Tiêm phòng là tuyến bảo vệ chủ động cho vật nuôi
Tiêm phòng gia súc, gia cầm là biện pháp đưa vắc-xin phù hợp vào đàn vật nuôi theo lịch nhằm tạo miễn dịch, hạn chế dịch bệnh và bảo vệ hoạt động chăn nuôi. Các kế hoạch tại Phước Long, Nghi Xuân và chỉ đạo tiêm riêng cho đàn lợn ở Lạng Sơn cùng nhấn mạnh điều người nuôi không nên xem nhẹ: phòng bệnh phải được làm trước khi dịch lan rộng. Phường Phước Long triển khai đợt 2 theo Kế hoạch số 298/KH-UBND ban hành ngày 22/10/2026, tập trung vào trâu, bò để tăng khả năng phòng bệnh, đặc biệt là viêm da nổi cục. Trong khi đó, Nghi Xuân tổ chức chiến dịch rộng hơn cho nhiều nhóm vật nuôi, với mục tiêu đạt tỷ lệ tiêm các bệnh bắt buộc trên 80% tổng đàn tại thời điểm tiêm. Đây là mục tiêu thiết thực, nhưng chỉ đạt được nếu từng hộ phối hợp đúng lịch và không bỏ sót đàn.
Lịch tiêm và phạm vi chiến dịch khác nhau theo địa bàn
Phước Long triển khai tiêm từ ngày 27/10 đến 27/11/2026 tại các hộ nuôi; đối tượng là toàn bộ trâu, bò thuộc diện tiêm phòng trên địa bàn. Điểm đáng chú ý với người chăn nuôi ở đây là Nhà nước hỗ trợ 100% kinh phí, gồm vắc-xin và công tiêm. Nghi Xuân dự kiến thực hiện đợt 2 từ tháng 9 đến ngày 15/11/2026, đồng thời yêu cầu tiêm bổ sung cho vật nuôi chưa được tiêm trong đợt chính, đàn mới phát sinh hoặc đã hết thời gian miễn dịch. Hai kế hoạch không thể áp dụng chung một lịch: người nuôi cần theo dõi thông báo của địa phương mình và đăng ký với thôn hoặc cán bộ phụ trách. Tại Nghi Xuân, người chăn nuôi tự chi trả tiền mua vắc-xin theo giá thị trường; vì vậy cần hỏi rõ lịch và loại vắc-xin trước khi chuẩn bị đàn.
Danh mục vắc-xin cần bám sát từng loài
Kế hoạch của Nghi Xuân cho thấy tiêm phòng không phải một mũi chung cho mọi vật nuôi. Trâu, bò được tiêm phòng lở mồm long móng, tụ huyết trùng và viêm da nổi cục; đàn lợn thuộc diện tiêm tụ huyết trùng, dịch tả lợn cổ điển và lở mồm long móng. Với chăn nuôi nhỏ lẻ, vắc-xin lở mồm long móng được triển khai cho lợn nái, đực giống; xã cũng khuyến khích tiêm vắc-xin tai xanh cho nhóm này. Vắc-xin gia cầm gồm cúm gia cầm và Niu-cát-xơn cho gà, chim cút, cùng dịch tả vịt cho vịt, ngan, ngỗng. Chó, mèo được tiêm phòng dại. Cách phân nhóm này có ý nghĩa thực tế: người nuôi cần khai báo đúng vật nuôi, phối hợp lập danh sách và hỏi cán bộ chuyên môn về loại vắc-xin phù hợp, thay vì tự suy đoán lịch tiêm.
Chỉ đạo riêng yêu cầu tiêm lở mồm long móng cho lợn
Một chỉ đạo riêng của Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn yêu cầu triển khai tiêm vắc-xin cho lợn phòng lở mồm long móng từ nguồn tồn kho năm 2025. Công văn số 3036/UBND-KTCN ngày 26/10/2026 đồng ý điều chuyển và sử dụng 30.200 liều, vừa nâng tỷ lệ miễn dịch vừa tránh lãng phí vắc-xin đã mua sắm. Sở Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm kiểm tra chất lượng, quy chuẩn bảo quản và hạn sử dụng trước khi xuất cấp; các xã, phường phải tổ chức tiêm ngay khi nhận vắc-xin, ưu tiên khu vực giáp địa bàn có dịch, nơi vận chuyển, mua bán gia súc và cơ sở chăn nuôi tập trung. Chỉ đạo cũng yêu cầu dừng tiêm sau ngày 30/10/2026 đối với lô hết hạn. Đây là giới hạn an toàn cần được thực hiện nghiêm, không thể vì áp lực giải ngân hay hoàn thành chỉ tiêu mà bỏ qua hạn dùng.
Hiệu quả phụ thuộc vào phối hợp và giám sát sau tiêm
Lịch tiêm chỉ tạo được tấm chắn dịch bệnh khi đi cùng giám sát và trách nhiệm của người nuôi. Nghi Xuân yêu cầu các thôn rà soát hộ, thống kê đàn thuộc diện tiêm, ghi nhận kết quả và báo cáo số vật nuôi còn bỏ sót; người chăn nuôi cần theo dõi sức khỏe đàn hằng ngày sau tiêm, báo ngay khi vật nuôi sốt, giảm ăn, bỏ ăn hoặc chết bất thường. Cùng lúc, các biện pháp an toàn sinh học, cách ly, vệ sinh và khử trùng chuồng trại vẫn cần được duy trì. Ở Lạng Sơn, việc huy động cán bộ thú y xuống cơ sở và phân bổ chỉ tiêu đến từng thôn, khối phố là cách biến chỉ đạo thành hành động cụ thể. Các địa phương đã có kế hoạch và nguồn lực; phần quyết định còn lại là người nuôi chủ động đăng ký, tiêm đúng lịch và báo sớm dấu hiệu dịch. Đó mới là cách bảo vệ đàn vật nuôi và giữ ổn định sản xuất.
