Đường bộ là lựa chọn chính trong giai đoạn đầu
Kết nối sân bay Long Thành là hệ thống đường bộ và dịch vụ vận chuyển đưa hành khách giữa sân bay mới với TP.HCM, Tân Sơn Nhất và các khu vực lân cận, trước khi đường sắt kết nối đi vào hoạt động. Đây sẽ là mắt xích quyết định trải nghiệm đi lại ban đầu, chứ không phải phần phụ của dự án sân bay. Long Thành dự kiến khai thác ngày 24/12/2026. Trong giai đoạn đầu, vận tải đường bộ được xác định là phương thức kết nối chủ yếu với TP.HCM, bởi các tuyến đường sắt chưa vận hành. ACV đang phối hợp với cơ quan chức năng, địa phương và doanh nghiệp vận tải để nghiên cứu phương án kết nối và tổ chức đưa đón hành khách. Điều này đặt gánh nặng lên các tuyến đường hiện hữu và những trục mới đang hoàn thiện. Vì vậy, câu hỏi thiết thực với hành khách không chỉ là đường đi Long Thành có những hướng nào, mà còn là thời gian thực tế và khả năng dự phòng khi giao thông trục trặc.
Quy mô nhu cầu khiến việc tổ chức đi lại càng đáng lưu tâm: ACV dự kiến tối đa khoảng 366 chuyến bay mỗi tuần tại Long Thành, gồm 322 chuyến nội địa và 44 chuyến quốc tế. Với lượng chuyến bay này, một phương án chỉ dựa vào xe cá nhân sẽ khó tạo được lựa chọn thuận tiện cho mọi nhóm hành khách.
Hai hướng tiếp cận và tuyến 25B đang hoàn thiện
Hiện có hai hướng kết nối sân bay Long Thành được đề cập. Hướng thứ nhất đi theo cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây, kết hợp cầu Nhơn Trạch, Vành đai 3 và Quốc lộ 25C. Hướng thứ hai tiếp tục từ cao tốc này sang cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu rồi vào nút giao dẫn đến sân bay. Đây là các phương án tiếp cận đang được nghiên cứu, chưa phải lịch trình hoàn chỉnh dành cho hành khách. Song song, tuyến 25B rộng 10 làn xe được xây dựng như trục liên kết vùng, kết nối Vành đai 3 và cầu Cát Lái để nối trực tiếp TP.HCM với Long Thành. Công trình đang được đẩy tiến độ nhằm đồng bộ với sân bay; Long Thành dự kiến khai thác vào cuối năm 2026.
Tuyến rộng là lợi thế về năng lực, nhưng không tự bảo đảm thời gian hành trình ổn định. Các điểm giao cắt, lưu lượng giờ cao điểm và sự cố trên cao tốc vẫn có thể làm chuyến đi kéo dài. Vì thế, đánh giá đường đi Long Thành chỉ bằng số làn xe sẽ bỏ qua điều hành giao thông và thông tin cập nhật mà hành khách cần.
Xe buýt sân bay và xe liên sân bay đang được nghiên cứu
ACV phối hợp với các cơ quan chức năng nghiên cứu xe buýt sân bay, xe khách, xe trung chuyển và mạng lưới vận tải công cộng. Một phương án đáng chú ý là xe liên sân bay chạy giữa Tân Sơn Nhất và Long Thành qua hệ thống cao tốc hiện hữu, phục vụ người cần nối chuyến. Với khách chuyển tiếp giữa hai sân bay, xe chạy thẳng và lịch trình được điều phối theo giờ bay có thể hữu ích hơn việc tự ghép nhiều chặng. ACV cũng nghiên cứu tần suất ổn định, dịch vụ phù hợp hoạt động hàng không và khả năng phục vụ liên tục. Tuy nhiên, đây vẫn là hướng nghiên cứu: chưa có thông tin xác nhận giờ chạy, thời gian hành trình hay tần suất cụ thể. Đề xuất bố trí điểm đón, trả cố định và có nhận diện thống nhất cũng là bước cần thiết để dịch vụ dễ tìm, dễ sử dụng. Nếu thiếu các điểm đón rõ ràng, xe buýt sân bay dù có tuyến vẫn khó trở thành lựa chọn thuận tiện.
ACV còn tính đến quầy hướng dẫn, biển chỉ dẫn tại nhà ga và thông tin về phương tiện, lịch trình cho khách nối chuyến. Đây là phần không thể xem nhẹ: hành khách cần biết phải lên xe ở đâu và cần dự trù bao lâu, chứ không chỉ biết rằng xe sẽ được tổ chức.
Điều hành và thông tin sẽ quyết định chất lượng kết nối
Trước ngày khai thác, điều cần chờ không chỉ là các tuyến đường hoàn thành mà còn là thông tin vận hành đủ cụ thể: lộ trình xe, thời gian di chuyển dự kiến, điểm đón trả, tần suất và phương án thay thế khi có sự cố. Các đơn vị liên quan đang nghiên cứu điều tiết lưu lượng từ xa, tổ chức giao thông đồng bộ và ưu tiên phương tiện công cộng tại một số tuyến, nút giao. Theo kế hoạch, các công trình trọng yếu sẽ hoàn thành nghiệm thu trong tháng 11; thủ tục về môi trường, an ninh hàng không và bố trí nhân lực dự kiến hoàn tất vào đầu tháng 12, hướng tới khai thác thương mại cuối năm 2026. Mốc tiến độ này khiến việc công bố phương án đi lại cụ thể trở nên cấp thiết, không thể để hành khách tự suy đoán giữa các lựa chọn đang được nghiên cứu.
Về lâu dài, mạng lưới đa phương thức giữa Long Thành, Tân Sơn Nhất và các trung tâm đô thị sẽ được nghiên cứu mở rộng, gắn với các đầu mối vận tải công cộng và đường sắt đô thị khi hình thành. Nhưng trước mắt, kết nối đường bộ và xe trung chuyển sẽ là phép thử thực tế. Kết luận rất rõ: sân bay có thể mở cửa đúng tiến độ, song chỉ khi lịch trình, điểm đón và phương án ứng phó được công bố minh bạch thì hành khách mới có thể chủ động đến Long Thành.
