Đà tăng hai chữ số đặt ra bài toán năng lực
Hàng không Việt Nam là hệ thống vận tải kết nối các địa phương và thị trường quốc tế bằng hoạt động khai thác cảng hàng không, đường bay và đội tàu bay; sức khỏe của ngành được thể hiện qua lượng khách, hàng hóa và khả năng đáp ứng nhu cầu. Trong 10 tháng đầu năm 2026, lượng khách sân bay đạt 110,4 triệu lượt, tăng 10,2% so với cùng kỳ năm trước. Đây là đà tăng đủ lớn để ngành không thể chỉ nhìn vào số khách: năng lực phục vụ phải theo kịp, nếu không áp lực sẽ dồn lên lịch bay, nhà ga và kết nối giữa các vùng.
Khách quốc tế đạt 42,8 triệu lượt, tăng 11,3%, còn khách nội địa đạt 67,7 triệu lượt, tăng 9,5%. Chênh lệch tốc độ không quá lớn, nhưng cho thấy nhu cầu đang mở rộng đồng thời ở cả hai phân khúc. Báo cáo Cục Hàng không Việt Nam gửi Bộ Xây dựng ngày 28/10 cũng ghi nhận 1,6 triệu tấn hàng hóa qua cảng trong 10 tháng, tăng 9,6%; tuy vậy, hàng hóa nội địa giảm 7%. Bức tranh vì thế không đồng đều: tăng trưởng hàng không đang kéo khách đi lên, nhưng các mảng vận tải cần được theo dõi riêng thay vì mặc định mọi năng lực đều tăng cùng nhịp.
Đội bay lớn hơn là điều kiện, chưa phải lời giải
Các hãng hàng không Việt Nam vận chuyển 50,2 triệu lượt hành khách trong 10 tháng, tăng 7% so với cùng kỳ. Trong đó, khách nội địa đạt 33,8 triệu lượt, tăng 9,5%, còn khách quốc tế đạt 16,3 triệu lượt, tăng 2%. Khoảng cách giữa mức tăng của toàn thị trường và sản lượng vận chuyển của các hãng trong nước đáng chú ý: lượng khách qua cảng phản ánh tổng nhu cầu, không đồng nghĩa toàn bộ khách do hãng Việt Nam chuyên chở. Với các hãng, sức ép rõ hơn nằm ở việc đáp ứng thị trường nội địa đang tăng nhanh hơn mảng quốc tế.
Tính đến ngày 15/10/2026, đội bay đăng ký quốc tịch Việt Nam có 261 máy bay, tăng 26 chiếc so với năm 2025. Bổ sung máy bay giúp mở rộng lựa chọn khai thác, nhưng con số này tự thân không bảo đảm thêm chuyến bay đúng lúc, đúng tuyến. Hiệu quả còn phụ thuộc vào cách phân bổ tàu bay, tần suất, lịch khai thác và điều kiện tại từng cảng. Vì vậy, nên xem đội bay Việt Nam tăng lên là dư địa cần được tổ chức tốt, chứ không phải bằng chứng rằng năng lực phục vụ đã tự động theo kịp nhu cầu.
Chuẩn bị mạng bay trước khi nhu cầu dồn tải
Ngày 24/10, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng đề nghị các hãng chủ động nghiên cứu, xây dựng kế hoạch khôi phục, duy trì và phát triển mạng bay nội địa. Đây là yêu cầu đúng thời điểm: khi khách tăng ở cả thị trường trong nước lẫn quốc tế, việc chờ đến lúc quá tải mới điều chỉnh sẽ khiến hành khách ít lựa chọn hơn và làm lỡ cơ hội kết nối du lịch, giao thương giữa các địa phương.
Các hãng được đề nghị rà soát cả đường bay đang khai thác lẫn những tuyến đã tạm dừng, đánh giá tiềm năng thị trường và điều kiện khai thác trước khi tính chuyện khôi phục. Cục cũng yêu cầu xem xét tăng tần suất trên các đường bay hiện hữu để đáp ứng nhu cầu của người dân, du khách và sử dụng hiệu quả hạ tầng. Với hành khách, chuẩn bị tốt có thể chuyển thành thêm lựa chọn về tuyến và chuyến; với ngành, đó là cách tránh tăng trưởng chỉ thể hiện trên báo cáo sản lượng mà chưa cải thiện kết nối thực tế.
Kết luận, 110,4 triệu lượt khách cùng đội bay tăng thêm 26 chiếc là tín hiệu tích cực, nhưng không nên nhầm quy mô tăng với khả năng phục vụ đã đủ. Bước tiếp theo cần là kế hoạch khai thác cụ thể, khôi phục tuyến có nhu cầu và điều chỉnh tần suất phù hợp. Tăng trưởng hàng không chỉ có ý nghĩa lâu dài khi năng lực được chuẩn bị trước, để hành khách cảm nhận được bằng kết nối thuận tiện hơn.
