Quy mô lớn, kỳ vọng không dừng ở bóng đá
Sân vận động Rạch Chiếc là công trình thể thao quy mô lớn tại TP.HCM, được thiết kế cho 70.000 khán giả và tích hợp mái che tự động cùng các tiện ích phục vụ nhiều loại sự kiện. Đây là dự án sân vận động trung tâm trong Khu liên hợp Thể dục Thể thao Quốc gia Rạch Chiếc, khu vực rộng khoảng 186,78 ha ở phía Đông thành phố. Sân chiếm khoảng 24 ha, với tổng vốn đầu tư riêng hạng mục này khoảng 35.000 tỷ đồng; tổng mức đầu tư sơ bộ của toàn khu liên hợp vượt 145.000 tỷ đồng. Quy mô ấy đặt ra kỳ vọng đáng kể, nhưng sức chứa lớn chỉ tạo nên giá trị khi công trình hoạt động thường xuyên. Ngày 15/1/2026, TP.HCM và nhà đầu tư tổ chức lễ động thổ khu liên hợp, mở đầu giai đoạn triển khai sau nhiều năm khu đất được quy hoạch cho mục đích thể thao.
Thiết kế 70.000 chỗ lớn hơn sức chứa khoảng 55.000 của Sân vận động Quốc gia Singapore và 50.000 chỗ của Kai Tak ở Hong Kong. Tháng 9/2026, Populous công bố được Sun Group lựa chọn thiết kế sân vận động cùng nhà thi đấu đa năng 18.000 chỗ tại Rạch Chiếc. So sánh sức chứa giúp hình dung tham vọng khu vực, nhưng không nên xem đó là thước đo duy nhất: chất lượng tổ chức, khả năng tiếp cận và lịch sử dụng mới quyết định sân có sống động ngoài những đêm thi đấu lớn hay không.
Mái che biết đóng mở: điểm nhấn phải chứng minh được giá trị
Điểm gây chú ý nhất là mái che đóng mở tự động, lấy cảm hứng từ lá dừa nước. Khác với một mái cố định, hệ thống được thiết kế để thay đổi trạng thái theo thời tiết và yêu cầu của sự kiện; hình khối kiến trúc cũng được giới thiệu như một cách gắn công trình với cảnh quan sông nước Nam Bộ thay vì sao chép hình thức sân vận động quốc tế. Ý tưởng này có sức thuyết phục vì kết hợp nhận diện địa phương với công năng. Tuy vậy, mái di động chỉ thực sự có ý nghĩa nếu vận hành ổn định, đóng mở đúng lúc và không làm đội gánh nặng bảo trì. Dự án được giới thiệu là sân điền kinh đầu tiên tại Đông Nam Á có quy mô 70.000 chỗ và mái che đóng mở hoàn toàn. Đây là tuyên bố về vị thế thiết kế; trải nghiệm thực tế sau khi hoàn thành mới là phép thử.
Các giải pháp kỹ thuật khác hướng đến sự thoải mái cho khán giả. Điều hòa được thiết kế để điều chỉnh theo từng khu vực khán đài, một lợi thế tiềm năng trong khí hậu nóng ẩm và những chương trình kéo dài nhiều giờ. Công nghệ cách âm cũng được tính đến nhằm hạn chế ảnh hưởng của sự kiện âm lượng lớn tới khu dân cư lân cận. Nếu các hệ thống này hoạt động như kỳ vọng, khán giả sẽ hưởng lợi trực tiếp, còn cư dân xung quanh có thêm lớp bảo vệ trước tiếng ồn. Nhưng đây không phải kết quả tự động có được từ bản vẽ: hiệu quả sẽ phụ thuộc vào thiết kế chi tiết, vận hành và kiểm soát tiếng ồn khi tổ chức sự kiện.
Từ sân đấu đến điểm đến đô thị
Rạch Chiếc được định hướng phục vụ bóng đá, điền kinh, biểu diễn nghệ thuật, đại nhạc hội và sự kiện quốc tế quy mô hàng chục nghìn người. Cách tiếp cận đa chức năng là lựa chọn hợp lý: một sân vận động lớn khó phát huy hết giá trị nếu chỉ mở cửa vào ngày thi đấu. Khu liên hợp còn được tích hợp công viên, cảnh quan mặt nước và các tuyến đi bộ để có thể đón người dân thường xuyên, thay vì chỉ đông đúc vào những dịp thể thao lớn. Đây là điểm đáng theo dõi không kém mái che. Nếu không gian công cộng dễ tiếp cận và được duy trì tốt, dự án có thể đóng góp cho đời sống đô thị; nếu hoạt động chủ yếu xoay quanh những sự kiện hiếm hoi, quy mô lớn sẽ khó chuyển thành lợi ích hằng ngày.
Tiến độ và bài toán vận hành sẽ quyết định thành công
Dự án do Công ty TNHH Mặt Trời Vũng Tàu, thành viên Sun Group, thực hiện theo mô hình đối tác công tư với hợp đồng xây dựng – chuyển giao. Phương án đầu tư nêu thời gian thực hiện khoảng tám năm kể từ khi ký hợp đồng BT, trong khi thành phố và nhà đầu tư hướng tới rút ngắn thời gian hoàn thành toàn khu liên hợp xuống khoảng năm năm. Hai mốc này cho thấy tiến độ còn là vấn đề cần theo dõi, không phải kết quả đã được bảo đảm. Với một công trình tích hợp mái di động, điều hòa phân vùng và cách âm, chất lượng thi công cũng quan trọng ngang tốc độ hoàn thành. Khi đi vào hoạt động, Rạch Chiếc có thể mở rộng năng lực tổ chức sự kiện quốc tế và tạo dấu ấn kiến trúc mới cho TP.HCM. Nhưng tham vọng ấy chỉ thành hiện thực nếu sân vừa vận hành hiệu quả, vừa phục vụ được khán giả và cộng đồng quanh khu vực.
