Khi động cơ xăng thuần không còn trong cuộc chơi
Việc lần đầu tiên trong lịch sử giải thưởng WardsAuto, top 10 động cơ và hệ truyền động xuất sắc không có bất kỳ động cơ xăng thuần nào, phản ánh một bước ngoặt điện hóa trong ngành ô tô, nơi xe điện và hybrid dần thay thế vai trò trung tâm của động cơ đốt trong truyền thống.
Điểm mấu chốt không phải là một bảng xếp hạng mới, mà là thông điệp: động cơ xăng thuần đã mất vị thế biểu tượng trong mắt giới chuyên môn. WardsAuto vừa công bố danh sách 10 động cơ và hệ truyền động tốt nhất, và lần đầu kể từ khi giải thưởng ra đời năm 1995, không có mẫu xe nào chỉ sử dụng động cơ đốt trong. Toàn bộ 10 mẫu đều dùng hệ truyền động điện hóa – xe thuần điện, hybrid và plug-in hybrid. Đây không còn là tín hiệu sớm, mà là bằng chứng rõ ràng rằng chuẩn mực hiệu suất và công nghệ động cơ mới đang được viết lại, với điện hóa là trung tâm.
Danh sách 100% điện hóa: biểu đồ quyền lực mới
Danh sách năm nay gồm 4 mẫu xe thuần điện (BEV), 4 xe hybrid (HEV) và 2 xe plug-in hybrid (PHEV), tạo nên một bảng xếp hạng 100% điện hóa – không chừa chỗ cho bất kỳ động cơ xăng thuần nào. Điều đáng nói là ngay cả những cái tên vốn gắn liền với động cơ xăng hiệu suất cao, như Chevrolet Corvette hay Porsche 911, cũng bước vào kỷ nguyên lai điện. Corvette ZR1X dùng động cơ V8 tăng áp kép 5,5 lít kết hợp hệ truyền động hybrid, đạt công suất tới 1.250 mã lực, trong khi Porsche 911 Carrera GTS T-Hybrid sử dụng động cơ 6 xi-lanh nằm ngang 3,6 lít với công nghệ tăng áp điện tử.
Điện hóa không còn là giải pháp tiết kiệm nhiên liệu bị coi là “chậm và yếu”, như nhận xét đầy mỉa mai của một giám khảo khi nhớ lại định kiến trước đây về xe hybrid. Kết quả bình chọn cho thấy công nghệ động cơ mới đang dung hòa hai mục tiêu tưởng như đối nghịch: hiệu suất vận hành cực cao và hiệu quả năng lượng. Khi những mẫu xe thể thao đầu bảng chuyển sang điện hóa mà vẫn giữ – thậm chí nâng – sức mạnh, thông điệp gửi tới các hãng xe còn bám vào động cơ xăng thuần là rất rõ: nếu không lai điện, bạn sẽ bị xem là lạc hậu.
Vì sao động cơ xăng thuần bị gạt khỏi top 10?
Việc động cơ xăng thuần trắng tay không phải là tai nạn, mà là kết quả của một quá trình điện hóa kéo dài gần một thập kỷ. Công nghệ điện hóa lần đầu xuất hiện trong danh sách giải thưởng vào năm 2001 với Toyota Prius hybrid thế hệ đầu tiên, và từ đó, xe điện và hybrid âm thầm chiếm thêm từng vị trí. Đến năm 2020, ban tổ chức phải đổi tên giải thưởng thành “10 động cơ và hệ truyền động tốt nhất”, thay cho tên gọi chỉ tập trung vào động cơ, để phản ánh thực tế rằng mô-tơ điện và các cấu hình lai đã trở thành nhân vật chính.
Các hệ truyền động được chấm điểm dựa trên công suất, mô-men xoắn, độ êm ái, hiệu quả sử dụng năng lượng và mức độ đổi mới công nghệ. Khi đặt cạnh những hệ truyền động điện hóa ngày càng tinh vi – từ mô-tơ đôi trên các mẫu BEV cho tới hybrid sạc ngoài trên BMW M5 Touring – động cơ xăng thuần khó lòng cạnh tranh toàn diện. Dù vẫn có mặt trong danh sách đề cử với những cái tên như Corvette V8 LS6, Dodge Charger Scat Pack hay Ram 1500 TRX, chúng không đủ điểm để lọt vào top 10. Nói cách khác, chuẩn hiệu suất đã dịch chuyển: sức mạnh phải đi cùng hiệu quả và công nghệ điện hóa.
Điện hóa lan rộng mọi phân khúc: từ CUV đến xe thể thao
Một chi tiết thường bị bỏ qua nhưng rất quan trọng: 10 hệ truyền động chiến thắng trải rộng trên 7 mẫu crossover đa dụng (CUV), 2 mẫu xe thể thao và một mẫu wagon thể thao, đến từ 5 quốc gia sản xuất khác nhau. Điều này cho thấy điện hóa không còn là “sân chơi riêng” của vài mẫu xe thử nghiệm hay phân khúc cao cấp, mà đã len vào mọi nhóm sản phẩm – từ xe gia đình, xe đa dụng cho tới xe hiệu suất cao. Theo nhận định của một thành viên ban giám khảo, xe hybrid đã thoát khỏi vai trò sản phẩm ngách và trở thành phần thiết yếu trong danh mục của các hãng ô tô.
Sự đa dạng về cấu hình – BEV, HEV, PHEV – phản ánh chiến lược linh hoạt của các nhà sản xuất: không ép thị trường vào một giải pháp duy nhất, mà cung cấp nhiều mức độ điện hóa khác nhau. Đây là cách họ thích nghi với các tiêu chuẩn khí thải ngày càng khắt khe và kỳ vọng mới về hiệu suất. Khi một giải thưởng vốn được xem là “thước đo” cho công nghệ động cơ chọn tôn vinh những hệ truyền động điện hóa ở mọi phân khúc, đó là tín hiệu mạnh mẽ rằng thời kỳ thống trị hơn một thế kỷ của động cơ đốt trong đang đi đến hồi kết.
Tương lai: động cơ xăng thuần sẽ sống nhờ hoài niệm?
Dù bảng xếp hạng năm nay không còn bóng dáng động cơ xăng thuần, câu chuyện chưa dừng lại ở việc “khai tử” hoàn toàn. Bức tranh tương lai của giải thưởng được chính ban giám khảo thừa nhận là còn nhiều biến số, khi các hãng xe liên tục điều chỉnh chiến lược truyền động. Một số kế hoạch xe điện đã bị hủy bỏ do sức mua giảm, trong khi không ít nhà sản xuất tái khẳng định cam kết gắn bó với động cơ đốt trong. Điều đó cho thấy cuộc chuyển đổi sẽ không diễn ra theo đường thẳng, mà là giai đoạn giằng co giữa nhu cầu thị trường, quy định môi trường và khả năng đầu tư công nghệ.
Tuy vậy, việc giải thưởng WardsAuto lần đầu loại hoàn toàn động cơ xăng thuần khỏi top 10 là một cột mốc mang tính biểu tượng: từ nay, mọi hệ truyền động muốn được xem là “xuất sắc” phải chứng minh năng lực trong thế giới điện hóa. Động cơ xăng thuần có thể vẫn tồn tại, nhưng nhiều khả năng sẽ dần bị đẩy vào các phân khúc hoài niệm, xe sưu tầm hoặc những thị trường đặc thù. Còn với cuộc chơi công nghệ động cơ mới, bảng xếp hạng năm nay đã nói rõ: tương lai thuộc về xe điện và hybrid, và ai chậm chuyển mình sẽ bị bỏ lại phía sau.
