Đợt mưa kéo dài, lượng mưa có nơi vượt 400 mm
Mưa lớn ở Huế là đợt mưa do không khí lạnh tăng cường kết hợp gió Đông trên cao, kéo dài từ ngày 27/10 đến 5/11 và có thể gây ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất. Theo dự báo thời tiết Huế, tổng lượng mưa phổ biến trong giai đoạn này là 150–300 mm, có nơi vượt 400 mm. Đây không phải kiểu mưa nên chờ đến khi nước dâng mới ứng phó: mưa dông rải rác, có lúc vừa đến to, có thể khiến tình hình thay đổi nhanh tại các khu vực trũng thấp và miền núi. Trong dông còn cần đề phòng lốc, sét, gió mạnh trên biển và sóng lớn. Vì vậy, cảnh báo ngập lụt cần được xem như tín hiệu để chủ động kiểm tra nơi ở, tuyến đường thường đi và kế hoạch di chuyển, thay vì chỉ là thông tin tham khảo.
Diễn biến ngày 29/10 cho thấy mưa có thể dồn dập
Riêng sáng 29/10, khu vực từ phía Nam Quảng Trị đến TP Huế được dự báo có mưa vừa, mưa to và dông, lượng phổ biến 20–40 mm, cục bộ trên 60 mm. Số liệu quan trắc từ 19 giờ ngày 28/10 đến 3 giờ ngày 29/10 cũng ghi nhận 185,6 mm tại Bạch Mã (TP Huế); cùng thời gian, Suối Lương ở Đà Nẵng đo được 197,2 mm và Triệu Ái ở Quảng Trị là 123,4 mm. Những con số này nhấn mạnh rằng lượng mưa có thể rất khác nhau giữa các địa điểm. Mưa ngày 29/10 có xu hướng giảm dần từ chiều, nhưng điều đó không xóa ngay nguy cơ tại nơi đã mưa lớn. Người dân nên theo dõi bản tin cập nhật, nhất là khi có lịch đi qua khu vực thấp, đường ngập hoặc sườn dốc.
Ngập đô thị, lũ quét và nguy cơ sạt lở
Rủi ro không chỉ nằm ở tổng lượng mưa mà còn ở nơi nước tập trung và địa hình dễ mất ổn định. Mưa có thể gây ngập úng cục bộ tại vùng trũng thấp, đô thị và khu công nghiệp; lũ quét có thể xuất hiện bất ngờ trên sông, suối nhỏ; nguy cơ sạt lở tăng tại sườn dốc và tuyến giao thông miền núi. Trong cơn dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh cũng là hiểm họa cần tính đến. Bởi vậy, không nên đánh giá an toàn chỉ từ tình trạng mưa tại chỗ: nước từ khu vực khác có thể đổ về, còn taluy hoặc bờ dốc có thể trượt sau khi đất ngấm nước. Cảnh báo ngập lụt và nguy cơ sạt lở cần được chú ý đồng thời, đặc biệt với hộ dân ở vùng thấp, ven suối hoặc gần sườn đồi.
- Tránh đi qua ngầm tràn, đường ngập sâu và nơi có dòng chảy xiết; chấp hành hướng dẫn canh gác.
- Kê cao đồ đạc, bảo vệ tài sản tại vùng trũng thấp có khả năng ngập.
- Quan sát vết nứt trên sườn đồi, bờ taluy và rời đi, báo lực lượng chức năng nếu thấy dấu hiệu sạt lở.
Chủ động ứng phó thay vì chờ mưa lớn nhất
Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự TP Huế yêu cầu cơ quan, đơn vị và địa phương chủ động triển khai phương án ứng phó, thường xuyên cập nhật dự báo để hướng dẫn người dân. Các địa phương cần rà soát điểm ngập, lũ quét và sạt lở; tổ chức kiểm soát tại ngầm tràn, đường ngập sâu, nơi nước chảy xiết và khu vực mất an toàn. Người đi biển cần theo dõi thông tin gió mạnh, sóng lớn và điều chỉnh hoạt động phù hợp. Chủ đầu tư, nhà thầu phải bảo đảm an toàn tại công trường; đơn vị quản lý hồ chứa cần theo dõi mưa lũ, mực nước và vận hành theo quy trình được phê duyệt. Với người dân, lựa chọn thận trọng nhất là hạn chế di chuyển khi mưa lớn, không cố vượt điểm ngập và giữ liên lạc để nhận thông báo địa phương.
Đợt mưa từ 27/10 đến 5/11 có lượng dự báo lớn và đi kèm nhiều dạng rủi ro, nên sự chủ động quan trọng hơn phản ứng muộn. Người dân Huế cần theo dõi bản tin mới, bảo vệ tài sản và tránh xa dòng nước xiết, sườn dốc có dấu hiệu bất ổn. Mưa có thể giảm ở từng thời điểm, nhưng an toàn chỉ được bảo đảm khi cảnh báo được chuyển thành hành động cụ thể.
