Quan sát đời sống là điểm khởi đầu
Âm nhạc của Đen là rap kể chuyện, nơi những suy nghĩ và quan sát cá nhân được chuyển thành ca từ giàu hình ảnh, thay vì vay mượn một thông điệp xa lạ với trải nghiệm của người viết. Quan điểm ấy giúp lý giải vì sao anh liên tiếp dành chỗ cho những câu chuyện về trẻ em: đây không phải một chủ đề được chọn để tạo khác biệt, mà nảy sinh từ những gì anh gặp và suy ngẫm. Đen nói: “Tôi muốn mọi thứ mình viết ra đều xuất phát từ tâm tư và sự quan sát của chính mình.” Với rap, anh có thể dùng so sánh, nhân hóa và chơi chữ để làm nội dung dễ hình dung hơn, tránh biến thông điệp xã hội thành lời khuyên khô cứng. Đó là nét nhất quán đáng chú ý trong sự thay đổi đề tài: phạm vi quan tâm rộng hơn, nhưng điểm nhìn vẫn mang dấu ấn cá nhân.
Từ Những em bé Mặt Trời đến Không một mình
MV “Những em bé Mặt Trời” đạt Top 1 Trending trên YouTube Việt Nam trước khi Đen ra mắt ca khúc tiếp theo, tạo đà chú ý cho chuỗi sản phẩm hướng đến trẻ em. Phát hành ngày 22/10, bài hát được nối tiếp bằng “Không một mình”, ca khúc hợp tác với Hiền VK ra mắt ngày 1/11. Hai tác phẩm cùng quan tâm đến trẻ nhỏ nhưng không lặp lại một thông điệp: “Những em bé Mặt Trời” gợi mở qua hình ảnh trẻ em và cảnh sắc Gia Lai, còn “Không một mình” nhìn vào những nguy cơ trên mạng. Khi quay MV đầu tiên, Đen nhận ra trẻ em ở thành thị lẫn vùng xa đều có thể đối diện rủi ro bởi internet đã lan rộng. Sự liên hệ ấy khiến loạt ca khúc về trẻ em của anh giống một mạch quan sát tiếp nối hơn là một công thức lặp lại.
Bảo vệ trẻ em cũng là trách nhiệm của người lớn
“Không một mình” không đặt toàn bộ trách nhiệm tự bảo vệ lên vai trẻ nhỏ. Ca khúc nhắc đến những cạm bẫy trực tuyến mà các em chưa đủ trải nghiệm để nhận diện, đồng thời kêu gọi người lớn lắng nghe và tạo dựng niềm tin để trẻ có thể kể về điều mình gặp phải. Đây là hướng tiếp cận thuyết phục hơn những lời cảnh báo đơn thuần: trẻ cần sự đồng hành từ gia đình, nhà trường và xã hội, chứ không thể tự xoay xở trước thế giới mạng rộng lớn. Sau khoảng một năm rưỡi tham gia chiến dịch về an toàn trực tuyến cho trẻ em, Đen chọn viết nhạc như cách đóng góp bằng sở trường của mình. Anh dùng nhịp điệu tươi sáng, câu chữ gần gũi và giọng hát của Hiền VK để chuyển nội dung cảnh giác thành câu chuyện dễ tiếp nhận, dành cho cả trẻ em lẫn người lớn.
Thay đổi đề tài, không từ bỏ dấu ấn
Một số khán giả cho rằng âm nhạc của Đen đang bước sang giai đoạn mới, quan tâm nhiều hơn đến cộng đồng; người khác vẫn chuộng lối tự sự riêng tư quen thuộc của anh. Sự khác biệt ấy là có thật, nhưng không nhất thiết đồng nghĩa với việc Đen rời bỏ cách viết cũ. Theo anh, những đề tài xã hội đến từ việc trực tiếp tham gia hoạt động, gặp gỡ và quan sát; rap cho phép anh giữ cá tính trong khi kể chuyện có ích cho nhiều người. “Không một mình” cũng thu hút gần 130.000 lượt xem trên YouTube sau 17 giờ phát hành, cho thấy chủ đề này nhận được sự quan tâm đáng kể. Dẫu vậy, lượt xem không phải lý do đủ để giải thích lựa chọn sáng tác. Điểm cốt yếu nằm ở cách Đen biến điều mình chứng kiến thành lời ca mà không lên lớp: âm nhạc thay đổi cùng mối quan tâm của anh, nhưng vẫn bắt đầu từ một góc nhìn cá nhân.
Việc Đen liên tiếp ra mắt ca khúc về trẻ em vì thế nên được hiểu như một phản hồi trước những gì anh quan sát và học hỏi, không phải lời tuyên bố rằng âm nhạc cũ đã bị thay thế. “Những em bé Mặt Trời” mở ra mối quan tâm về cuộc sống trẻ nhỏ; “Không một mình” đưa mối quan tâm ấy vào môi trường số, nơi sự bảo vệ cần có cả người lớn. Khi ca từ vẫn xuất phát từ suy nghĩ của người viết và hướng đến sự sẻ chia, thay đổi đề tài không làm mất dấu ấn Đen. Nó cho thấy dấu ấn ấy đang mở rộng: từ chuyện riêng sang trách nhiệm cộng đồng.
