Hai quy mô, hai cách nghĩ về hạ tầng thể thao
Sân vận động Việt Nam đang bước vào một giai đoạn đầu tư với hai hướng đi song song: làm mới công trình lâu đời để đáp ứng nhu cầu trước mắt và xây dựng tổ hợp khổng lồ hướng tới các sự kiện tương lai. Sân vận động Thống Nhất tại TP.HCM, sức chứa dự kiến khoảng 17.750 chỗ sau cải tạo, cơ bản hoàn thành sau gần bảy tháng thi công; Rạch Chiếc, cũng tại thành phố này, được thiết kế cho 70.000 khán giả. Chênh lệch quy mô không chỉ là chuyện số ghế. Thống Nhất cần trở lại hoạt động tốt, phục vụ thi đấu và Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X vào cuối năm 2026. Rạch Chiếc đặt mục tiêu rộng hơn: trở thành địa điểm cho thể thao, biểu diễn và sự kiện quốc tế. So sánh hai công trình vì thế cho thấy tham vọng nâng tầm hạ tầng không thể chỉ đo bằng công trình lớn nhất.
Thống Nhất: sửa để đáp ứng nhu cầu gần
Dự án cải tạo Sân vận động Thống Nhất khởi công ngày 24/3/2026, dùng ngân sách và có tổng mức đầu tư gần 320 tỷ đồng; thời gian thi công dự kiến là 360 ngày. Sau gần bảy tháng, đường chạy điền kinh, mặt sân cỏ và nhiều hạng mục khán đài đã được làm mới hoặc cơ bản hoàn tất. Khán đài B được xây mới, còn các khán đài hiện hữu được nâng cấp; những hạng mục còn lại đang được đẩy nhanh để sẵn sàng đón vận động viên, trọng tài và khán giả. Mốc hoàn thành cơ bản trước Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X là ưu tiên thiết thực: một sân vận động 18.000 chỗ không cần phô trương để có giá trị, mà cần vận hành tốt và phục vụ được nhiều môn. Nâng cấp công trình có lịch sử gần một thế kỷ cũng giúp TP.HCM duy trì năng lực tổ chức thi đấu mà không phải chờ một đại dự án.
Rạch Chiếc: tham vọng vượt khỏi khuôn khổ sân đấu
Ở đầu kia của thang quy mô là siêu sân 70.000 chỗ tại Rạch Chiếc, thuộc khu liên hợp thể thao rộng khoảng 186,78 ha. Khu liên hợp được động thổ ngày 15/1/2026; riêng sân vận động có mức đầu tư khoảng 35.000 tỷ đồng. Thiết kế đề xuất mái che đóng mở tự động, kết hợp công nghệ điều hòa có thể điều chỉnh theo khu vực và giải pháp cách âm. Những tính năng ấy phục vụ một định hướng khác: sân không chỉ dành cho bóng đá, điền kinh mà còn có thể tổ chức đại nhạc hội, chương trình nghệ thuật và sự kiện quốc tế. Dự án dự kiến cần khoảng tám năm kể từ khi ký hợp đồng BT, trong khi thành phố và nhà đầu tư hướng tới rút ngắn thời gian hoàn thành toàn khu xuống khoảng năm năm. Quy mô và công nghệ tạo sức hút, nhưng tiến độ, vận hành thường xuyên và khả năng kết nối khu vực mới quyết định sân có sống được ngoài những ngày sự kiện hay không.
Rạch Chiếc vì vậy nên được đánh giá không chỉ qua con số sức chứa. Quy hoạch khu liên hợp còn tích hợp công viên, cảnh quan mặt nước và tuyến đi bộ, một lựa chọn có ý nghĩa nếu giúp nơi này phục vụ cư dân thường xuyên thay vì chỉ mở cửa cho những sự kiện đông người. Đây là khác biệt cốt lõi so với nhiệm vụ trước mắt của Thống Nhất: một bên sửa chữa để khôi phục và kéo dài giá trị của hạ tầng hiện có; bên kia đặt cược vào một tổ hợp lớn, đa chức năng và đòi hỏi kế hoạch khai thác dài hạn.
Thành công cần được tính bằng công năng
Hai dự án không nên bị đặt vào cuộc đua xem sân nào đáng chú ý hơn. Thống Nhất cho thấy nâng cấp đúng lúc có thể đem lại hiệu quả trực tiếp cho vận động viên, khán giả và các giải đấu trong nước; Rạch Chiếc mở ra khả năng tổ chức sự kiện ở quy mô mà hạ tầng hiện hữu khó đáp ứng. Nhưng sân lớn không tự động đồng nghĩa với sân hiệu quả, cũng như cải tạo không có nghĩa là thiếu tham vọng. Với Thống Nhất, thước đo trước mắt là hoàn tất các hạng mục và phục vụ tốt Đại hội Thể thao toàn quốc cuối năm 2026. Với Rạch Chiếc, thử thách sẽ là kiểm soát tiến độ, duy trì hoạt động đa chức năng và gắn tổ hợp với đời sống đô thị. Đầu tư thể thao có tầm nhìn khi vừa chăm chút những công trình đang cần dùng, vừa xây dựng năng lực cho tương lai. Đó mới là cách biến hai hướng đi khác nhau thành một chiến lược bổ trợ cho nhau.
