Một tổ hợp cảng, logistics và công nghiệp ven biển
Siêu tổ hợp cảng Cái Mép Hạ là dự án tích hợp cảng container, trung tâm logistics và khu chức năng công nghiệp, đô thị, dịch vụ tại cửa ngõ hàng hải phía Nam. Ngày 30/10/2026, UBND TP.HCM chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư thực hiện dự án. Quy mô tổng thể khoảng 2.537 ha, nằm tại phường Tân Phước và Tân Hải, thuộc khu thương mại tự do gắn với cảng biển Cái Mép Hạ. Đây không chỉ là câu chuyện xây thêm bến tàu: giá trị chiến lược nằm ở việc đặt khai thác cảng cạnh kho bãi, vận tải chuyên dụng và các chức năng hỗ trợ sản xuất, dịch vụ. Nếu những cấu phần này được kết nối đúng tiến độ, dự án có thể giúp khu vực phát triển thành một mắt xích hàng hải – hậu cần lớn hơn, thay vì một cảng hoạt động tách rời.
Điểm đáng chú ý là quy mô vốn được phê duyệt lên tới 204.658 tỷ đồng, với thời hạn hoạt động 70 năm. Con số ấy cho thấy đây là cam kết đầu tư dài hạn, đồng thời đặt ra yêu cầu cao về năng lực huy động vốn, tổ chức thi công và phối hợp hạ tầng. Theo phương án tài chính, liên danh góp 15% vốn, phần còn lại dự kiến huy động từ các tổ chức tín dụng và nguồn hợp pháp khác. Vì vậy, quyết định chấp thuận nhà đầu tư mới mở đầu cho chặng triển khai; khả năng biến quy hoạch thành năng lực khai thác thực tế mới là thước đo quan trọng.
Liên danh Vingroup: một đầu mối đại diện, năm doanh nghiệp
Liên danh Vingroup gồm năm doanh nghiệp, trong đó CTCP Đô thị Du lịch Cần Giờ giữ vai trò đại diện. Bốn thành viên còn lại là Công ty TNHH Kinh doanh tổng hợp Đất Lành, Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư Phát triển Thương mại Thanh Bình, Công ty TNHH Dịch vụ tổng hợp Bình Minh Mới và CTCP Hương Hải – Quảng Ngãi. CTCP Đô thị Du lịch Cần Giờ thuộc hệ sinh thái Vingroup, đồng thời gắn với dự án khu đô thị lấn biển Cần Giờ. Việc công ty này đứng đầu liên danh tạo ra một đầu mối đại diện rõ ràng, nhưng không đồng nghĩa một doanh nghiệp đơn lẻ đảm nhiệm toàn bộ dự án: cấu trúc liên danh cho thấy trách nhiệm đầu tư được chia sẻ giữa các thành viên.
Vai trò đại diện cũng đặt CTCP Đô thị Du lịch Cần Giờ vào vị trí điều phối quan trọng khi dự án cần phối hợp giữa cảng, logistics và khu chức năng. Tuy vậy, nguồn vốn góp của liên danh chỉ chiếm một phần tổng nhu cầu, còn lại phụ thuộc vào huy động bên ngoài. Bởi thế, cái tên Vingroup giúp nhận diện đơn vị đứng đầu, nhưng thành công sẽ cần nhiều hơn một thương hiệu: năng lực thu xếp vốn, quản trị tiến độ và phối hợp giữa năm doanh nghiệp mới quyết định tổ hợp có đi từ quyết định đầu tư đến khai thác đồng bộ hay không.
Cảng container là lõi, nhưng kết nối khu vực mới quyết định tầm vóc
Phân khu cảng container Cái Mép Hạ hạ lưu rộng hơn 780 ha, dự kiến có 33 bến với tổng chiều dài cầu bến khoảng 12 km; thiết kế hướng tới tiếp nhận tàu trọng tải đến 250.000 DWT và công suất khoảng 23 triệu TEU mỗi năm. Trung tâm logistics rộng 906 ha được quy hoạch kho bãi, bãi container và giao thông chuyên dụng; phân khu công nghiệp, đô thị, dịch vụ rộng hơn 850 ha bổ sung các chức năng sản xuất và hỗ trợ. Các con số cho thấy tham vọng đáng kể, nhưng công suất thiết kế không tự biến thành sản lượng. Hiệu quả sẽ phụ thuộc vào việc cảng, kho vận và kết nối hậu phương được đưa vào vận hành ăn khớp.
Dự án nằm sát hệ thống cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải, một cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng của Việt Nam. Định hướng khu thương mại tự do Cái Mép Hạ còn tính đến liên kết với cụm cảng này, cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ và sân bay Long Thành. Bối cảnh ấy khiến dự án cảng biển Vũng Tàu không nên được nhìn như một công trình đơn độc: đây là một phần trong kế hoạch mở rộng năng lực cảng biển quy mô lớn tại khu vực. Tuyến đường vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu cũng nằm trong không gian phát triển ven biển liên quan, dù nguồn tin không xác định tuyến này là hạ tầng trực tiếp của tổ hợp cảng.
Lộ trình nhiều giai đoạn, phép thử nằm ở tiến độ thực thi
Theo kế hoạch, dự án dự kiến hoàn tất thủ tục giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng và bồi thường giải phóng mặt bằng trong năm 2027. Giai đoạn đầu ưu tiên ba bến container; 30 bến còn lại dự kiến triển khai trong giai đoạn 2030–2035. Trung tâm logistics cùng khu công nghiệp, đô thị, dịch vụ được kỳ vọng hoàn thành hạ tầng cơ bản vào năm 2030, tiến tới hoàn thiện toàn bộ công trình và đưa vào hoạt động năm 2035. Cách chia kỳ đầu tư có lý do: triển khai từng phần giúp dự án mở rộng theo tiến độ, thay vì chờ toàn bộ tổ hợp hoàn tất mới bắt đầu khai thác.
Dẫu vậy, quy mô lớn cũng khiến tiến độ trở thành rủi ro cần theo dõi sát. Ba bến đầu tiên chỉ tạo được sức bật nếu đi kèm hạ tầng logistics và kết nối vận tải đủ năng lực; nếu các cấu phần chậm lệch nhau, lợi thế của mô hình tích hợp sẽ suy giảm. Vì thế, dự án cảng 8 tỷ USD đáng chú ý không chỉ bởi số bến hay sức tiếp nhận tàu, mà bởi tham vọng gắn cảng với một hệ sinh thái hậu cần và sản xuất. Kết luận cần giữ tỉnh táo: quyết định đầu tư mở ra cơ hội nâng tầm năng lực hàng hải Việt Nam, nhưng năng lực ấy chỉ được chứng minh khi các giai đoạn hoàn thành và vận hành đồng bộ.
