Huấn luyện phải bắt đầu từ đúng nguy cơ
Huấn luyện PCCC tại cơ sở là hoạt động trang bị kiến thức và kỹ năng phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn phù hợp với nguy cơ cụ thể của nơi làm việc, để người tại chỗ có thể hành động ngay khi sự cố phát sinh. Cách tiếp cận này có ý nghĩa hơn những buổi phổ biến quy định chung chung: một xưởng may, nơi hàn cắt kim loại hay điểm thu mua phế liệu không đối mặt với cùng một kiểu rủi ro. Ngày 1/11, UBND phường Trung Mỹ Tây, TP.HCM tổ chức tập huấn và tuyên truyền cho khoảng 200 người đại diện các cơ sở kinh doanh trên địa bàn. Thành phần tham gia thuộc các ngành thu mua phế liệu, hàn cắt kim loại, chế biến gỗ và may mặc — những nhóm cần nhận diện nguy cơ cháy nổ gắn với hoạt động thường ngày của mình. Quy mô đông người là cần thiết, nhưng giá trị của chương trình nằm ở việc biến cảnh giác thành kỹ năng xử lý.
Biết quy định chưa đủ nếu thiếu thực hành
Tại Trung Mỹ Tây, chủ cơ sở và người lao động được hướng dẫn về quy định pháp luật, kiến thức phòng cháy cơ bản, cách nhận biết nguy cơ cháy nổ và trách nhiệm của người đứng đầu trong bảo đảm an toàn. Nội dung còn bao gồm tự kiểm tra, quản lý hồ sơ, xây dựng và thực hành phương án chữa cháy, cũng như báo cáo dữ liệu theo quy định. Điểm đáng chú ý là 200 người tham gia được thực hành sử dụng thiết bị chữa cháy tại chỗ, xử lý tình huống từ lúc mới phát sinh, tổ chức chữa cháy, sơ tán và cứu nạn. Đây là phần không thể thay bằng việc nghe giảng: khi khói xuất hiện, người lao động cần biết thiết bị ở đâu, dùng thế nào và lối thoát nào an toàn. Huấn luyện chỉ có tác dụng khi người tham gia có cơ hội tập thao tác trước lúc phải làm thật.
Diễn tập tại doanh nghiệp kiểm tra khả năng phối hợp
Tại một số doanh nghiệp ở Tam Điệp, cán bộ, nhân viên và người lao động được lực lượng chữa cháy, cứu nạn khu vực hướng dẫn nhận diện nguy cơ, sử dụng và bảo quản phương tiện chữa cháy ban đầu, thoát nạn và cứu người. Sau phần lý thuyết, họ trực tiếp dùng thiết bị, triển khai đội hình chữa cháy, xử lý tình huống giả định và tổ chức cứu nạn. Kiểu diễn tập chữa cháy này thử cả kỹ năng cá nhân lẫn khả năng phối hợp: ai báo động, ai xử lý đám cháy ban đầu, ai hướng dẫn thoát nạn. Một phương án chữa cháy chỉ đáng tin khi người được giao nhiệm vụ hiểu phần việc và đã tập phối hợp trong điều kiện mô phỏng. Lực lượng chuyên trách có thể hướng dẫn, nhưng phản ứng đầu tiên thường phụ thuộc vào người đang có mặt tại cơ sở. Diễn tập vì thế là phép thử thực tế, không phải thủ tục để hoàn tất hồ sơ.
Chuẩn bị tại chỗ là trách nhiệm liên tục
Lý do cần huấn luyện thường xuyên rất rõ: cơ sở nguy cơ cháy phải chủ động phòng ngừa và sẵn sàng ứng phó với cháy, nổ, tai nạn, sự cố, thay vì chờ lực lượng bên ngoài đến rồi mới bắt đầu xử lý. Chương trình ở Tam Điệp nhấn mạnh việc giúp người lao động nắm quy trình và vận dụng kỹ năng vào tình huống thực tế; hoạt động tại Trung Mỹ Tây cũng tập trung vào khả năng xử lý ngay từ ban đầu. Trách nhiệm ấy không dừng ở nơi sản xuất. Chính quyền phường Trung Mỹ Tây tiếp tục vận động hộ gia đình và cơ sở kinh doanh trang bị phương tiện chữa cháy tại chỗ; mỗi gia đình nên có ít nhất một bình chữa cháy xách tay và biết cách sử dụng, đồng thời chủ động tháo dỡ lồng sắt để tạo lối thoát thứ hai. Kết luận đáng rút ra là huấn luyện, diễn tập và chuẩn bị lối thoát phải thành nếp: vài phút phản ứng đầu tiên có thể quyết định khả năng hạn chế thiệt hại.
