Tăng trưởng nhanh khiến chất lượng thành phép thử
Đào tạo Ngôn ngữ Anh từ xa là hình thức học đại học không tập trung tại trường, trong đó người học tiếp cận chương trình qua học liệu và hệ thống trực tuyến, nhưng vẫn phải đạt chuẩn năng lực như yêu cầu của chương trình. Đây là khác biệt quan trọng: linh hoạt về nơi học không đồng nghĩa được hạ thấp chất lượng đầu ra. Ngày 4/11, tại cuộc họp về đào tạo văn bằng thứ hai, đào tạo từ xa ngành Ngôn ngữ Anh và chứng chỉ ngoại ngữ, Thứ trưởng Lê Quân yêu cầu kiểm tra chuyên đề, chuẩn hóa chương trình và bảo đảm người học đạt C1 trước khi được cấp bằng. Quy mô Ngôn ngữ Anh từ xa tăng 60,5% trong hai năm, từ 32.489 người năm 2023 lên 52.129 người năm 2025. Con số ấy không tự chứng minh chất lượng có vấn đề, nhưng đủ lớn để đòi hỏi các trường chứng minh họ có năng lực giảng dạy, theo dõi và đánh giá tương xứng.

Rà soát phải đi vào năng lực đào tạo thực tế
Bài toán không nằm ở việc học trực tuyến hay học tại lớp, mà ở khoảng cách giữa tuyển sinh và khả năng tổ chức đào tạo. Số người học văn bằng hai tiếng Anh theo hình thức chính quy và vừa làm vừa học cũng tăng 61,2%, từ 10.613 lên 17.113 người trong hai năm. Năm 2026, các cơ sở đăng ký 38.224 chỉ tiêu từ xa, 5.810 chỉ tiêu văn bằng thứ hai chính quy và 6.534 chỉ tiêu vừa làm vừa học. Vì thế, kiểm tra chuyên đề nên xem xét đội ngũ giảng viên, học liệu số, hệ thống quản lý học tập, điều kiện thực hành và cách đánh giá đủ bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Bộ giao Vụ Giáo dục Đại học chủ trì kiểm tra, ưu tiên đào tạo văn bằng thứ hai ngành này theo phương thức từ xa, đồng thời hoàn thiện chuẩn chương trình chung. Siết chuẩn là hợp lý; nhưng nếu chỉ thêm thủ tục mà không đo năng lực thực chất, mục tiêu bảo vệ người học sẽ khó đạt.

Bất cập văn bằng hai không thể chữa bằng học dồn
Yêu cầu rà soát còn bắt nguồn từ phản ánh về bất cập trong tổ chức đào tạo văn bằng hai tại một số cơ sở, được cho là ảnh hưởng đến uy tín và chất lượng giáo dục đại học. Bộ yêu cầu các trường xem lại chương trình, quản lý khối lượng học tập và không để xảy ra học dồn, học vượt trái quy định. Với tín chỉ được công nhận hoặc chuyển đổi, mỗi trường hợp cần có căn cứ học thuật, đối sánh nội dung và chuẩn đầu ra; miễn giảm thiếu minh bạch có thể biến văn bằng thành kết quả của thủ tục thay vì năng lực. Người học cũng cần được bảo vệ khỏi lịch học quá tải. Kiểm soát số học phần đăng ký mỗi kỳ nhằm tránh tích lũy kiến thức quá nhanh, không đủ thời gian học và thực hành. Đây là điểm cốt yếu của đợt chấn chỉnh: xử lý lỗ hổng quản lý mà không đánh đồng mọi chương trình hay mọi người học.

Chuẩn đầu ra C1 cần đi cùng lộ trình khả thi
Chuẩn đầu ra C1, tương đương bậc 5, đặt ra thông điệp rõ ràng: bằng cử nhân Ngôn ngữ Anh phải phản ánh năng lực sử dụng ngôn ngữ, không chỉ số tín chỉ đã hoàn thành. Bộ yêu cầu cơ sở đào tạo có minh chứng đánh giá đạt trình độ này và chỉ cấp bằng sau khi người học có chứng chỉ xác nhận C1. Chuẩn đầu ra của chương trình văn bằng hai cũng phải tương đương chương trình chính quy. Mục tiêu nâng chuẩn có cơ sở, nhưng cách áp dụng cần tính đến đối tượng học. Thạc sĩ Nguyễn Minh Trí cho rằng C1 là định hướng cần thiết, song người đã đi làm phải dành thêm thời gian, công sức và có môi trường thực hành thường xuyên; một khóa luyện thi ngắn hạn khó thay thế quá trình đó. Kết luận nên là giữ chuẩn năng lực, đồng thời bảo đảm chương trình, hỗ trợ học tập và cách đánh giá giúp người học đạt chuẩn thật. Nếu không, C1 có thể trở thành rào cản hình thức thay vì thước đo chất lượng.






