Từ ký kết đến liên kết thực chất
Hợp tác bán dẫn Việt Nam – Hàn Quốc là sự phối hợp giữa năng lực công nghệ, sản xuất và hệ sinh thái doanh nghiệp của hai nước nhằm cùng nghiên cứu, phát triển sản phẩm và kết nối các công đoạn trong chuỗi giá trị chip. VKAISS Việt Hàn lần thứ nhất, tổ chức tại Hà Nội ngày 12-11 với chủ đề “Chung tầm nhìn - Mở chân trời mới”, đã trao 8 biên bản ghi nhớ giữa doanh nghiệp, hiệp hội và cơ sở đào tạo. Đây là tín hiệu đáng chú ý, nhưng số lượng văn bản không tự nó bảo đảm hợp tác đi vào thực tế. Giá trị của hội nghị sẽ được đo bằng dự án chung, hoạt động chuyển giao tri thức và cơ hội để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng bán dẫn. Hơn 400 đại biểu từ hai nước dự hội nghị, tạo nền tảng kết nối rộng hơn một lễ ký kết thông thường.

Các thỏa thuận mở nhiều cửa hợp tác
Trong 8 biên bản ghi nhớ, thỏa thuận giữa Hiệp hội AI - Bán dẫn Fabless Hàn Quốc (KAISA) và Hiệp hội Bán dẫn Bắc Ninh có ý nghĩa trực tiếp với việc mở rộng mạng lưới cung ứng. Hai bên hướng tới kết nối doanh nghiệp Hàn Quốc với các doanh nghiệp điện tử, bán dẫn và công nghiệp hỗ trợ tại Bắc Ninh, đồng thời thúc đẩy giao thương, trao đổi chuyên gia và hợp tác từ thiết kế đến sản xuất, đóng gói, kiểm thử chip. Đây là hướng đi có cơ sở: Bắc Ninh đã là trung tâm sản xuất điện tử lớn, nhưng doanh nghiệp nội địa cần chứng minh khả năng đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng và công nghệ. Nếu kết nối chuyển thành đơn hàng và quan hệ cung ứng ổn định, doanh nghiệp trong nước có thể mở rộng vai trò từ hỗ trợ sản xuất sang cung cấp linh kiện, vật tư và dịch vụ kỹ thuật.
Các thỏa thuận khác bổ sung những mắt xích quan trọng. FPT hợp tác với SKAIChips trong các dự án bán dẫn và AI, hướng tới thị trường Việt Nam, Hàn Quốc, Nhật Bản và Malaysia; FPT cũng mở rộng kết nối trong đóng gói, kiểm thử với HANA Micron, Supergate và edgeAI. Các thỏa thuận đào tạo giữa FPT Polytechnic với Đại học Soongsil và edgeAI, cùng hợp tác giữa Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông với Viện Kỹ sư Bán dẫn Hàn Quốc, đặt nguồn nhân lực vào cùng một cấu trúc kết nối. Sự phối hợp này đáng kỳ vọng hơn các cam kết đơn lẻ, bởi nó liên kết công nghệ, năng lực sản xuất và người lao động.

Gần 100 cuộc gặp cần dẫn tới bước tiếp theo
VKAISS không chỉ dựa vào lễ ký kết: hội nghị có các tọa đàm về phát triển nhân lực, kết nối chuỗi cung ứng AI - bán dẫn và định hình mô hình hợp tác, cụm công nghiệp song phương. Gần 100 phiên kết nối kinh doanh trực tiếp giữa doanh nghiệp hai nước cùng khu triển lãm công nghệ đã tạo điều kiện để tìm đối tác và trao đổi nhu cầu cụ thể. Những hoạt động này có ý nghĩa vì chuỗi cung ứng không hình thành chỉ bằng tuyên bố cấp cao; doanh nghiệp cần gặp nhau, xác định tiêu chuẩn, năng lực và lộ trình phối hợp. Tuy vậy, số phiên kết nối cũng chưa phải thước đo cuối cùng. Bước tiếp theo là chuyển các cuộc gặp thành thử nghiệm, hợp đồng cung ứng, chương trình nghiên cứu và đào tạo có đầu ra rõ ràng.
Định hướng chính sách cũng nhấn mạnh chuyển từ thu hút đầu tư, sản xuất sang cùng nghiên cứu, thiết kế và phát triển sản phẩm; đào tạo nhân lực chất lượng cao; xây dựng hệ sinh thái AI - bán dẫn mở, an toàn và tin cậy. Thứ trưởng Trần Trung Tính đề nghị các cơ quan, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp cụ thể hóa định hướng thành chương trình, dự án có mục tiêu, lộ trình rõ ràng và phối hợp theo dõi việc thực hiện. Đây là điều kiện then chốt: nếu thiếu người chịu trách nhiệm và tiến độ kiểm chứng được, 8 biên bản ghi nhớ có nguy cơ dừng ở mức thiện chí.

Cơ hội nâng vị trí trong chuỗi giá trị
Hàn Quốc có thế mạnh về chip nhớ, sản xuất, thiết bị và vật liệu; Việt Nam có nguồn nhân lực trẻ cùng nền công nghiệp điện tử phát triển nhanh. Ghép đúng hai lợi thế có thể giúp doanh nghiệp Việt tham gia thêm vào các công đoạn có giá trị cao hơn, thay vì chỉ đứng ở những khâu gia công, lắp ráp. Các thỏa thuận về thiết kế, đóng gói - kiểm thử và đào tạo cho thấy hướng dịch chuyển ấy, nhưng không bảo đảm kết quả tự động: doanh nghiệp trong nước vẫn phải nâng năng lực công nghệ, quản trị và chất lượng để đáp ứng yêu cầu của các tập đoàn đa quốc gia.
FPT cho biết đang phát triển năng lực nghiên cứu, thiết kế chip, vận hành thử nghiệm nhà máy đóng gói, kiểm thử bán dẫn tại Bắc Ninh và triển khai đào tạo nhân lực. Đây là nền tảng để các kết nối tại hội nghị có nơi triển khai, song hiệu quả cần được thể hiện bằng sản phẩm ứng dụng, chương trình nghiên cứu chung và nhân lực đáp ứng nhu cầu thực tế. Vì thế, triển vọng mở rộng chuỗi cung ứng bán dẫn Việt – Hàn là đáng kể nhưng còn phụ thuộc vào khâu thực thi. Khi biên bản ghi nhớ được chuyển thành hợp tác dài hạn và năng lực cung ứng trong nước được nâng lên, Việt Nam mới có thể tăng tỷ lệ nội địa hóa và củng cố vị trí trong chuỗi giá trị toàn cầu.







