Tập huấn gắn trực tiếp với việc xử lý ngân sách
Tập huấn nghiệp vụ kho bạc cho cán bộ tài chính cấp xã là hoạt động hướng dẫn cách sử dụng hệ thống TABMIS và thực hiện quy trình ngân sách, từ phân bổ dự toán đến xử lý chứng từ điện tử. Trọng tâm của lớp tại Hà Tĩnh là giúp cán bộ thao tác đúng trên hệ thống, thay vì chỉ nắm quy định trên giấy. Kho bạc Nhà nước khu vực XII tổ chức hội nghị cho cán bộ của 14 xã: Đức Thọ, Đức Đồng, Đức Quang, Đức Thịnh, Đức Minh, Hương Sơn, Sơn Tây, Tứ Mỹ, Sơn Giang, Sơn Tiến, Sơn Hồng, Kim Hoa, Sơn Kim 1 và Sơn Kim 2. Đây là cách tiếp cận thiết thực: năng lực tài chính cấp xã được củng cố ngay tại nơi dự toán và hồ sơ ngân sách được nhập, kiểm tra, phê duyệt và theo dõi.
Với cán bộ trực tiếp phụ trách tài chính, tập huấn tài chính xã có giá trị nhất khi giải quyết được công việc thường ngày và yêu cầu chốt sổ cuối năm. Việc thực hành trên máy tính tạo điều kiện để học viên làm quen với thao tác thực tế, đồng thời tăng khả năng phối hợp với kho bạc trong quá trình xử lý dữ liệu ngân sách.
TABMIS và quy trình phân bổ, phê duyệt dự toán
Nội dung hướng dẫn bao gồm tổng quan hệ thống TABMIS, quy trình kế toán phân bổ ngân sách, lập lệnh chi tiền, thanh toán chuyển khoản và thao tác nghiệp vụ trên hệ thống. Điểm đáng chú ý là cán bộ không chỉ nghe giới thiệu: họ trực tiếp nhập, phân bổ và phê duyệt dự toán, đồng thời xử lý chứng từ điện tử dưới sự hướng dẫn của cán bộ giao dịch kho bạc. Cách đào tạo này giúp nối liền quy định với quy trình thực hiện, nơi sai sót về dữ liệu hay luồng chứng từ có thể làm chậm việc thanh toán.
Vì vậy, hệ thống TABMIS không nên được xem như một công cụ nhập liệu đơn thuần. Khi cán bộ cấp xã nắm chắc từng bước, dữ liệu phân bổ và phê duyệt có thể được cập nhật kịp thời, tạo cơ sở để theo dõi ngân sách minh bạch hơn. Nghiệp vụ kho bạc ở đây đóng vai trò hướng dẫn và phối hợp, giúp địa phương xử lý nghiệp vụ theo đúng quy trình.
Quản lý dự toán ngân sách và nhiệm vụ cuối năm
Phần quản lý cuối năm tập trung vào những việc cần rà soát trước khi khóa sổ: điều chỉnh dự toán đã phân bổ trước ngày 15 tháng 12; đối chiếu thu, chi với kho bạc; hoàn thiện hồ sơ thanh toán, quyết toán và xử lý kinh phí còn lại theo quy định. Cán bộ cũng được lưu ý đối chiếu số dư tài khoản tiền gửi, số dư ngân sách và các khoản tạm ứng. Đây là nội dung thiết thực vì quản lý dự toán ngân sách không dừng ở khâu giao và chi, mà còn đòi hỏi theo dõi sát tiến độ, chứng từ và số dư.
Phó Giám đốc Kho bạc Nhà nước khu vực XII Nguyễn Hồng Lâm lưu ý các đơn vị chủ động rà soát tiến độ nhiệm vụ chi, phân biệt rõ khoản được chuyển sang năm sau với khoản phải hủy và hoàn trả ngân sách. Lời nhắc này cho thấy nghiệp vụ kho bạc có vai trò cụ thể trong kỷ luật tài chính: hỗ trợ địa phương đối chiếu, nhận diện nghĩa vụ xử lý và hoàn tất hồ sơ đúng quy định.
Năng lực phối hợp là thước đo hiệu quả
Sau hội nghị, cán bộ tài chính cấp xã tại Hà Tĩnh được củng cố kỹ năng và khả năng sử dụng TABMIS; mục tiêu là cập nhật, xử lý dữ liệu ngân sách chính xác, kịp thời theo hướng dẫn tại Thông tư 132/2025/TT-BTC. Giá trị của khóa học vì thế không chỉ nằm ở việc mỗi người biết thao tác trên phần mềm. Khi xã và kho bạc phối hợp tốt hơn, việc kiểm soát dự toán, đối chiếu số liệu và xử lý chứng từ có thể liền mạch hơn, góp phần siết chặt kỷ luật tài chính và phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Điểm đáng ghi nhận là chương trình kết hợp hướng dẫn quy trình, thực hành TABMIS và nhắc việc cần hoàn tất cuối năm. Đó là trọng tâm đúng cho công tác tài chính cấp xã: biến quy định thành thao tác chuẩn, đồng thời giúp cán bộ chủ động kiểm soát dự toán thay vì đợi đến lúc phát sinh vướng mắc mới tìm cách xử lý.
