Từ kế hoạch khai thác đến bài kiểm tra kết nối
Kế hoạch phục vụ sân bay Long Thành là tập hợp phương án phối hợp giữa chính quyền, đơn vị vận hành và các lực lượng dịch vụ nhằm đưa hành khách đến sân bay an toàn, thuận tiện khi cảng bắt đầu hoạt động. Ngày 5/11, UBND TP Đồng Nai giao Sở Xây dựng làm đầu mối, phối hợp ACV, công an, quân đội, các sở ngành và địa phương rà soát công việc chuẩn bị.
Động thái này cần được nhìn như một phép thử về khả năng vận hành đồng bộ, không chỉ là bước hoàn tất thủ tục. ACV thông báo thời điểm khai thác Long Thành dự kiến từ 0h ngày 24/12/2026. Khoảng thời gian chuẩn bị vì thế không dài: lịch bay, vận tải mặt đất, luồng giao thông và các dịch vụ hỗ trợ phải khớp nhau ngay từ đầu. Nếu hành khách đến được nhà ga nhưng thiếu phương tiện tiếp nối hoặc đường vào chưa thông suốt, lợi thế của một sân bay mới sẽ khó chuyển thành trải nghiệm tốt.
Sở Xây dựng được giao tổng hợp kế hoạch để trình UBND thành phố ban hành trước ngày 15/11/2026. Đây là mốc quan trọng để các đầu việc có người chịu trách nhiệm và lộ trình cụ thể, thay vì dừng ở những cam kết phối hợp chung.
Xe buýt Long Thành phải đi cùng lịch bay
Với hành khách, câu hỏi thiết thực nhất là rời sân bay bằng cách nào. Đồng Nai dự kiến phối hợp ACV, các đơn vị vận tải và TP.HCM xây dựng mạng xe buýt kết nối sân bay với trung tâm đô thị, bến xe và các đầu mối giao thông. Trong giai đoạn đầu, xe buýt và xe trung chuyển được đề xuất là phương án ưu tiên.
Phương án chỉ hữu ích nếu được thiết kế theo nhu cầu thực tế: lộ trình, điểm đầu cuối, điểm dừng, tần suất và giờ hoạt động cần ăn khớp lịch chuyến bay. Cơ quan chức năng cũng phải tính đến người lao động tại sân bay, hành khách mang hành lý, người cao tuổi và người khuyết tật. Vì vậy, xe buýt Long Thành không nên chỉ được xem là tuyến bổ sung, mà là một phần của chuỗi đi lại từ cửa nhà ga đến điểm đến.
Taxi, xe hợp đồng và các loại hình khác vẫn cần được tổ chức rõ ràng, với điểm đón trả khách, thông tin dịch vụ và giá cước công khai; việc này giúp hạn chế chèo kéo và đón khách sai nơi quy định. Trong giai đoạn sân bay mới vận hành, lựa chọn vận tải dễ nhận biết và kết nối thuận tiện sẽ quan trọng không kém số lượng phương tiện.
Đường kết nối sân bay là điểm nghẽn cần xử lý sớm
Mạng xe buýt không thể bù cho đường tiếp cận thiếu an toàn hoặc nút giao chưa sẵn sàng. Sở Xây dựng sẽ cùng các đơn vị quản lý đường bộ, cao tốc, dự án giao thông, ACV và công an rà soát tiến độ, khả năng đáp ứng của các tuyến kết nối và nút giao. Những việc cần kiểm tra gồm hoàn thiện, sửa chữa, bổ sung biển báo, chiếu sáng, tín hiệu giao thông và điều kiện an toàn trước khi khai thác.
Địa phương còn phải thống nhất phân luồng theo lưu lượng và giờ hoạt động của sân bay, bố trí điểm đón trả, bãi chờ và phương án xử lý ùn tắc, tai nạn, sự cố. Đây là phần chuẩn bị dễ bị xem nhẹ nếu chỉ tập trung vào công trình nhà ga, nhưng lại tác động trực tiếp đến thời gian và độ tin cậy của hành trình.
Tiến độ mặt bằng đang là một cảnh báo cụ thể: dự án ĐT.770B chậm khoảng hai tháng so với kế hoạch, trong khi việc bàn giao mặt bằng chưa liên tục khiến thi công các dự án kết nối khó triển khai đồng bộ. Bởi vậy, đường kết nối sân bay phải được đánh giá bằng khả năng sử dụng thực tế trước ngày khai thác, không chỉ bằng tiến độ trên giấy.
Sẵn sàng vận hành phải bao gồm cả an toàn
ACV dự kiến giai đoạn đầu khai thác tối đa khoảng 366 chuyến bay mỗi tuần, gồm 322 chuyến nội địa và 44 chuyến quốc tế. Quy mô này khiến phối hợp giữa giao thông bên ngoài và hoạt động trong cảng trở thành yêu cầu thiết yếu: một trục trặc nhỏ ở giờ cao điểm có thể ảnh hưởng đồng thời đến nhiều chuyến và hành khách.
Kế hoạch chuẩn bị còn phải bao quát an ninh, an toàn hàng không, ứng phó khẩn cấp, cấp cứu y tế, vệ sinh môi trường và thu gom chất thải. Các địa phương cũng được yêu cầu tuyên truyền về nguy cơ từ thiết bị bay không người lái, diều, bóng bay, đèn trời và tia laser gần sân bay. Những việc này ít hữu hình hơn nhà ga hay tuyến đường, nhưng không thể tách rời điều kiện khai thác an toàn.
Kết luận, kế hoạch của Đồng Nai đi đúng trọng tâm khi đặt vận tải hành khách và đường kết nối vào cùng một bài toán với vận hành sân bay. Tuy nhiên, hiệu quả sẽ phụ thuộc vào việc hoàn thành mặt bằng, chốt lịch xe buýt phù hợp chuyến bay và kiểm chứng các phương án phân luồng trước thời điểm mở cửa. Với hành khách, một sân bay mới chỉ thực sự sẵn sàng khi cả hành trình đến và đi đều thông suốt.
