dụng đúng và điều kiện dạy học được bảo đảm qua từng năm học.
