Tỷ lệ trên kệ là khởi đầu, không phải đích đến
Chương trình “Hàng Việt vì người Việt” là kế hoạch phát triển thị trường trong nước giai đoạn 2026-2030, kết hợp mở rộng phân phối với nâng chất lượng, bảo vệ người mua và xây dựng năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt. Ngày 29/10/2026, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ký Quyết định số 2069/QĐ-TTg phê duyệt chương trình này. Chỉ tiêu nổi bật là duy trì hàng Việt ở mức trên 80% tại siêu thị, trung tâm thương mại và trên 60% tại kênh phân phối truyền thống. Nhưng tỷ lệ ấy chỉ có ý nghĩa nếu sản phẩm được lựa chọn vì đáp ứng nhu cầu, chứ không phải vì có thêm chỗ trưng bày. Chương trình đặt tham vọng lớn hơn việc tăng độ hiện diện: hình thành hệ sinh thái hàng Việt bảo đảm chất lượng, có sức cạnh tranh thực chất và phục vụ nhu cầu đa dạng của thị trường trong nước.
Kệ hàng phải được bảo chứng bằng chất lượng và nguồn gốc
Muốn giữ chỗ trên kệ, doanh nghiệp cần tạo ra sản phẩm ổn định, giá cả phù hợp và đủ sức gây dựng niềm tin lâu dài. Đây là điểm quyết định của Chương trình Hàng Việt: bộ nhận diện “Hàng Việt vì người Việt” dự kiến dựa trên tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật và quy định chuyên ngành, đồng thời gắn với năng suất, đổi mới sáng tạo, phát triển bền vững và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Truy xuất nguồn gốc vì thế không nên dừng ở một mã tra cứu mang tính hình thức. Hệ thống cần kết nối, chia sẻ dữ liệu với cổng thông tin quốc gia và các cơ sở dữ liệu liên quan, giúp người mua xác minh xuất xứ và giúp cơ quan quản lý kiểm chứng thông tin. Khi hàng giả, hàng nhái và gian lận xuất xứ vẫn đe dọa niềm tin, kiểm tra thị trường và hướng dẫn nhận diện hàng thật phải đi cùng việc xây dựng thương hiệu.
Nối sản xuất với nhu cầu tiêu dùng nội địa
Một hệ sinh thái cạnh tranh không thể chỉ bắt đầu ở quầy bán lẻ. Chương trình hướng tới hình thành chuỗi liên kết từ vùng nguyên liệu đến hệ thống phân phối và thị trường tiêu thụ. Cách tiếp cận này có thể giúp doanh nghiệp nhận tín hiệu nhu cầu sớm hơn, giảm khoảng cách giữa sản xuất và lựa chọn thực tế của người mua. Đây là việc cần làm trong lúc thị trường bán lẻ mở rộng nhưng sức mua vẫn phải được nhìn nhận thận trọng: mức tăng theo giá hiện hành không đồng nghĩa sức mua thực tăng tương ứng. Vì vậy, mở rộng tiêu dùng nội địa cần đi cùng khả năng cung ứng sản phẩm phù hợp, chứ không thể dựa vào kỳ vọng rằng độ phủ lớn sẽ tự tạo ra nhu cầu. Chương trình cũng đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 3.000 doanh nghiệp sản xuất được xác nhận tham gia hệ thống nhận diện và công bố thông tin trên nền tảng số hàng Việt Nam.
Người mua mới là thước đo thành công
Với người tiêu dùng, giá trị thiết thực không nằm ở khẩu hiệu hay số lượng gian hàng, mà ở cơ hội mua sản phẩm có chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và được bảo vệ khi phát sinh vấn đề. Danh sách doanh nghiệp, sản phẩm đáp ứng tiêu chí cần dễ tra cứu; truyền thông cũng phải giúp người mua nhận diện hàng đạt chuẩn trong môi trường mua sắm đa kênh. Chương trình dự kiến đến năm 2030, tất cả tỉnh, thành phố tổ chức hằng năm hoạt động kết nối cung cầu và “Tuần lễ hàng Việt vì người Việt”. Các hoạt động ấy chỉ tạo giá trị lâu dài nếu phản hồi của người mua được chuyển thành yêu cầu cụ thể về chất lượng và dịch vụ, thay vì dừng ở sự kiện xúc tiến. Chỉ tiêu hơn 80% hàng Việt trên kệ là một phép thử với cả cơ quan quản lý lẫn doanh nghiệp: có đưa được sản phẩm đáng tin cậy đến gần người mua và khiến họ chủ động quay lại hay không.
