Một cảng trung chuyển với tham vọng vượt khỏi cửa ngõ TP.HCM
Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ là dự án cảng biển quy mô lớn tại TP.HCM, được thiết kế để tiếp nhận tàu container cỡ lớn và kết nối Việt Nam với các tuyến hàng hải quốc tế. Với tổng vốn đầu tư dự kiến 128.873 tỷ đồng, dự án có diện tích 571 ha và quy hoạch 13 bến cảng vào năm 2050. Đây không chỉ là một công trình xây dựng lớn: nó là lựa chọn chiến lược để đưa cảng biển Việt Nam tiến sâu hơn vào hoạt động trung chuyển quốc tế. Ngày 29/4/2026, TP.HCM chấp thuận chủ trương đầu tư cho liên danh gồm VIMC, Cảng Sài Gòn và Terminal Investment Limited Holding S.A, thuộc MSC. Đến ngày 13/9, lãnh đạo thành phố yêu cầu liên danh tăng tốc chuẩn bị, hướng tới khởi công trong tháng 10. Đây là mục tiêu cần theo dõi, không nên nhầm với việc dự án đã khởi công.
Năng lực trung chuyển chỉ có giá trị khi kéo được dòng hàng
Cần Giờ được quy hoạch để tiếp nhận tàu có trọng tải đến 250.000 tấn, tương đương nhóm tàu container lớn nhất hiện nay, với công suất dự kiến đạt 4,8 triệu TEU năm 2030 và 16,9 triệu TEU năm 2047. Quy mô ấy tạo cơ hội để Việt Nam giành vai trò lớn hơn trong mạng lưới vận tải biển Đông Nam Á, nơi một tổ hợp 13 bến cảng hiện đại sẽ là hạ tầng logistics khu vực đáng kể. Nhưng sức chứa không tự biến thành lợi thế cạnh tranh. Cảng cần thu hút hãng tàu, tạo được dòng hàng ổn định và kết nối hiệu quả với vận tải, kho bãi cùng các doanh nghiệp logistics. Hệ thống quản lý cảng số hóa và nhận diện phương tiện tự động được định hướng nhằm giảm thời gian chờ, hỗ trợ xử lý container nhanh hơn và tiết kiệm thời gian cho mỗi chuyến xe. Đây là lợi ích thiết thực với doanh nghiệp vận tải và, về sau, có thể giúp giảm ma sát trong chuỗi cung ứng.
VIMC trở lại sau khủng hoảng, nhưng phải chứng minh năng lực
VIMC tham gia dự án trong một vị thế khác hẳn thời doanh nghiệp còn mang tên Vinalines. Giai đoạn 2011–2013, Vinalines chịu thua lỗ lớn, nợ vay hàng chục nghìn tỷ đồng và nhiều hoạt động kém hiệu quả. Năm 2014, DATC tham gia xử lý khoản nợ có giá trị sổ sách 11.476 tỷ đồng, góp phần mở đường cho tái cơ cấu. Sau nhiều năm điều chỉnh, VIMC duy trì có lãi từ năm 2016 và đạt khoảng 16.500 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế lũy kế đến quý II/2026. Năm 2025, doanh thu hợp nhất đạt gần 20.500 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế khoảng 3.080 tỷ đồng. Những kết quả ấy giúp giải thích vì sao VIMC có mặt trong liên danh đầu tư. Tuy nhiên, kinh nghiệm phục hồi tài chính chưa đủ bảo đảm một dự án cảng phức tạp sẽ thành công: doanh nghiệp còn phải chứng minh năng lực quản trị vốn, tiến độ và khai thác.
Các mốc tiến độ sẽ quyết định giá trị thật của dự án
Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư lần đầu được cấp ngày 18/9/2026. Ngày 28/10, Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ được nêu trong danh mục dự án đầu tư của TP.HCM tại Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026. Theo kế hoạch, ít nhất hai cầu cảng sẽ hoàn thành vào năm 2030; các hạng mục còn lại triển khai tiếp, hướng tới hoàn thiện toàn bộ vào năm 2050. Những mốc này quan trọng hơn các phối cảnh hoành tráng: chúng cho thấy dự án phải biến cam kết thành năng lực khai thác theo từng giai đoạn. Với cảng biển Việt Nam, Cần Giờ có thể trở thành cú hích nếu tiến độ, kết nối hậu phương cảng và nguồn hàng cùng được bảo đảm. Nếu không, quy mô lớn sẽ chỉ làm tăng kỳ vọng. Kết luận cần giữ rõ ràng: đây là cơ hội chiến lược đáng theo đuổi, nhưng chỉ hiệu quả khi hạ tầng đi cùng khai thác thực chất.
