Từ ký kết sang năng lực làm chủ
Hợp tác bán dẫn Việt Nam – Hàn Quốc là sự phối hợp giữa doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và cơ quan hai nước nhằm phát triển công nghệ, kết nối chuỗi cung ứng và xây dựng nhân lực cho ngành chip. Đây là hướng đi có ý nghĩa nếu các cam kết dẫn tới sản phẩm, quy trình và năng lực sản xuất có thể kiểm chứng.
Chiều 12/11 tại Hà Nội, Hội nghị AI – Bán dẫn Việt Nam – Hàn Quốc lần thứ nhất ghi nhận 8 biên bản ghi nhớ, tập trung vào kết nối doanh nghiệp và chuỗi cung ứng, phát triển công nghệ, cùng đào tạo nhân lực. Con số này cho thấy hai bên đã mở được nhiều kênh hợp tác; nhưng ký kết tự thân chưa phải kết quả công nghiệp. Thách thức là đưa các thỏa thuận vào danh mục dự án có đơn vị chịu trách nhiệm, nguồn lực và mốc hoàn thành rõ ràng.
Thời điểm hợp tác cũng có tính chiến lược: cạnh tranh toàn cầu ngày càng gắn với khả năng làm chủ bán dẫn, dữ liệu và năng lực tính toán. Việt Nam chủ trương phát triển đồng bộ AI và chip như hai trụ cột của tự chủ công nghệ; vì thế, AI Việt Hàn nên được đánh giá qua ứng dụng và sản phẩm chung, thay vì chỉ qua số cuộc gặp hay biên bản.

Nội dung hợp tác đã chạm tới khâu sản xuất
Một điểm đáng chú ý là các nội dung hợp tác không dừng ở trao đổi chính sách. KAISA và Hiệp hội Bán dẫn Bắc Ninh thiết lập quan hệ để kết nối doanh nghiệp Hàn Quốc với các đơn vị điện tử, bán dẫn và công nghiệp hỗ trợ tại địa phương, đồng thời thúc đẩy giao thương, trao đổi chuyên gia và hợp tác từ thiết kế, sản xuất đến đóng gói, kiểm thử chip. Đây là cách tiếp cận thực tế: tạo đường vào chuỗi cung ứng chip cho doanh nghiệp trong nước, thay vì xem thu hút đầu tư là đích đến.
Các thỏa thuận còn hướng tới phát triển chip và mở rộng mạng lưới đóng gói, kiểm thử. FPT hợp tác với SKAIChips trong các dự án bán dẫn và AI, còn các hợp tác với HANA Micron, Supergate và edgeAI nhằm tăng kết nối trong mảng đóng gói, kiểm thử. FPT cũng đang phát triển chip quản lý nguồn và đưa cơ sở kiểm thử, đóng gói tại Bắc Ninh vào vận hành thử nghiệm. Những bước này đáng quan tâm, nhưng cần được nối với đơn hàng, tiêu chuẩn chất lượng và khách hàng cụ thể để hình thành năng lực sản xuất có thể mở rộng.
Gần 100 phiên kết nối kinh doanh trực tiếp tại hội nghị tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp tìm đối tác trong AI và bán dẫn. Giá trị của các phiên gặp sẽ phụ thuộc vào việc chúng tạo ra hợp đồng thử nghiệm, nhóm nghiên cứu chung hay kế hoạch chuyển giao kỹ thuật có đầu việc rõ ràng.

Nhân lực phải gắn với nhu cầu nhà máy
Đào tạo nhân lực bán dẫn là phần không thể tách khỏi kế hoạch mở rộng sản xuất. Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo ít nhất 50.000 nhân lực trình độ đại học trở lên trong ngành vào năm 2030, ưu tiên thiết kế vi mạch, đóng gói và kiểm thử tiên tiến. Quy mô mục tiêu lớn, nên thước đo không thể chỉ là số người tham gia khóa học; cần biết họ được đào tạo cho vị trí nào và có thể vận hành thiết bị, quy trình nào.
Một số thỏa thuận kết nối cơ sở giáo dục Việt Nam với đối tác Hàn Quốc, trong đó có hợp tác giữa Cao đẳng FPT Polytechnic và Đại học Soongsil, EdgeAI, cùng hợp tác giữa Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông và Viện Kỹ sư Bán dẫn Hàn Quốc. Đây là nền tảng tốt nếu chương trình học được xây dựng cùng doanh nghiệp, có thực hành trên thiết bị và gắn với vị trí việc làm cụ thể.
Việt Nam có thể bổ trợ thế mạnh công nghệ và sản xuất của Hàn Quốc bằng lực lượng kỹ thuật trẻ và nền công nghiệp điện tử đang phát triển. Nhưng lợi thế nhân lực chỉ thành năng lực ngành khi doanh nghiệp cùng xác định chuẩn kỹ năng, tiếp nhận thực tập sinh và tạo lộ trình từ đào tạo đến việc làm.

Bước tiếp theo là dự án có tiến độ và đầu ra
Để các biên bản không dừng ở cam kết, mỗi bên cần sớm chọn dự án ưu tiên, chỉ rõ cơ quan hoặc doanh nghiệp triển khai, nguồn lực và thời hạn. Lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ đã đề nghị viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp hai nước cụ thể hóa định hướng thành chương trình, dự án có mục tiêu và lộ trình rõ ràng. Đó nên là tiêu chuẩn đánh giá tiến triển của hợp tác, thay vì số lượng hoạt động được tổ chức.
Các mốc gần nhất cần gắn với kết quả có thể xác nhận: chương trình nghiên cứu chung, đào tạo đáp ứng nhu cầu thực tế và sản phẩm có tiềm năng ứng dụng. Việc mở rộng hoạt động đóng gói, kiểm thử bán dẫn, triển khai nhà máy đầu tiên tại Bắc Ninh và dự kiến xây dựng nhà máy thứ hai tại Hà Nội trong năm 2026 cũng cần được theo dõi bằng tiến độ và năng lực vận hành cụ thể.
Từ thu hút đầu tư sang cùng nghiên cứu, thiết kế chip và phát triển sản phẩm là tham vọng hợp lý, nhưng chỉ có ý nghĩa khi giá trị được giữ lại trong nước. Tám thỏa thuận đã mở cửa; bước quyết định tiếp theo là biến cánh cửa ấy thành dự án, kỹ năng và sản phẩm thực sự tham gia thị trường.







