Mốc khai thác đã có, nhưng giờ chót không phải lúc để chủ quan
Sân bay Long Thành là cảng hàng không quốc tế mới đang được hoàn thiện tại Đồng Nai, với mục tiêu đưa các hạng mục thiết yếu, hệ thống khai thác và dịch vụ vào trạng thái sẵn sàng trước khi đón chuyến bay thương mại. ACV vừa báo cáo Cục Hàng không Việt Nam kế hoạch tổ chức khai thác từ 0 giờ ngày 24/12/2026, một mốc cụ thể nhưng vẫn phụ thuộc vào việc hoàn tất các điều kiện xây dựng, an toàn và pháp lý. Đây không phải cuộc đua chỉ tính bằng khối lượng bê tông đã thi công. Một sân bay chỉ có thể vận hành khi công trình, trang thiết bị, nhân sự, phương án ứng phó và quy trình phối hợp cùng hoạt động được. Vì thế, tiến độ Long Thành cần được nhìn qua khả năng bàn giao và kiểm chứng toàn hệ thống, chứ không chỉ qua lịch hoàn thành từng gói thầu. ACV cũng đang phối hợp với hãng bay và các đơn vị liên quan để xây dựng kế hoạch khai thác, phân bổ chuyến bay giữa Long Thành và Tân Sơn Nhất phù hợp với điều kiện thực tế.

Công trường nước rút: 86% là tiến độ đáng kể, chưa phải đích đến
Theo cập nhật của ACV, các công trình thuộc Dự án thành phần 3, nhóm hạng mục thiết yếu phục vụ khai thác, đạt khoảng 86% khối lượng xây dựng theo giá trị hợp đồng. Con số này cho thấy quy mô phần việc còn lại không nhỏ, nhất là khi nhiều hệ thống phải được lắp đặt, tích hợp, kiểm tra rồi mới có thể bàn giao. Tại nhà ga hành khách, nhà thầu đang hoàn thiện thiết bị và phối hợp chạy thử; hệ thống điện cùng mạng dữ liệu chính đã được triển khai để hỗ trợ các bước tiếp theo. Các gói đường nội cảng, bãi đỗ, cấp thoát nước, điện và chiếu sáng cũng đang chạy đua với hạn hoàn thành trong tháng 12. ACV phối hợp xử lý vướng mắc và bảo đảm nguồn lực cho nhà thầu; một số đội thi công tăng ca, ưu tiên hạng mục ảnh hưởng trực tiếp đến khai thác. Áp lực ấy là cần thiết, nhưng chất lượng nghiệm thu không thể bị đánh đổi lấy một mốc tiến độ trên giấy.

Chạy thử và cấp phép: phép thử thật sự của vận hành sân bay
Công trình hoàn thành chưa đồng nghĩa sân bay đã sẵn sàng. Chương trình chuẩn bị khai thác ORAT gồm 55 kịch bản, tổ chức thành ba đợt từ tháng 9 đến tháng 12/2026, nhằm kiểm tra hệ thống và quy trình trong điều kiện vận hành thực tế. Đây là bước không thể rút gọn thành một buổi diễn tập hình thức: sai sót ở luồng hành khách, trang thiết bị hay phối hợp giữa các đơn vị đều phải được phát hiện trước khi khai thác thương mại. Song song, các thủ tục cũng có lịch gấp. Trước ngày 1/12 cần hoàn tất giấy phép môi trường, phương án phòng cháy chữa cháy cùng các kế hoạch ứng phó khẩn nguy; phương tiện chuyên ngành phải được kiểm định trước ngày 15/12. Thẩm định tài liệu bảo đảm hoạt động bay và chứng nhận hệ thống kỹ thuật dự kiến xong chậm nhất ngày 21/12, còn thủ tục cấp Giấy chứng nhận cảng hàng không được lên kế hoạch hoàn tất trước ngày 24/12. Mốc khai thác chỉ đáng tin khi các bước này có kết quả thực chất.

Viễn thông, nhân lực và dịch vụ: phần hậu trường quyết định trải nghiệm
Một sân bay mới không thể vận hành trơn tru nếu kết nối dữ liệu chưa sẵn sàng hoặc nhân sự chưa đủ điều kiện chuyên môn. Tại Long Thành, các đơn vị Viettel triển khai trạm phát sóng trong nhà và ngoài trời, cáp quang truyền dẫn cùng mạng LAN/DAS phủ nhà ga; các vị trí trạm còn phải đáp ứng yêu cầu an toàn hàng không. Đây là hạ tầng ít được hành khách nhìn thấy nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng liên lạc và vận hành hệ thống. Công tác chuẩn bị còn bao gồm nhân sự khai thác, thẻ kiểm soát an ninh, phương tiện chuyên ngành và các dịch vụ thiết yếu như ăn uống, wifi, mua sắm, khu vực nghỉ ngơi. Với người đi máy bay, năng lực hỗ trợ khi chuyến bay chậm hoặc bị hủy cũng quan trọng không kém vẻ hoàn thiện của nhà ga. Khai thác Long Thành vì vậy phải được đánh giá từ trải nghiệm đầu-cuối, không chỉ từ thời điểm máy bay cất cánh.

Kết luận: chuyến bay đầu tiên cần một sân bay sẵn sàng toàn diện
Ngày 24/12/2026 là mục tiêu tổ chức khai thác mà ACV đã báo cáo, còn việc phân bổ chuyến bay và phối hợp kế hoạch giữa Long Thành với Tân Sơn Nhất vẫn cần bám sát điều kiện thực tế và quy định hàng không. Theo phương án giai đoạn đầu được nêu, ACV dự kiến tổ chức tối đa khoảng 366 chuyến mỗi tuần, gồm 322 chuyến nội địa và 44 chuyến quốc tế. Quy mô này càng khiến yêu cầu chuẩn bị đồng bộ trở nên cấp thiết: công trình phải nghiệm thu, kịch bản phải chạy đạt, giấy phép phải hoàn tất, nhân lực và dịch vụ phải sẵn sàng. Đưa sân bay vào khai thác đúng hạn là mục tiêu quan trọng, nhưng không nên biến ngày mở cửa thành tiêu chí duy nhất để tuyên bố thành công. Thước đo thuyết phục hơn là chuyến bay đầu tiên được phục vụ an toàn, hành khách được hỗ trợ tốt và các hệ thống tiếp tục vận hành ổn định sau ngày khai trương.







