Quy mô lớn, tăng trưởng nhanh
Xuất nhập khẩu qua cửa khẩu Lạng Sơn là hoạt động lưu chuyển hàng hóa quốc tế được làm thủ tục qua các cửa khẩu, đường chuyên dụng và lối thông quan trên địa bàn tỉnh. Trong 10 tháng đầu năm 2026, kim ngạch hàng hóa qua các cửa khẩu của tỉnh vượt 106 tỷ USD, tăng hơn 38% so với cùng kỳ và chiếm hơn 11% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước.
Đây không chỉ là mức tăng đáng kể về quy mô: tốc độ tăng còn cho thấy Lạng Sơn giữ vị trí lớn trong mạng lưới thương mại biên giới. Tuy nhiên, cần phân biệt con số tổng hợp của mọi loại hình qua địa bàn với kim ngạch mở tờ khai tại Chi cục Hải quan khu vực VI. Số liệu của đơn vị này đến hết ngày 31/10 là 9.131 triệu USD, tăng 50% so với cùng kỳ. Hai chỉ số có phạm vi thống kê khác nhau, nhưng cùng cho thấy hoạt động thương mại đang đi lên.
Nhiều doanh nghiệp hơn, dòng xe duy trì thông suốt
Một động lực rõ rệt của đà tăng là số doanh nghiệp tham gia. Từ đầu năm đến cuối tháng 10, hơn 7.200 doanh nghiệp làm thủ tục hải quan tại các cửa khẩu Lạng Sơn, tăng khoảng 35% so với cùng kỳ. Lượng doanh nghiệp rộng hơn giúp giải thích vì sao kim ngạch cửa khẩu tăng mạnh, thay vì chỉ dựa vào một vài mặt hàng hay một nhóm giao dịch.
Năng lực thông quan cũng góp phần giữ nhịp. Hoạt động qua cửa khẩu được duy trì ổn định, thông suốt với lưu lượng phương tiện lớn; bình quân khoảng 1.800 lượt xe mỗi ngày, có thời điểm vượt 2.200 lượt. Riêng tháng 10, thống kê ghi nhận 65.856 lượt phương tiện xuất nhập cảnh, tăng 5% so với cùng kỳ. Sự liên tục này quan trọng: kim ngạch cao đòi hỏi hàng hóa được lưu chuyển đều, không chỉ có nhu cầu giao thương trên giấy.
Hạ tầng bến bãi và cách tổ chức giao nhận vì thế không phải phần phụ. Chúng giúp duy trì tập kết, trao đổi hàng hóa, dù kết quả tăng trưởng chưa xóa hết các điểm nghẽn về số hóa và logistics.
Nguồn thu nổi bật, nhưng cần nhìn rõ rủi ro
Tác động của hoạt động cửa khẩu thể hiện rõ trong thu ngân sách Lạng Sơn. Trong 10 tháng, thu ngân sách nhà nước từ xuất nhập khẩu đạt 19.914 tỷ đồng, tăng 87% so với cùng kỳ, bằng 207% chỉ tiêu được giao và đạt 110% chỉ tiêu phấn đấu. Đây là kết quả vượt kế hoạch đáng kể, cho thấy thương mại biên giới đang tạo nguồn lực lớn cho địa phương.
Dù vậy, không nên xem mức thu vượt dự toán là bảo đảm cho các kỳ sau. Kim ngạch một số mặt hàng có thuế suất cao như ô tô tải, máy móc, thiết bị, kim loại và sản phẩm kim loại vẫn biến động, khiến việc dự báo nguồn thu khó khăn. Nguồn thu phí sử dụng hạ tầng cửa khẩu cũng tăng, nhưng việc thu tại Chi Ma và Cốc Nam còn thủ công. Vì vậy, tăng trưởng hiện tại cần đi cùng cải thiện quản lý, thay vì chỉ tập trung vào số thu ngắn hạn.
Bước tiếp theo là giữ đà bằng cải cách
Từ nay đến cuối năm, tỉnh dự kiến tiếp tục thu hút doanh nghiệp kê khai và làm thủ tục xuất nhập khẩu qua địa bàn, nhằm nâng kim ngạch và nguồn thu thuế. Đây là hướng đi hợp lý, nhưng để duy trì sức hút, Lạng Sơn cần đồng thời cải thiện quy trình và năng lực phục vụ, nhất là ở các khâu còn phụ thuộc thao tác thủ công.
Các nhiệm vụ được đặt ra gồm hoàn thiện nền tảng cửa khẩu số, thúc đẩy thu phí tự động, triển khai thí điểm cửa khẩu thông minh và đẩy nhanh các dự án hạ tầng giao thông, logistics. Hỗ trợ doanh nghiệp và tháo gỡ vướng mắc về truy xuất nguồn gốc nông sản cũng là phần thiết yếu để hàng hóa thông quan thuận lợi.
Kết quả hơn 106 tỷ USD cho thấy cửa khẩu Lạng Sơn đã trở thành một trụ cột thương mại đáng kể, chứ không chỉ là điểm trung chuyển. Muốn biến tốc độ tăng hiện nay thành năng lực bền vững, tỉnh cần giữ dòng xe thông suốt, mở rộng cơ sở doanh nghiệp và xử lý các nút thắt số hóa, hạ tầng. Đó mới là nền tảng để kim ngạch tăng trưởng và nguồn thu ổn định hơn.
