Ngôn ngữ gần gũi là bước đầu để hiểu luật
Pháp luật học đường là hoạt động giúp học sinh hiểu các quy định liên quan đến an toàn, quyền lợi và cách ứng xử, đồng thời biết nhận diện nguy cơ và tìm sự hỗ trợ khi cần. Ở các xã miền núi, biên giới Thanh Hóa, việc đưa kiến thức này đến học sinh còn khó vì nhiều em là người dân tộc thiểu số, sống xa trung tâm và hạn chế tiếp nhận thông tin bằng tiếng phổ thông. Tại xã Mường Lý, lực lượng chức năng truyền đạt nội dung bằng cả tiếng phổ thông và tiếng Mông để tháo gỡ rào cản ngôn ngữ. Đây không phải một chi tiết phụ: nếu học sinh chưa hiểu lời giảng, quy định dù đúng cũng khó trở thành kỹ năng tự bảo vệ. Một buổi tuyên truyền tại địa phương thu hút 520 người, với nội dung về tác hại của ma túy, thủ đoạn lôi kéo thanh thiếu niên và các loại ma túy mới được ngụy trang bắt mắt.

Tình huống đời thực biến quy định thành lựa chọn cụ thể
Chỉ đọc điều luật thường khó giúp học sinh hình dung hậu quả của một hành động trong đời sống. Vì vậy, Công an Thanh Hóa đưa các tình huống gần với học đường vào hoạt động tuyên truyền: bạo lực, an toàn giao thông, ma túy và ứng xử trên mạng. Ở xã Yên Thắng, mô hình “Ngày Chủ nhật với pháp luật” mở đầu bằng chuyện mâu thuẫn trên mạng xã hội dẫn đến xích mích ngoài đời. Khi học sinh nêu cách phản ứng trước lời xúc phạm trên mạng, cán bộ công an cùng các em phân biệt mâu thuẫn cá nhân với hành vi có thể vi phạm pháp luật, đồng thời phân tích hậu quả của việc mất kiểm soát cảm xúc. Mô hình bắt đầu ngày 29/3/2026, duy trì vào sáng Chủ nhật với khoảng 10–15 học sinh mỗi buổi. Quy mô nhỏ tạo điều kiện để các em hỏi, tranh luận và thử nghĩ trước khi hành động.

Từ hiểu quy định đến biết tìm trợ giúp
Giá trị của cách dạy này không dừng ở việc nhớ điều cấm. Học sinh cần biết lúc nào hành vi đã vượt giới hạn, cách tránh rủi ro và nơi tìm người hỗ trợ. Một học sinh chia sẻ rằng có việc trước đây em nghĩ là bình thường, nhưng sau buổi học mới nhận ra hành động quá giới hạn có thể vi phạm pháp luật. Đó là thay đổi đáng kể: kiến thức bắt đầu tác động đến quyết định hằng ngày, từ phản ứng khi bị xúc phạm đến việc tránh lời dụ dỗ liên quan đến ma túy. Nhà trường ở Mường Lát cũng duy trì giáo dục pháp luật trong hoạt động dạy học và sinh hoạt, thay vì trông chờ vào vài buổi chuyên đề riêng lẻ. Với học sinh vùng cao, sự lặp lại và đối thoại bằng ngôn ngữ dễ hiểu quan trọng không kém nội dung bài học, bởi kỹ năng chỉ hình thành khi các em có dịp nhận diện và xử lý tình huống.
Cần nối tuyên truyền với hỗ trợ pháp lý thường xuyên
Những lớp học ở Thanh Hóa nằm trong yêu cầu rộng hơn: trường học cần vừa phổ biến kiến thức vừa giúp học sinh, gia đình biết tìm hỗ trợ khi quyền lợi bị ảnh hưởng. Tại Sơn La, mô hình kết hợp trợ giúp pháp lý với giáo dục pháp luật được triển khai ở các cơ sở giáo dục từ mầm non đến phổ thông và giáo dục nghề nghiệp; hoạt động gồm tập huấn cho cán bộ, giáo viên, tư vấn cho học sinh và phụ huynh, cùng phối hợp xử lý bạo lực học đường và tranh chấp liên quan đến quyền của học sinh. Bối cảnh ấy cho thấy tuyên truyền pháp luật sẽ có sức nặng hơn khi nối được bài học với một đầu mối hỗ trợ đáng tin cậy. Dạy bằng tiếng Mông và chuyện đời thực là hướng đi đúng, nhưng cần được duy trì, gắn với nhà trường, gia đình và dịch vụ tư vấn. Khi hiểu luật và biết tìm ai giúp mình, học sinh mới có thể biến kiến thức thành sự an toàn mỗi ngày.







