Ca bệnh mới khiến việc khoanh vùng càng cấp thiết
Não mô cầu nhóm B là một nhóm vi khuẩn có thể lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc gần, đôi khi gây viêm màng não hoặc nhiễm khuẩn huyết diễn tiến nhanh và đe dọa tính mạng. Tối 21/10, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM thông tin một nam sinh 12 tuổi, cư trú tại xã Thường Tân và học tại Trường tiểu học - THCS - THPT Ngô Thời Nhiệm, mắc bệnh do nhóm vi khuẩn này. Đây là ca bệnh ở học sinh thứ năm được ghi nhận tại thành phố trong vòng một tuần, đều thuộc nhóm B. Con số đáng chú ý không chỉ vì số ca tăng trong thời gian ngắn, mà còn vì trước đó một chùm bệnh tại trường học đã có trường hợp tử vong. Trong bối cảnh ấy, khoanh vùng nhanh và theo dõi người có nguy cơ phơi nhiễm là việc cần làm ngay, thay vì chờ xuất hiện thêm triệu chứng.
Rà soát 99 người, cấp kháng sinh dự phòng
Bệnh nhi khởi phát sốt, đau họng và đau đầu từ ngày 13/10; hai ngày sau nhập Bệnh viện Nhi đồng 2 với chẩn đoán viêm màng não. Xét nghiệm PCR dịch não tủy cho kết quả dương tính với vi khuẩn Neisseria meningitidis ngày 20/10, và ngày 21/10 Viện Pasteur TP.HCM xác định bệnh do não mô cầu nhóm B. Sau khi nhận thông tin, ngành y tế phối hợp với các đơn vị địa phương rà soát người tiếp xúc gần tại gia đình và trường học. Tổng cộng 99 người được lập danh sách và cấp kháng sinh Azithromycin để dự phòng. Những người này được theo dõi sức khỏe trong 10 ngày kể từ lần tiếp xúc cuối cùng. Đây là biện pháp khoanh vùng có mục tiêu: người thuộc diện tiếp xúc cần tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế, không tự mua hay dùng kháng sinh ngoài chỉ định.
Theo dõi triệu chứng, không chủ quan với dấu hiệu nặng
Việc theo dõi trong 10 ngày giúp người tiếp xúc và ngành y tế có khoảng thời gian cụ thể để nhận ra dấu hiệu bất thường sau lần phơi nhiễm cuối. Phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu trẻ sốt cao kèm đau đầu dữ dội, nôn ói, cứng cổ, ban xuất huyết, lừ đừ hoặc li bì. Không nên chờ đủ các triệu chứng mới đi khám, cũng không tự ý sử dụng kháng sinh. Nhà trường đã tổng vệ sinh, khử khuẩn lớp học và giặt chăn, gối, chiếu của học sinh bán trú nhằm hạn chế nguy cơ lây lan. Các biện pháp vệ sinh không thay thế việc theo dõi sức khỏe, nhưng giúp giảm những đường lây có thể kiểm soát trong môi trường sinh hoạt tập thể.
Bài học phòng bệnh cần duy trì sau khi khoanh vùng
Ca mới xuất hiện sau chùm bốn học sinh mắc não mô cầu nhóm B tại Trường THCS Hai Bà Trưng, trong đó một em tử vong ngày 14/10; ba trường hợp còn lại được điều trị. HCDC lưu ý vi khuẩn có thể hiện diện ở mũi, họng người khỏe mạnh mà không gây triệu chứng; tỷ lệ người mang vi khuẩn trong cộng đồng được nêu ở mức 5% đến 25%. Vì vậy, rửa tay bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, không dùng chung ly, chai nước hay vật dụng cá nhân, và giữ lớp học thông thoáng vẫn là những việc thiết thực. Ngành y tế khuyến cáo chủ động tiêm vaccine phòng não mô cầu và cúm theo hướng dẫn chuyên môn. Việc học trực tiếp được duy trì, song giám sát người tiếp xúc gần và đi khám sớm khi có triệu chứng nghi ngờ phải tiếp tục.
