Mốc tăng trưởng mở rộng cửa, nhưng không bảo đảm đơn hàng
Thương mại Việt Nam Malaysia là hoạt động trao đổi hàng hóa giữa hai nước, tạo cơ hội để doanh nghiệp Việt mở rộng đầu ra và tham gia sâu hơn vào mạng lưới cung ứng khu vực. Sau chín tháng năm 2026, tổng kim ngạch hai chiều đạt 17,4 tỷ USD, vượt kết quả cả năm 2025; cả năm nay được dự báo có thể vượt 18 tỷ USD. Đây là tín hiệu tích cực cho hàng Việt tại Malaysia, nhưng quy mô thương mại tăng không đồng nghĩa mọi mặt hàng đều dễ bán. Doanh nghiệp cần biến sự quan tâm chung thành cơ hội cụ thể bằng cách xác định đúng phân khúc, chuẩn bị năng lực cung ứng và tìm người mua phù hợp. Nếu chỉ dựa vào đà tăng của thị trường, doanh nghiệp có thể bỏ lỡ thời điểm hoặc đầu tư sai nhu cầu. Vì vậy, tăng trưởng song phương nên được xem là lời mời nghiên cứu thị trường, không phải cam kết về doanh số.
Cơ hội đã thể hiện rõ ở một số ngành công nghiệp: xuất khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 1,775 tỷ USD trong chín tháng, tăng 70,01% so với cùng kỳ; máy móc, thiết bị và phụ tùng tăng hơn 55%. Những con số này cho thấy nhà cung cấp Việt có thể tiến sâu hơn vào chuỗi cung ứng nếu duy trì chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và giao hàng đúng hạn. Với nông sản, thực phẩm, thủy sản và hàng tiêu dùng, thị hiếu, bao bì, nhãn hàng và điều kiện nhập khẩu lại giữ vai trò lớn. Riêng thực phẩm hướng tới người tiêu dùng Hồi giáo, chứng nhận Halal cần được tính từ khâu sản xuất, thay vì xử lý vào phút cuối. Xuất khẩu sang Malaysia vì thế đòi hỏi chiến lược riêng cho từng nhóm hàng.
Điểm trưng bày đưa sản phẩm đến gần người mua
Trong bối cảnh đó, Thương vụ Việt Nam tại Malaysia đã mời doanh nghiệp trong nước gửi sản phẩm đến Văn phòng Thương vụ để trưng bày, giới thiệu và kết nối với đối tác, nhà nhập khẩu. Đây là một kênh xúc tiến có giá trị vì sản phẩm không chỉ xuất hiện qua catalogue hay màn hình. Khu trưng bày đặt cạnh khu minibar, nơi khách mời có thể dùng thử, trải nghiệm và đánh giá chất lượng, hương vị hàng Việt. Với thực phẩm và đồ uống, phản hồi trực tiếp có thể giúp doanh nghiệp nhận ra sản phẩm có phù hợp khẩu vị hay cần điều chỉnh cách giới thiệu. Với các nhóm hàng khác, việc hiện diện thường xuyên vẫn có thể tăng khả năng nhận diện và tạo điểm khởi đầu cho cuộc trao đổi thương mại. Giá trị của kênh này nằm ở cơ hội gặp đúng người mua, không phải ở việc đặt mẫu lên kệ rồi chờ đơn hàng tự đến.
Doanh nghiệp nên chọn mẫu đại diện, chuẩn bị thông tin sản phẩm rõ ràng và xác định trước mình muốn tìm nhà nhập khẩu, nhà phân phối hay đối tác cung ứng. Việc giới thiệu cần làm nổi bật điểm khác biệt, tiêu chuẩn đã đạt, năng lực sản xuất và khả năng đáp ứng đơn hàng; với sản phẩm thực phẩm, cần sẵn sàng giải thích thành phần, quy cách đóng gói và điều kiện bảo quản. Sau khi đối tác trải nghiệm, phản hồi nên được ghi nhận và chuyển thành bước tiếp theo: gửi tài liệu kỹ thuật, trao đổi yêu cầu nhập khẩu hoặc thống nhất buổi làm việc sâu hơn. Cách làm có chuẩn bị sẽ khiến hoạt động trưng bày trở thành một phần của quy trình tìm khách hàng, thay vì một lần quảng bá rời rạc.
Kết nối có mục tiêu mới chuyển thành xuất khẩu
Điểm trưng bày thường trực giúp hàng hóa Việt Nam tăng nhận diện, tiếp cận đối tác và tìm kiếm cơ hội xuất khẩu sang Malaysia. Nhưng để cơ hội ấy thành giao dịch, doanh nghiệp cần coi mỗi cuộc gặp là dịp kiểm chứng giả định về thị trường. Hãy hỏi đối tác về phân khúc khách hàng, yêu cầu nhãn mác, chứng nhận, quy cách giao hàng và những điểm họ cho là chưa phù hợp; sau đó ưu tiên cải thiện những vấn đề có thể xử lý. Doanh nghiệp cũng nên đánh giá khả năng duy trì chất lượng và tiến độ trước khi nhận cam kết cung ứng. Cách tiếp cận này quan trọng bởi tăng trưởng xuất khẩu giữa các mặt hàng không đồng đều; một số sản phẩm như cà phê, gạo, hóa chất và phương tiện vận tải đã giảm so với cùng kỳ. Nhu cầu thị trường chỉ có ý nghĩa khi doanh nghiệp hiểu cạnh tranh và thích ứng được.
Từ năm 2027, Thương vụ dự kiến tổ chức mỗi tháng một chương trình “Mini Conference - Coffee Talk - B2B Matching”, kết hợp giới thiệu sản phẩm, trao đổi thông tin thị trường và kết nối doanh nghiệp hai nước. Văn phòng cũng bố trí các buổi gặp trực tiếp theo nhu cầu của từng doanh nghiệp, mặt hàng hoặc nhóm sản phẩm. Doanh nghiệp nên chuẩn bị trước mục tiêu kết nối, hồ sơ giới thiệu ngắn gọn và danh sách câu hỏi để tận dụng thời gian với đối tác. Đây là cách thiết thực để sàng lọc đầu mối, nhận phản hồi tại chỗ và xác định bước tiếp theo cho xuất khẩu. Mốc 18 tỷ USD mở ra triển vọng, nhưng thị phần sẽ thuộc về những doanh nghiệp biết biến cơ hội gặp gỡ thành quan hệ làm ăn lâu dài.
