Quan hệ nâng cấp mở đường cho kinh tế biển
Kinh tế biển là hoạt động phát triển và khai thác các ngành gắn với biển, từ thủy sản, năng lượng đến cảng biển, vận tải và dịch vụ hàng hải. Với Việt Nam và Philippines, đây không chỉ là một lĩnh vực kinh doanh mà còn là phép thử cho khả năng chuyển cam kết ngoại giao thành hợp tác thực chất.
Trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Philippines từ ngày 31/5 đến 1/6/2026 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Tăng cường, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ song phương. Tuyên bố chung ngày 1/6 nhấn mạnh quyết tâm tạo đột phá kinh tế và thúc đẩy hợp tác biển, đại dương, gồm kinh tế biển xanh bền vững, thủy sản, năng lượng và kết nối hàng hải.
Định hướng này tạo cơ sở chính trị thuận lợi, nhưng giá trị của khuôn khổ đối tác chiến lược sẽ phụ thuộc vào việc doanh nghiệp hai bên tìm được dự án, đối tác và cách phối hợp cụ thể. Vì vậy, hợp tác Việt Philippines về kinh tế biển đáng chú ý không chỉ ở tuyên bố cấp cao mà còn ở nỗ lực đưa những ưu tiên ấy vào trao đổi trực tiếp.
Ba lĩnh vực có cơ hội kết nối rõ nét
Đại sứ Việt Nam tại Philippines Lại Thái Bình cho biết Việt Nam sẵn sàng thúc đẩy hợp tác với Philippines trong các lĩnh vực có triển vọng như du lịch, năng lượng tái tạo, xe điện và đầu tư, đồng thời tăng kết nối giữa doanh nghiệp, cơ sở giáo dục và người dân hai nước. Trong chương trình kinh tế biển, trọng tâm cụ thể hơn nằm ở ba nhóm lĩnh vực có khả năng tạo nền tảng hợp tác song phương.
- Nghề cá bền vững: trao đổi về nhu cầu và tiềm năng hợp tác thủy sản, gắn với định hướng phát triển kinh tế biển xanh.
- Năng lượng tái tạo trên biển: chú trọng điện gió ngoài khơi, cùng cơ hội về cung ứng thiết bị và dịch vụ kỹ thuật.
- Cảng biển, vận tải biển và logistics: tìm hướng kết nối trong phát triển hạ tầng, vận tải và dịch vụ hàng hải.
Điểm mạnh của cách tiếp cận này là ghép các nhu cầu bổ trợ thay vì giới hạn hợp tác vào một ngành đơn lẻ. Tuy nhiên, tiềm năng chỉ trở thành kết quả khi doanh nghiệp xác định được năng lực mình có thể đóng góp, đối tác phù hợp và nhu cầu dự án cụ thể. Việc mở rộng kết nối kinh doanh vì thế quan trọng không kém những cam kết chính sách.
Tọa đàm cần dẫn từ đối thoại đến kết nối
Đại sứ quán Việt Nam tại Philippines dự kiến tổ chức Tọa đàm Kinh tế biển Việt Nam – Philippines lúc 9 giờ ngày 30/10/2026 tại trụ sở Đại sứ quán ở Manila, dưới sự chủ trì của Đại sứ Lại Thái Bình. Sự kiện được thiết kế như một diễn đàn để trao đổi về tình hình phát triển kinh tế biển, tìm hiểu nhu cầu và tiềm năng, đồng thời xác định hướng kết nối trong thời gian tới.
Dự kiến tham dự có đại diện các cơ quan Philippines phụ trách năng lượng, nông nghiệp, thủy sản, cảng biển và đầu tư, cùng doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng, hàng hải và logistics. Đại sứ quán cũng đề nghị doanh nghiệp Việt Nam chia sẻ năng lực, kinh nghiệm, nhu cầu tìm đối tác hoặc tham gia dự án; đại diện doanh nghiệp có thể gửi phát biểu ghi hình bằng tiếng Anh dài khoảng 3–5 phút để trình chiếu tại tọa đàm.
Diễn đàn chỉ tạo giá trị khi các cuộc trao đổi được nối tiếp bằng đầu mối liên hệ và đề xuất đủ cụ thể để hai bên đánh giá. Đây là lý do tọa đàm kinh tế biển có ý nghĩa như một bước chuyển từ định hướng ngoại giao sang tìm kiếm cơ hội kinh doanh, chứ không nên dừng ở việc giới thiệu tiềm năng.
Thước đo là hợp tác có thể triển khai
Các lĩnh vực được ưu tiên cho thấy quan hệ đối tác chiến lược đang mở rộng sang những hoạt động có tính liên kết cao: thủy sản cần phối hợp chuyên ngành, điện gió ngoài khơi đòi hỏi thiết bị và kỹ thuật, còn cảng biển và logistics cần kết nối hạ tầng cùng dịch vụ. Mỗi hướng đi có yêu cầu khác nhau, nên doanh nghiệp cần tập trung vào thế mạnh và nhu cầu thực tế thay vì theo đuổi mọi cơ hội cùng lúc.
Những trao đổi song phương rộng hơn cũng tạo bối cảnh thuận lợi. Trong cuộc gặp với Chủ tịch Thượng viện Philippines Sherwin T. Gatchalian, Đại sứ Lại Thái Bình trao đổi về thúc đẩy quan hệ trong giáo dục, kinh tế, đầu tư, du lịch và ngoại giao nghị viện; phía Philippines hoan nghênh việc mở rộng đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam. Điều này củng cố lập luận rằng kết nối kinh tế biển cần được đặt trong mạng lưới hợp tác rộng hơn.
Kết luận, Việt Nam và Philippines đã có định hướng chính trị và danh mục lĩnh vực đủ rõ để thúc đẩy kinh tế biển. Bước quyết định tiếp theo là biến tọa đàm thành kênh kết nối lâu dài, nơi doanh nghiệp nêu được đề xuất khả thi và đối tác có thể cùng xác định việc cần làm.
