Hai cái bẫy, cùng một mục tiêu
Lừa đảo qua đường link là thủ đoạn dụ người dùng mở website hoặc nội dung độc hại rồi cung cấp thông tin bảo mật, cài ứng dụng hoặc cấp quyền truy cập, từ đó chiếm tài khoản và tài sản. Trang bcavneid.com bị phát hiện giả mạo hệ thống định danh điện tử VNeID của Bộ Công an nhằm đánh cắp thông tin cá nhân và lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Ở một hướng khác, kẻ gian lợi dụng thói quen gửi thiệp cưới trực tuyến qua Facebook và Zalo để phát tán link thiệp cưới giả, nhắm tới tài khoản mạng xã hội và tiền trong tài khoản ngân hàng. Hai chiêu trò khác nhau về lớp vỏ, nhưng đều đặt người nhận trước cùng một lựa chọn nguy hiểm: tin vào lời mời quen thuộc và thao tác trước khi kiểm tra. Vì vậy, cần xem mọi đường link bất ngờ là chưa xác minh, kể cả khi giao diện trông chính thức hoặc tin nhắn có vẻ đến từ người quen.
Giao diện quen mắt không bảo đảm an toàn
Rủi ro của lừa đảo VNeID không dừng ở việc mất quyền truy cập một tài khoản. Đăng nhập vào trang giả có thể làm lộ thông tin cá nhân của người dùng và gia đình, dữ liệu ngân hàng cùng mã OTP; thiết bị cũng có thể bị chiếm quyền kiểm soát để phục vụ hành vi vi phạm pháp luật.
Điểm nguy hiểm là website giả được thiết kế gần giống hệ thống thật, khiến việc nhìn lướt qua giao diện không đủ để xác thực. Đừng mở thủ tục hành chính từ một đường link không rõ nguồn gửi; hãy tự truy cập cổng dịch vụ công chính thức. Không nhập mật khẩu, thông tin cá nhân, dữ liệu ngân hàng hay mã OTP vào trang chưa xác thực. Nếu cần hỗ trợ về thủ tục hoặc nghi ngờ website giả, hãy liên hệ cơ quan Công an qua kênh chính thức hoặc đến trực tiếp cơ quan gần nhất, thay vì làm theo hướng dẫn hiện trên trang đáng ngờ.
Thiệp cưới giả có thể mở cửa cho kẻ gian
Một lời mời dự cưới qua mạng xã hội dễ khiến người nhận mất cảnh giác, nhất là khi tin nhắn được gửi từ tài khoản quen. Nhưng giả mạo trên Facebook hoặc Zalo có thể dẫn tới trang yêu cầu đăng nhập lại, nhập số điện thoại, mật khẩu hoặc mã OTP để xem thiệp.
Một số link còn dụ tải ứng dụng chứa mã độc, rồi xin quyền đọc tin nhắn, danh bạ hoặc quyền trợ năng. Khi được cấp các quyền này, kẻ gian có thể theo dõi thao tác, lấy mã OTP và thực hiện giao dịch ngân hàng trái phép. Nguyên tắc “4 không - 1 luôn” là lời nhắc thực tế: không vội tin, không nhấn link lạ, không cung cấp thông tin bảo mật, không chuyển tiền hoặc cấp quyền khi chưa xác minh, và luôn kiểm tra trước khi thao tác. Hãy gọi trực tiếp cho người gửi để xác nhận; không cài ứng dụng từ tệp ngoài kho ứng dụng chính thống.
Đã lỡ nhấn link: xử lý ngay, đừng chờ
Nếu đã nhập thông tin, cài ứng dụng lạ hoặc cấp quyền truy cập, đừng tiếp tục dùng thiết bị như bình thường. Khi nghi ngờ dữ liệu bị lộ, hãy ngắt kết nối mạng trên thiết bị, liên hệ ngân hàng để yêu cầu khóa tài khoản khẩn cấp, rồi đổi mật khẩu bằng một thiết bị an toàn khác. Đồng thời, lưu lại tin nhắn, đường link và các dấu hiệu liên quan để trình báo cơ quan Công an gần nhất.
Bảo vệ tài khoản ngân hàng bắt đầu trước lúc có sự cố: không đọc hoặc nhập mã OTP theo yêu cầu từ một trang lạ, không cấp quyền nhạy cảm cho ứng dụng không rõ nguồn gốc và bật xác thực hai yếu tố cho tài khoản mạng xã hội. Các hành vi tạo website giả, phát tán mã độc để xâm nhập thiết bị hoặc tài khoản và chiếm đoạt tài sản có thể bị xử lý hình sự theo Điều 289 và Điều 290 Bộ luật Hình sự, tùy tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả.
Kết luận rất rõ: đừng để vẻ ngoài chính thức hay một lời mời thân quen thay thế việc xác minh. Kiểm tra người gửi, tự tìm kênh truy cập đáng tin cậy và tuyệt đối không cung cấp thông tin đăng nhập hay ngân hàng trên trang chưa xác thực.
